Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
වෙසෙස් බූන්දි
බුද්ධාගම හා සංගීතය
බූන්දි, 17:46:02
ලෝකයේ බොහෝ සංගීත විධි ප්‍රභවය වූයේ ආගමික පසුතලයක් ඇසුරෙනි. භාරතීය, බටහිර හා චීන සංගීත විධි මෙසේ ප්‍රභවය වූයේය. එහෙත් බුද්ධාගමේ සංගීතයට හිතකර තත්වයක් පෙන්නුම්කර නැත. බෞද්ධ සජ්ජායනය පවා ගායන තත්වයෙන් තොරව ඉදිරිපත් කළ යුතු බවට චූල වග්ගයේ සටහනක් එයි. න භික්ඛවේ ආයතකේන ගීතස්සරේන ධම්මෝ භාෂිතබ්බෝ. මොනම භික්ෂුවක්වත් ධර්මය ගීතස්වරයෙන් ඉදිරිපත් නොකට යුතු බව මින් ගම්‍ය වේ.

මහාවංශය නොයෙකුත් සංගීත උත්සව ගැන විස්තර සපයන නමුත් එක සංගීතඥයෙකුගේ නමක් පවා සඳහන් නොකරයි. මහනුවර යුගයේ කවිකාර මඩුවේ සේවය කළ කවීන්ද්‍රයන්ගේ නමක් පවා සඳහන් නොකරයි. මේ අතර සංගීතයට සවන්දීම හෝ සංගීතයේ නියැලීම තහනම් කර රජවරුන් විසින් කථීකාවත් නිකුත් කර තිබේ. ඒ කුල පුත්‍රයන්ට පමණක් පැනවූ නියෝගයන්ය. සාමාන්‍ය ගිහි ජනයාට එම නීති බලනොපාන නමුත් ගිහි ජනයාට වුවද සංගීතය අවශ්‍ය වින්දන කලාවක් වශයෙන් හෝ වංශ කථා වල නොදැක්වේ. මෙම තත්වය ඇති වීමට හේතු රාශියකි.


ජයදේවගේ ගීත ගෝවින්දය- අත් පිටපත- 1550

භාරතීය ඉතිහාසයේ විශේෂයෙන්ම හින්දු ආගමේ සංගීතය වන්දනා ක්‍රමයකි. හින්දු ආගම භක්ති මාර්ගය පදනම් කරගත් ධර්මයකි. එය බුද්ධාගමට පදනම් වූ ඥාණ මාර්ගයට හෝ වෛදික ආගමට පදනම් වූ කර්ම මාර්ගයට අයත් නොවූවකි. එක් දෙවි කෙනෙකු වෙනුවෙන් ජීවිතය කැප කිරීම, එම දෙවියන් නිතර නිතර වර්ණනා කිරීම, දෙවියන්ගේ සුව පහසුව සඳහා අවශ්‍ය සියළු සේවය කිරීම භක්ති මාර්ගයේ පිළිවෙතයි. එය භාරතීය මෝක්ෂ මාර්ගයේ එක් ධර්මතාවයකි. භක්ති වන්දනය දෙවියන් සමග සහවාසයේ යෙදීම දක්වා පවතින බවට ද මතයක් තිබේ. භක්තිය පදනම් කරගත් භජන සංකල්පය සංගීතයට ඉතා සමීප විය. භජන සංකල්පය භක්ති මාර්ගයේ ප්‍රබල ආධාරකයක් විය.......

දෙවියන් වෙනුවෙන් රචිත භක්ති (භජන් ගී) ගීත දහස් ගණනින් මධ්‍යකාලීන යුගයේ බිහි විය. මේ ගීත සෑම එකකම වාගේ අධික ශෘංගාර රසය පිරී පැවතුණි. දෙවියන් අභියස දී කෝවිල තුළට ගොස් ගැයීමට හැකිවුවද මෙවන් ගීත බෙද්ධ සමාජයේ පිළිකුලට භාජනය වුණි. ජයදේවගේ ගීත ගෝවින්දය රසවත් සංස්කෘත කාව්‍යයක් වුවද සිංහල ගෘහයක එම කාව්‍යය කියවීමට පවා සුදුසු තත්වයක පැවතියේ නැත. භක්ති මාර්ගයෙන් විමුක්තිය කරා යෑමට සංගීතය ද ප්‍රබල ස්ථානයක පිහිටියේය. එය මෝක්ෂ මාර්ගයක් විය.

රසයෙන් අනූන වූ සංගීතය බෞද්ධ යතිවරයන් අතර ගැරහීමට පත්වූයේ මේ හෙයිනි. එකල භාරතයේ ප්‍රධාන ස්වර වාද්‍ය භාණ්ඩය වූයේ වීණාවයි. සමන්තපාසාදිකා විනය අටුවාවේ වීණාව කෙලෙස් පූරණ භාණ්ඩයක් වශයෙන් පරිභවයට ලක්කර තිබේ. භාරතීය සංගීතය ස්වර සංකලනයක් පමණක් නොව සිත රංජකත්වයට පත්කරන, සිත් බැඳගන්නා වූ මාධුර්්‍යයෙන් යුක්තයි. පංචකාම වස්තූන් අතර ශබ්දය (නාදය) කාම වස්තුවකි. ක්ෂය කළ යුතු, ධර්මයන් රැස් කිරීමට බාධකයක් වූ ශබ්දකාමයේ ඇලී සිටීමට බුදු සමයේ මූලික පරමාර්ථ අනුව ඉඩක් නැත.........

ලංකාවේ පැවති පංචතූර්ය භාණ්ඩ වර්ගීකරණයට තත් භාණ්ඩ ඇතුළත් කොට නැත. එහි තුන්වන වර්ගය වූ ආතත විතත (විතතාතත) වර්ගයෙන් තත් භාණ්ඩ අදහස් කෙරෙන බව සමහරු පෙන්වති. කෙසේ හෝ තත්භාණ්ඩ වර්ගයක් පැහැදිලිව දැක්වීමට නොහැකි වූයේ ඇයි ද යනු ප්‍රශ්නයකි.

භාරතීය භක්ති ගීතය සිංහල රාජ සභාව තුළට ද පිවිසියේය. කෝට්ටේ හා මහනුවර යුගයන්හි රාජ සභාවල ගයනු ලැබූ ප්‍රශස්ති හා විරහ ගී වල භක්ති රචනා ලක්ෂණ දක්නට තිබේ. රජතුමා මිහිපිට දෙවියෙක් බව ආරෝපණය කිරීම සඳහා භාරතයේ දේව මන්දිර ඇතුළත පැවති සියළු චාර ධර්ම සිංහල රජ මාළිගය තුළටද පිවිසියේය. නමුත් විරහ ගීතය රජ මාළිගයෙන් බැහැරට ගියේ නැත. එය බෞද්ධ සිංහල සමාජයේ පිළිකුලට භාජනය වූයේය.



ශ්‍රී ලංකාවේ නැටුම් හා ගැයුම් වලට තරමක හෝ ආධාරයක් ලැබුනේ සිංහල දේවාල උත්සව වලිනි. දේවාලය, බෞද්ධ නොවූ, එහෙත් බුද්ධාගමට වැද්දගනු ලැබූ විෂ්නු, ගණපති වැනි දෙවිවරුන් මෙන්ම ප්‍රාදේශීය සිංහල දෙවිවරුන් අදහනු ලබන කුටියකි. දේවාලයේ කපු මහතා හෙවත් පූජකයා සෑම විටම බෞද්ධයෙක් විය. එහෙත් දේවාලයේ එදිනෙදා කටයුතු සඳහා සංස්කෘත භාෂාවෙන් බැඳි ශ්ලෝක ගායනය අවශ්‍ය විය. එය හින්දු ආගමේ මෙන්ම මහායානයේද භාෂාවයි. බුද්ධාගමේ භාෂාව පාලි භාෂාවයි. දේවාල වන්දනා ක්‍රමය ලංකාවේ බෞද්ධයන්ගේ දෙවන ආගමයි. දේවාල වන්දන ක්‍රමයට නටුම් ද පවත්වනු ලැබේ.

-ලංකාවේ සංගීත සම්භවය (1974) කෘතියෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Buddhist Music, Theravada Buddhism, Buddhism and Music, Sri Lankan Music History, C. De. S. Kulathilake
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
තවත් වෙසෙස් බූන්දි
බොබ් මාලි- මියැසි අරගලයක පිය සටහන් (වීඩියෝව)
ඇය හෙවත් මැඩෝනා!
දීපාල්- ගැලරියට ඇහුණේ නැති ගැලරියේ ගායකයා
පාට පාට බොලිවුඩ් හීන වලට වෙඩි තියන මහපාරේ ගායකයෝ
හඳ පායන්නේ, පෑයිය යුත්තේ හන්තානට පමණද?
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
ජෝන් ලෙනන් කියයි.
ජීවිතය යනු, ඔබ කලබලයෙන් වෙන වෙන සැලසුම් සාදමින් ඉන්නා විට, ඔබට සිදුවන දෙයයි!
What's New | අලුතෙන්ම
කතන්දර| ගල් වඩුවා ('හූමිටි කතා')

2-Mins

(ආර්. කුෂ්නේරෝවිච් | දැදිගම වී. රුද්‍රිගු) එකෝමත් එක රටක ගල් වඩුවෙක් ගල් කඩමින් හිටියා. හිටි හැටියේම අසුන් පිට නැග ගත් මිනිසුන් කෑ ගහන හැටි ඇසුණා;

"දණ... [More]
රංග| 'පක්ෂීහු'- ඇරිස්ටොෆනීස්ගේ යුතෝපියානු සිහිනය

3-Mins

(චින්තා පවිත්‍රානි) ඇරිස්ටොෆනීස්ගේ නාට්‍ය නිර්මාණ අතුරින් ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය ප්‍රයෝගයන්ගෙන් අනූන වූත් වඩාත් නිර්මාණාත්මක වූත් නාට්‍යය හැටියට පිළිගැනෙන්නේ The Birds (පක්ෂීහු) නාට්‍යයයි.... [More]
වෙසෙස්| අපි තමයි නියම විප්ලවකාරයෝ..!

6-Mins

(කසුන් සමරතුංග) මට 'ඇය' මුණ ගැසුණේ අහම්බයකිනි. මගේ මිතුරෙකුගේ මැදිහත්වීමෙනි.

"ඔය ඉතින් ඔයත් මං දිහා බලන්නේ අමුතු විදියට. එතකොට ඉතින් අනිත් මිනිස්සු ගැන... [More]
වෙසෙස්| දත්තවාදී යුගයේ විප්ලවවාදින් හඳුනාගනිමු!

6-Mins

(සරද සමරසිංහ) ඉතිහාස හා සමාජ විද්‍යා විශේෂඥයෙකු වන යුවෙල් නෝව් හරාරි (Yuval Noah Harari) විසින් රචිත Homo Deus නොහොත් 'මීළඟ හතළිස් වසරේ... [More]
කතා-බස්| "පියවරු සහ පුත්තු"- සුමති සිවමෝහන් සමග කතාබහක්

8-Mins

(සමන් එම්. කාරියකරවන) මේ වසරේ මාර්තු මාසයේ දී ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද්හි පැවති ඉන්දියානු ලෝක සිනමා උලෙළේ දී හොඳ ම චිත්‍රපටයට හිමි ජූරි සම්මානය දිනා... [More]
කතන්දර| "අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!" [ළමා කාටූන් වීඩියෝව]

42-Secs

"අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!"- පොඩිත්තන්ට විනෝදාත්මක කතන්දරයක් [කාටූන්]- Sanjiv Jaiswal 'Sanjay' ලියා, Ajit Narayan සිත්තම් කළ 'Playtime' ඉන්දියානු ළමා කතන්දරයේ... [More]
පරිවර්තන| මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ

59-Secs

(විලියම් ශේක්ස්පියර් | චින්තා පවිත්‍රානි) මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ
පබළු ඇගේ දෙතොලේ රතට වඩා බොහෝ රතු පාටයි
හිම සුදු වී නම් ඇගේ පියයුරු අවපැහැ මන්ද?

කෙස් වයර් වී නම් ඇගේ හිසේ කළු වයර් වැවේ
මා රෝස, රතු හා සුදු පෑ රෝස මල් දැක තිබේ,... [More]
කවි| සටහන්ය; සුන්දර ගමක; මළගෙයක...

11-Secs

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) සුදු රැළි පාලම්ය මග
කිඳුරා නිදිය සාලයෙහි

විඩාබර වූ ඉකියකි
අම්මෙකි
ආදරේ බර ඉල්ලාගෙන... [More]
කවි| ගරු අධිකරණයෙන් අවසරයි..!

46-Secs

(ජනිත් විතාරණගේ) අත තබා දිවුරන්න පුළුවන් ස්වාමිනි බොරු නෙවෙයි කියලා
මැරෙන්නට හිත හදාගෙන මම රේල් පාරෙත් ලැගන් ඉඳලා
කෝච්චිය දුර ඈත එනකොට තාත්තගේ බොන බෙහෙත් මැවිලා
කරන්නම වෙන දෙයක් නැති තැන ගියේ එතනට අම්මපල්ලා

පහන් කොච්චර එළිය දුන්නත් කැඩුන පසු කුණු ගොඩට හින්දා... [More]
වෙසෙස්| සුන්දර කළු කෙල්ල- රූපී කෞවුර්ගේ අතිශය සුන්දර ආත්මය!

2-Mins

(සදර්ශී කුසුම්වර්ෂා රණසිංහ) සමහර ගැහැණු- පිරිමි ජීවිතයේ බොහෝ මධුර දෑ සඟවාගෙන ඇවිදින පොත් බඳු ය. නැත්නම් තාලයක් ඇති කවි බඳු ය. හුදෙක් මනුස්ස... [More]
අදහස්| කුණු වී දුඟඳ හමන මජර ජනමාධ්‍ය සංස්කෘතියට එරෙහිව කුමක් කරමුද?

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) අපේ රටේ මාධ්‍ය සංස්කෘතිය පවතින්නේ කුණු වී දුඟඳ හමන තත්ත්වයක බව අමුතුවෙන් පැවසිය යුතු නැත. එය අපේ රටේ දේශපාලන සංස්කෘතිය... [More]
අදහස්| දෙසියවෙනි උපන්දිනයට කාල් මාක්ස්ට උපහාර තෑග්ගක්!

16-Mins

(ඩෙස්මන්ඩ් මල්ලිකාරච්චි) කාල් මාක්ස්ගේ 200 වෙනි උපන්දිනය කොළඔ මහවැලි කේන්ද්‍රයේදී පසුගිය 11 වෙනි දින සමරනු ලැබුවේ කාල් මාක්ස්ගේ ප්‍රාග්ධනය කෘතියේ 3 වෙනි... [More]
Cine| ස්ත්‍රී සිත් පෙන්වන වෛෂ්ණාවී පිළිබඳ පසු විපරමක්

13-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) මෙම ලිපිය ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ අදහස පරිදි සුමිත්‍රා පීරිස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන්නට යෙදී, මෑතකදි තිරගත වූ වෛෂ්ණාවී සිනමාපටය සම්බන්ධයෙනි.... [More]
Cine| Gifted Hands: The Ben Carson Story- මිනිස් බව නිර්මාණය කළ හැක්කේ මිනිසුන්ටම පමණි!

4-Mins

(වජිර කාන්ත උබේසිංහ) මල් පිපෙන එකයි මිනිස්සු හැදෙන එකයි වෙනස්. මොකද මල් කොච්චර ලස්සන වුනත් මල් පුබුදුවන්න අවශ්‍ය ජලයයි, සුර්යාලෝකයයි විතරයි. මේවා කොපමණ... [More]
කවි| සර්ධාවෙන් ලියන වග නම්

36-Secs

(අමිල නන්දසිරි) අපි පුතේ දුර ඈත වන්නි හත් පත්තුවේ
පාන්දර බස් එකෙන් පෝලිමට එක්වුනේ
වැඳ පුරුදු මුදු මීට පෙරත් මුතියංගනේ
බුදුන් වැඩි බිම බුදුන් දකින්නට පෝලිමේ

අස්වැන්න කැපෙන මහ ගමට එන ලොරි කඩේ... [More]
කවි| යෞවනය!

25-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) යෞවනය! ඇති තරම් හිනහා වී ඔබ ඉන්න
මැදිවිය බර වැඩී කෙනෙකුට
දරන්නට බෑ ඒ තනියම
දහක් අතරෙත් තනි වියහැකි බැවිනි.

පාට තවරා ගත්තු ගහකොළ... [More]
සිත්තර| "දූපතෙන් එහා කලාව ගැන අවදියෙන් ඉන්න වෙනවා!"- ප්‍රගීත් රත්නායක

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) චිත්‍රයක් යනු නිහඬ කවියක් යැයි කියනු ලැබේ. එනයින් ගෙන බලන කල ප්‍රගීත් රත්නායක යනු කැන්වසය මත, අපේ පරපුරේ නිහඬ කවි... [More]
කතන්දර| "කුකුළු පැටියයි තාර පැටියයි"- සෝවියට් ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

14-Secs

මෙන්න තවත් ලස්සන සෝවියට් රුසියානු කතන්දරයක් [පොඩිත්තන්ට කාටූන්] වී. සුතේයෙව් ලියා සිත්තම් කළ "කුකුළු පැටියයි තාර පැටියයි" ළමා කතන්දරයේ සිංහල... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook