Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
වෙසෙස් බූන්දි
බුද්ධාගම හා සංගීතය
බූන්දි, 17:46:02
ලෝකයේ බොහෝ සංගීත විධි ප්‍රභවය වූයේ ආගමික පසුතලයක් ඇසුරෙනි. භාරතීය, බටහිර හා චීන සංගීත විධි මෙසේ ප්‍රභවය වූයේය. එහෙත් බුද්ධාගමේ සංගීතයට හිතකර තත්වයක් පෙන්නුම්කර නැත. බෞද්ධ සජ්ජායනය පවා ගායන තත්වයෙන් තොරව ඉදිරිපත් කළ යුතු බවට චූල වග්ගයේ සටහනක් එයි. න භික්ඛවේ ආයතකේන ගීතස්සරේන ධම්මෝ භාෂිතබ්බෝ. මොනම භික්ෂුවක්වත් ධර්මය ගීතස්වරයෙන් ඉදිරිපත් නොකට යුතු බව මින් ගම්‍ය වේ.

මහාවංශය නොයෙකුත් සංගීත උත්සව ගැන විස්තර සපයන නමුත් එක සංගීතඥයෙකුගේ නමක් පවා සඳහන් නොකරයි. මහනුවර යුගයේ කවිකාර මඩුවේ සේවය කළ කවීන්ද්‍රයන්ගේ නමක් පවා සඳහන් නොකරයි. මේ අතර සංගීතයට සවන්දීම හෝ සංගීතයේ නියැලීම තහනම් කර රජවරුන් විසින් කථීකාවත් නිකුත් කර තිබේ. ඒ කුල පුත්‍රයන්ට පමණක් පැනවූ නියෝගයන්ය. සාමාන්‍ය ගිහි ජනයාට එම නීති බලනොපාන නමුත් ගිහි ජනයාට වුවද සංගීතය අවශ්‍ය වින්දන කලාවක් වශයෙන් හෝ වංශ කථා වල නොදැක්වේ. මෙම තත්වය ඇති වීමට හේතු රාශියකි.


ජයදේවගේ ගීත ගෝවින්දය- අත් පිටපත- 1550

භාරතීය ඉතිහාසයේ විශේෂයෙන්ම හින්දු ආගමේ සංගීතය වන්දනා ක්‍රමයකි. හින්දු ආගම භක්ති මාර්ගය පදනම් කරගත් ධර්මයකි. එය බුද්ධාගමට පදනම් වූ ඥාණ මාර්ගයට හෝ වෛදික ආගමට පදනම් වූ කර්ම මාර්ගයට අයත් නොවූවකි. එක් දෙවි කෙනෙකු වෙනුවෙන් ජීවිතය කැප කිරීම, එම දෙවියන් නිතර නිතර වර්ණනා කිරීම, දෙවියන්ගේ සුව පහසුව සඳහා අවශ්‍ය සියළු සේවය කිරීම භක්ති මාර්ගයේ පිළිවෙතයි. එය භාරතීය මෝක්ෂ මාර්ගයේ එක් ධර්මතාවයකි. භක්ති වන්දනය දෙවියන් සමග සහවාසයේ යෙදීම දක්වා පවතින බවට ද මතයක් තිබේ. භක්තිය පදනම් කරගත් භජන සංකල්පය සංගීතයට ඉතා සමීප විය. භජන සංකල්පය භක්ති මාර්ගයේ ප්‍රබල ආධාරකයක් විය.......

දෙවියන් වෙනුවෙන් රචිත භක්ති (භජන් ගී) ගීත දහස් ගණනින් මධ්‍යකාලීන යුගයේ බිහි විය. මේ ගීත සෑම එකකම වාගේ අධික ශෘංගාර රසය පිරී පැවතුණි. දෙවියන් අභියස දී කෝවිල තුළට ගොස් ගැයීමට හැකිවුවද මෙවන් ගීත බෙද්ධ සමාජයේ පිළිකුලට භාජනය වුණි. ජයදේවගේ ගීත ගෝවින්දය රසවත් සංස්කෘත කාව්‍යයක් වුවද සිංහල ගෘහයක එම කාව්‍යය කියවීමට පවා සුදුසු තත්වයක පැවතියේ නැත. භක්ති මාර්ගයෙන් විමුක්තිය කරා යෑමට සංගීතය ද ප්‍රබල ස්ථානයක පිහිටියේය. එය මෝක්ෂ මාර්ගයක් විය.

රසයෙන් අනූන වූ සංගීතය බෞද්ධ යතිවරයන් අතර ගැරහීමට පත්වූයේ මේ හෙයිනි. එකල භාරතයේ ප්‍රධාන ස්වර වාද්‍ය භාණ්ඩය වූයේ වීණාවයි. සමන්තපාසාදිකා විනය අටුවාවේ වීණාව කෙලෙස් පූරණ භාණ්ඩයක් වශයෙන් පරිභවයට ලක්කර තිබේ. භාරතීය සංගීතය ස්වර සංකලනයක් පමණක් නොව සිත රංජකත්වයට පත්කරන, සිත් බැඳගන්නා වූ මාධුර්්‍යයෙන් යුක්තයි. පංචකාම වස්තූන් අතර ශබ්දය (නාදය) කාම වස්තුවකි. ක්ෂය කළ යුතු, ධර්මයන් රැස් කිරීමට බාධකයක් වූ ශබ්දකාමයේ ඇලී සිටීමට බුදු සමයේ මූලික පරමාර්ථ අනුව ඉඩක් නැත.........

ලංකාවේ පැවති පංචතූර්ය භාණ්ඩ වර්ගීකරණයට තත් භාණ්ඩ ඇතුළත් කොට නැත. එහි තුන්වන වර්ගය වූ ආතත විතත (විතතාතත) වර්ගයෙන් තත් භාණ්ඩ අදහස් කෙරෙන බව සමහරු පෙන්වති. කෙසේ හෝ තත්භාණ්ඩ වර්ගයක් පැහැදිලිව දැක්වීමට නොහැකි වූයේ ඇයි ද යනු ප්‍රශ්නයකි.

භාරතීය භක්ති ගීතය සිංහල රාජ සභාව තුළට ද පිවිසියේය. කෝට්ටේ හා මහනුවර යුගයන්හි රාජ සභාවල ගයනු ලැබූ ප්‍රශස්ති හා විරහ ගී වල භක්ති රචනා ලක්ෂණ දක්නට තිබේ. රජතුමා මිහිපිට දෙවියෙක් බව ආරෝපණය කිරීම සඳහා භාරතයේ දේව මන්දිර ඇතුළත පැවති සියළු චාර ධර්ම සිංහල රජ මාළිගය තුළටද පිවිසියේය. නමුත් විරහ ගීතය රජ මාළිගයෙන් බැහැරට ගියේ නැත. එය බෞද්ධ සිංහල සමාජයේ පිළිකුලට භාජනය වූයේය.



ශ්‍රී ලංකාවේ නැටුම් හා ගැයුම් වලට තරමක හෝ ආධාරයක් ලැබුනේ සිංහල දේවාල උත්සව වලිනි. දේවාලය, බෞද්ධ නොවූ, එහෙත් බුද්ධාගමට වැද්දගනු ලැබූ විෂ්නු, ගණපති වැනි දෙවිවරුන් මෙන්ම ප්‍රාදේශීය සිංහල දෙවිවරුන් අදහනු ලබන කුටියකි. දේවාලයේ කපු මහතා හෙවත් පූජකයා සෑම විටම බෞද්ධයෙක් විය. එහෙත් දේවාලයේ එදිනෙදා කටයුතු සඳහා සංස්කෘත භාෂාවෙන් බැඳි ශ්ලෝක ගායනය අවශ්‍ය විය. එය හින්දු ආගමේ මෙන්ම මහායානයේද භාෂාවයි. බුද්ධාගමේ භාෂාව පාලි භාෂාවයි. දේවාල වන්දනා ක්‍රමය ලංකාවේ බෞද්ධයන්ගේ දෙවන ආගමයි. දේවාල වන්දන ක්‍රමයට නටුම් ද පවත්වනු ලැබේ.

-ලංකාවේ සංගීත සම්භවය (1974) කෘතියෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Buddhist Music, Theravada Buddhism, Buddhism and Music, Sri Lankan Music History, C. De. S. Kulathilake
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
තවත් වෙසෙස් බූන්දි
ජෝතිපාල ලංකාවේ ජනප්‍රිය ම ගායකයා වීමේ දේශපාලන ආර්ථීකය
බොබ් මාලි- මියැසි අරගලයක පිය සටහන් (වීඩියෝව)
ඇය හෙවත් මැඩෝනා!
දීපාල්- ගැලරියට ඇහුණේ නැති ගැලරියේ ගායකයා
පාට පාට බොලිවුඩ් හීන වලට වෙඩි තියන මහපාරේ ගායකයෝ
BoondiLets
බොබ් ඩිලන් කියයි.
කිසිවෙකු නිදහස් නැත. කුරුල්ලන් පවා අහසට බඳිනු ලැබ ඇත!
| No one is free, even the birds are chained to the sky.
What's New | අලුතෙන්ම
Cine| අසන්ධිමිත්තා- වෘත්තයෙන් ආපස්සට

3-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) සාහිත්‍යය හෝ සිනමාපට තවදුරටත් සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියම නොපතයි. රසවිඳින්නන්ව සාමාන්‍ය කතාවකින් නළවාදැමීමට නොහැකිය. තවදුරටත් ඔවුහුද හුරුපුරුදු නිර්මාණ ස්වභාවයම නොපතති. නිර්මාණකරුවකු... [More]
Cine| රාමු තුළ යළි රාමු වුණු "දැකල පුරුදු කෙනෙක්"

6-Mins

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) මේ යුගය ඡායාරූප හා කැමරා යුගයක් වන අතර වෘත්තීය හෝ අර්ධවෘත්තීය කැමරා භාවිත කරන ආධුනිකයා පවා අධි සුන්දරත්වයෙන් යුතු ඡායාරූප... [More]
අදහස්| To Sir, With Love!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) To Sir With Love යනු මීට වසර 28 කට පමණ ඉහතදී කළු සුදු ටෙලිවිෂන් තිරයකින් මා බැලු චිත්‍රපටයකි. එය එතෙක්... [More]
වෙසෙස්| මැදියම් රැයේ වාහනවලට අතවනන සුදු හැඳි ගැහැනිය

5-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) අද මෙන් මහජනයා හෝ රථවාහන බහුල නොවූ මීට දශක හය හතකට පෙර ඇතැම් දිනවල මැදියම් රැය ආසන්නයේ දී කොළඹ බොරැල්ලේ... [More]
ඔත්තු| හෙල්මලී ගුණතිලකගෙන් 'සහස් පියවර'

5-Secs

හෙල්මලී ගුණතිලක විසින් රචිත පළමු කෙටිකතා එකතුව වන 'සහස් පියවර' කෘතිය මුද්‍රණද්වාරයෙන් එළි දක්වා තිබේ.... [More]
පොත්| ඉණෙන් හැලෙන කලිසමක් රදවා ගන්න තතනමින්...

2-Mins

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) පුද්ගල නාමයක්, වාසගමක් දුටු කල්හි ඔහුගේ ජාතිය/ ආගම/ කුලය/ ලිංගය/ ග්‍රාමීය, නාගරිකබව සිතියම් ගත කිරීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක්. නමුත් "ඩොමිනික් චන්ද්‍රසාලි"... [More]
කෙටියෙන්| මොන එල්ලුං ගස් ද?

10-Secs

(සුරත්) කුඩුකාරයෝ ටික විජහට එල්ලාලා
බේරා ගනිමු රට ඒකයි හදිස්සිය
මෙත්පල් මැතිඳු මුර ගානා හැටි දැකලා
ගිරවා මගේ දුන්නා එල ටෝක් එකක්

"එල්ලිය යුතු එවුන් දා ගෙන රෙදි අස්සේ... [More]
පොත්| උමතු වාට්ටුවට අප්පචිචී ඇවිත්!

6-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) 'උඹට එහෙම යන්න බැහැ උඹ ඉන්න ඕනෙ මම ළඟ. මගේ හෙවණැල්ලෙන් මිදෙන්න උඹට බැහැ.'
(-41 පිට)

'මම ගල් ගැහී අප්පච්චී දෙස බලාගෙන... [More]
රත්තරං ටික| මෙන්න බත් කූරෙක්!

28-Secs

මත්සුවා බැෂෝ යනු කෘතහස්ත ජපන් කවියෙකි. බැෂෝගෙ කවිකාර කම දැක දිනක් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ද කවියක්... [More]
කවි| ජානූ! පේ‍්‍රමයෙන් විතැන් විය හැකි දැයි මට කියන්න

24-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) එකින් එක මතක අහුලමි
මංජුසාවකි හදවත මතක අහුරමි
සීත හිමයේ මිදුණු හිමකැටිති යට
ඔබට කවි ලියා සඟවමි
ජානූ!
පසුපස සෙවණැල්ල සේ ඇදෙමි... [More]
පොත්| සෞන්දර්යය වෙනුවට කටු අතු- අපේ යුගයේ උරුමය!

13-Mins

(චූලානන්ද සමරනායක) කිවිඳියකගෙ කාව්‍ය ග‍්‍රන්ථයක් එළිදක්වන මොහොතක ඇගේ කවියට ප‍්‍රවේශ වෙන්න වඩාම සුදුසු මාවත මොකක්ද? මේක ටිකක් විසඳගන්න අමාරු ප‍්‍රශ්ණයක්. මොකද අද... [More]
ඔත්තු| 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්'- දෙසැ. 01

11-Secs

මාලතී කල්පනා ඇම්බ්‍රෝස්ගේ 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්' කාව්‍ය... [More]
වෙසෙස්| වාලම්පුරි- වාසනාව, විහිළුව සහ මිත්‍යාව

1-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ලංකාවේ ඉහළ "අලෙවි වටිනාකමක්" ඇති, ‘අනුහස් ඇති’ ගුප්ත වස්තුවකි වාලම්පුරිය. මෙම ‘වටිනාකම’ තීරණය වන්නේ එහි ඇති ද්‍රව්‍යමය වටිනාකම හෝ වෙනත්... [More]
පොත්| "මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) කලා කෘතියකින් භාවමය කම්පනයක් ඇතිකළ හැකි නම් එයට කිසියම් සමාජ බලපෑමක් සිදුකළ හැකිය. එසේ කම්පනයත්, පශ්චාත්තාපයත් ජනිත කළ, දමිළ බසින්... [More]
අදහස්| විද්‍යාවේ සියවසක පිම්ම!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) පසුගිය සියවසේ මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය මුහුණපෑ ප්‍රධාන මාරක අභියෝග තුන වුයේ වසංගත, සාගත හා සංග්‍රාමයන්ය. ඒ සියවස තුල එසේ ඉන් මියැදුන... [More]
කරන්ට්ස්| "අඟ"

19-Secs

(උපුල් සේනාධීරිගේ) අංඟ පුලාවකට නැති මිනිස්සු
තම හිස අත ගෑහ
අඟක්... ඔව් අඟක්
රයිනෝසිරසක හැඩගත් අඟක්
මොළයක් නැති සිරසක්
තෙතක් නැති හදවතක්... [More]
වෙසෙස්| ඇනා කැරනිනා සහ ඇනා ස්ටෙපානොව්නා

7-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ලියෝ තෝල්ස්තෝයි විරචිත ඇනා කැරනිනා නවකතාවේ ප්‍රධාන කථා නායිකාව වන ඇනා අර්කෙඩියෙව්නා කැරනිනා නමැති චරිතය ගොඩනැංවීම සඳහා තෝල්ස්තොයිට කාන්තාවන් කිහිප... [More]
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook