Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
සිත්තර බූන්දි
බැ න් ක් සි !
බූන්දි, 17:40:31
"ගරිල්ලා" යනු යුධමය අර්ථයෙන් ජනප්‍රිය වූ වචනයකි. කලාකරුවෙකු "ගරිල්ලෙක්" බවට පත්විය යුතුද? කොතරම් මතභේදාත්මක වුවත්, සැඟව සිට නිර්මාණ කළත් කලාකරුවෙක් සිය නිර්මාණය මුදා හළ විට එය අත් වන්නේ ජනතාවටයි. ප්‍රධාන ධාරාවේ කලාවට සංස්කෘතික ලෙසින් ගරිල්ලා ප්‍රහාර දියත්කර ඇති අයෙකු විසින් කලා ලෝකය දෙදරවමින් සිටී.

"බැන්ක්සි" ය.

"බැන්ක්සි" කලා ලෝකයේ සුපිරිතරුවකි. ධනවාදී වෙළඳපොල ක්‍රමයට අනුව නම් සුපිරි මිලක් නියම වූවෙකි. එහෙත් ඔහු "කලාව" යන ප්‍රධාන ධාරාවේ නිර්වචිත අර්ථය කඩාබිඳ දමමින් විකල්ප කලා භාවිතාවක නිරතවන්නෙකි. "බැන්ක්සි" ගේ කලාවේ මාධ්‍යය චිත්‍ර කලාවයි. එහෙත් ඔහු තමන්ගේ හැකියාවෙන් නිර්මිත චිත්‍රය අදින්නේ සුවපහසු කැන්වසයක හෝ කඩදාසි මත හෝ නොව ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වල ඇති ඉඩකඩවලය. එනම් ග්‍රැෆිටි (Graffiti) ස්වරූපයෙනි. වීදි වල, තාප්ප මත, උස් බිත්ති, දුම්රිය වල හෝ ප්‍රසිද්ධියේ හමුවන ඕනෑම ඉඩකඩක ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ සිදුකරනු ලබයි. බැන්ක්සි තරුවක් වන්නේ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ නිසාම පමණක් නොව ඔහුගේ භාවිතාවේ ස්වභාවය නිසාය.

ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ සම්බන්ධ ඉතා දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. වසර දහස් ගණනකට පෙර ලියා ඇති "සීගිරි කුරුටු ගී" පවා ග්‍රැ‍ෆිටි නිර්මාණය. එහෙත් නව නගර බිහිවීමත් සමග ස්ප්‍රේ කෑන් හෝ මාර්කර් පෑන් ආශ්‍රය කොට ගෙන ග්‍රැෆිටි ඇදීම සිදුකරනු ලබයි. ලංකාව තුළද ග්‍රැෆිටි ගණනයට අයත් දෑ සුවි‍ශාල වශයෙන් දක්නට හැකි වුවද, ඒවා කලාත්මක බවින් හා නිර්මාණාත්මක බවින් කොතරම් පොහොසත් ද යන්න ගැටළුවකි.



ලොව පුරා සිටින දස දහස් ගණනක් නිර්මාණ කරුවන් අතරින් බැන්ස්කි සුවිශේෂී වන්නේ ඇයි? බැන්ක්සිගේ භාවිතාව ගැන යම් විමසා බැලීමක් කරමු.

ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ වල යෙදීම යනුම විකල්ප නිර්මාණ භාවිතාවකි. මහා සම්ප්‍රදාය උල්ලංඝනය කරමින්, ඒවායේ පූර්ව නිශ්චිත තත්ත්වයන් ගණනකට නොගනිමින් කලාව වීදිය දක්වා ගෙන ඒම තුළ මහා සම්ප්‍රදාය තුලින් එල්ල චෝදනාවන් අතිමහත්ය. ඒ අතර බැන්ක්සි විසින් සිය නිර්මාණ සදහා උපයෝගී කරගනු ලබන්නේ ක්‍රම විරෝධී මාතෘකාවන්ය. යුධ විරෝධය, ප්‍රචණ්ඩත්වය එරෙහි වීම, වෙළද‍පොළකරණයට එරෙහි වීම, අධිරාජ්‍ය විරෝධය, ගෝලීයකරණ විරෝධය, නුතන තාක්ෂණය විසින් වෙළදපොළ අත්පත්කරගැනීම, ඒ හරහා වෙළදපොළ විසින් මනුෂ්‍යයා අත්පත්කරගැනීම වැනි විකල්ප මාතෘකා ඊට අයත්ය.



බැන්ක්සිට ඇති ජනප්‍රියතාව දිනෙන් දින තවදුරටත් ඉහළයෑමට හේතුව නම් ඔහු විසින් දිගින් දිගටම සඟවාගෙන සිටින ඔහුගේ අනන්‍යතාවයයි. රටවල් ගණනාවක සිය නිර්මාණ සිදුකරමින්, එසේම අතිශයින් ජනප්‍රියත්වයට පත් ප්‍රදර්ශන රැසකින් අනතුරුව තවදුරටත් ඔහුගේ අනන්‍යතාව රහසක්ව ඇත. එංගලන්තයේ බ්‍රිස්ටල් නගරය මූලික කොට ගෙන ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ ආරම්භකිරීමෙන් අනතුරුව එංගලන්තයේ ලන්ඩන් නුවර ඇතුළුව බොහෝ ප්‍රදේශ ගණනාවක සිය නිර්මාණ කිරීම් සිදුකරත්, එංගලන්තයේ සමහර දේශපාලකයින් මෙන්ම සංවිධාන විසින් චෝදනාකරනු ලබන්නේ ඔහු ඇතුළු ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරුවන් විසින් සිදුකරමින් සිටිනුයේ ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන විනාශ කිරීමත් අපවිත්‍රකිරීමත් (Vandalism) බවය. මෙනිසා ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණ වලට එරෙහිව ඔහුව නිතිය ඉදිරියට ගෙන ඒමේ අවදානමක්ද ඇත. එංගලන්තය තුළ ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන විනාශ කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරුවෙකු වීම වසර 10ක් දක්වා සිරදඬුවම් විදිය හැකි වරදකි.

බැන්ක්සිගේ නිර්මාණ ලොවපුරා කලාගාර වල අතිශයින්ම ඉහළ මිලගණන්වලින් මේ වන විට ද අලෙවි වෙමින් පවතී. මේ සම්බන්ධයෙන් සිය වෙබ්අඩවිය තුළ දක්වා ඇත්තේ ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වූ Henri Matisse ගේ කියමනකි. එනම් "මගේ චිත්‍ර ඉතා ඉහළ මිළගණන් වලට අලෙවි වීම ගැන මම ලැජ්ජා වෙනවා. මම කැමති නෑ මට චෝදනාකරනවට කවදහරි මම නිර්මාණය කරලා තියෙන්නෙ අග්‍රකෘති (masterpieces) විතරයි කියන එකට."






බැන්ක්සිගේ රසිකයින් අතර බ්‍රැඩ් පිට්, ඇන්ජලිනා ජොලී වැනි ඉතා ජනප්‍රිය හොලිවුඩ් නළු නිලියන්, කෝටිපති ව්‍යාපාරිකයින්, අලෙවිකරණ සමාගම් හිමිකරුවන් වැනි විශාල පිරිසක් සිටිති. සුප්‍රකට සාචි සහ සාචි සමාග‍මේ හිමිකරු චාල්ස් සාචිද බැන්ක්සිගේ රසිකයෙකි. තමන් විසින් චාල්ස් සාචි හට සිය නිර්මාණ අලෙවිකරන්නේ ද යන ප්‍රශ්ණයට බැන්ක්සි පවසා තිබුනේ "ඔහුට ඔහුගේ මුදල් ඔහු ළගම තියාගන්න පුළුවන්, මම කැමති මගේ නිර්මාණ එක් අයෙක් ළග තියාගන්නවාට වඩා මිනිස්සු දස දහස් ගණනක් අතරෙ තබන්න." යනුවෙන්.

බැන්ක්සිට වෙළඳ දැන්වීම් නිර්මාණකරන සමාගම් වලින් ලැබෙන ආරාධනා බොහෝය. සුප්‍රකට NIKE සමාගම වෙනුවෙන් වෙළද දැන්වීම් නිර්මාණය කිරීම සදහා ඔහුට ආරාධනා කළ විට ඔහු පවසා තිබුණේ. "මම විකිණෙන්න කැමති නෑ, මම කැමතියි මගේ නිර්මාණ වෙනුවෙන් අවධානය යොමුකරන්න."



බැන්ක්සි විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඩයනා කුමරියගේ රුව රැගත් බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 10 නෝට්ටුව දැඩි ආන්දෝලනයකට ලක්විය. සාමාන්‍යයෙන් පවුම් නෝට්ටු හෝ කාසි සදහා යොදාගනුයේ බ්‍රිතාන්‍ය රැජිණගේ රූපය වුවද, බැන්ක්සි විසින් ඇයගේ රූපය වෙනුවට සම්ප්‍රදායික බ්‍රිතාන්‍ය රජපවුලේ මතබේදාත්මක චරිතයක් වූ ඩයනා කුමරියගේ රූපය යොදා ව්‍යාජ නෝට්ටුවක් සකස් කොට තිබුණි. එහි Bank of England වෙනුවට Banksy of England ලෙසට ද වෙනස් කොට තිබුණි. මෙම මුදල් නෝට්ටු ‍එංගලන්තයේ කළුජාතික‍යින්ගේ සාම්ප්‍රදායික නොටින්ග්හැම් සැණකෙළිය තුළ බෙදාහැර තිබුණි. මෙම මුදල් නෝට්ටු උපයෝගී කොටගෙන පිරිස් විසින් බඩුභාණ්ඩ මිළදී ගත් බවද කියැවේ. කෙසේ වුවද මෙම මුදල් නෝට්ටු Ebay වෙබ් අඩවිය තුළ බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 100කටත් අධික මුදලක් දක්වා දැනටත් විකිණෙමින් පවතී.



බැන්ක්සි වාර්තා චිත්‍රපටි අධ්‍යක්ෂකවරයෙකුද වේ. ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද Exit Through the Gift Shop නම් වාර්තා චිත්‍රපටය 2011 වසරේ ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ හොඳම වාර්තා චිත්‍රපටය සඳහා ද නි‍ර්දේශ වූවකි. එය ග්‍රැෆිටි චිත්‍රකලාව හා විදී නිර්මාණකරණය හා එකී නිර්මාණකරුවන් පිළිබඳව ඇමරිකාවේ ජීවත් වන ප්‍රංශජාතික ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරුවෙකු වන මිස්ටර් බ්‍රේන්වොෂ් හෙවත් Thierry Guettaගේ ග්‍රැෆිටි නිර්මාණකරණය ඇසුරෙන් නිපදවූවකි. බැන්ක්සි ඇකඩමි සම්මාන උළෙල සදහා සිය අනන්‍යතාව ‍එළිදක්වමින් උළෙලට සහභාගීවෙතැයි බොහෝ දෙනෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියද ඔහු ඊට සහභාගී වූයේ නැත.

මේ සටහන ඔහුගේ වෙබ් අඩවියේ [www.banksy.co.uk] Shop කොටසෙනි.

"ඔබගේ පුද්ගලික පරිහරණය සදහා ඕනෑතරම් බාගත කිරීම සදහා මම ආරාධනා කරමි. ඒත්, ‍මින් ඔබ තමන්ගේම නිර්මාණ කිරීමට හෝ විකිණීම සදහා යැයි කියමින් නිල වශයෙන් හෝ සැබෑ බැන්ක්සි නිර්මාණ යැයි පැවසීම නරකය, හොඳටම වැරදිය.
-බැන්ක්සි"










බැන්ක්සි විසින් පලස්තීනයේ බටහිර ඉවුර ප්‍රදේශයේ ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීනය වෙන්කිරීමට ඊශ්‍රායලය විසින් ඉදිකොට ඇති සැතපුම් 425ක් දිගු තාප්පය මත ග්‍රැෆිටි චිත්‍රණය කොට ඇත. ආරක්ෂක වශයෙන් ඉතා දැඩි උණුසුම්කාරී ප්‍රදේශයක් ලෙස ‍සැලකෙන මෙහි ආරක්ෂාව ‍පිළිබදව නොතකා පලස්තීන ජනතාව විදින පීඩාවන්ට කලාත්මක ලෙසත් විරෝධය දක්වමින් චිත්‍ර 9ක් ඇදීමට ඔහු හැකියාව ලැබී ඇත. [මෙතනින් බලන්න.]

කෝටි ප්‍රකෝටි ගණනින් මුදල් සංසරණය වන කලා ලෝකයේ බැන්ක්සි යනු සුපිරි වටිනාකමක් නියමවුණු තවත් කලාකරුවෙකි. ඔහු විසින් සිය ක්ෂේත්‍රය තුළ දක්ෂතා දක්වමින් එකී හැකියාව ලබාගෙන ඇත. එහෙත් ඔහුගේ සුවිශේෂිත්වය නම් ඔහුගේ නිර්මාණ සදහා මුදල් වලට කිසිදු බලපෑමක් කිරීමට නොහැකි වීමයි. සරලවම ඔහු විකිණෙන්නේ නැත. ජනප්‍රියත්වය හඹායන ලෝකයේ ඔහු තරුවක් වුවත්, ඔහුගේ අනන්‍යතාවය ඔහුගේ දෙමව්පියන්වත් නොදන්නා බව ද කියැවේ. එය සැබැවින්ම ක්‍රම විරෝධීය. ඔහු සැරිසරන්නේ නවීන ලෝකය තුළය. ඔහු ක්‍රමයට ‍විරෝධය පෑමට අතීතයට ගමන් ගන්නෙක් නොවේ.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Banksy- England-based graffiti artist, political activist, film director and painter
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
සංඛ කිරිඳිවැලගෙන් තවත් වියමන්
වෙසෙස්
සංචාරක ව්‍යාපාරය, අධිපාරිභෝජනය සහ ශ්‍රී ලංකාව
Cine
ආලෝකය නොදිටිමි!
අදහස්
දඩ ගැහුවම අවිචාරේ- මල් පිපෙයිද මහ පාරේ?
වෙසෙස්
ට්‍රම්ප්...!
වෙසෙස්
Brexit- සමුගැනීමේ මොහොත, ඉන් එපිට සහ මෙපිට
තවත් සිත්තර බූන්දි
ගුවෙර්නිකා යථාර්ථය!
"දූපතෙන් එහා කලාව ගැන අවදියෙන් ඉන්න වෙනවා!"- ප්‍රගීත් රත්නායක
සිබිල්ලන්තයේ විශ්මය හෙවත් වියපත් නොවන සිඟිත්තිය
"මම අඳින්නෙ මිනිස් හැඟීම්"- හෂිනි චන්ද්‍රසිරි
"දිව-ලොප්" ජාතියක් ඇතිවෙලා...!- චන්ද්‍රගුප්ත තේනුවර
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
දාරියෝ ෆෝ ලියයි.
පවතින පාලනය, ඉවසන් ඉන්න බැරි තරමට ජඩ, දූෂිත, මර්දනකාරී එකක් උනහම ජනතාව ජීවිත පරදුවට තියල හරි ඒක පෙරලලා දානවා. ඊට පස්සෙ අලුත් පාලකයෝ විසින් හිටපු... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
පොත්| මී පුප් සේ රස 'හෑල්ල'

2-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) "තිත්ත ම තිත්ත කසායටත් සීනි මී පැණි අවශ්‍ය වන්නා සේ යකඩම යකඩ තැපැල් පෙට්ටියටත් මී පැණි පටල පිටින් ලැබීමෙන්, සතුරන්... [More]
කවි| පෙට්ටියක් දිනා ඇත!

44-Secs

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) නිමිත්ත- ගුවන්විදුලි නාලිකාවකින් පැමිණ පැවැත් වූ තරඟයකින් පිටිසරබද ගැමියෙක් නවීන රූපවාහිනියක් දිනා ඇත.

අරඹෙ ඈත ගස් ගොල්ලේ
කෝටු කඩන ඉපනැල්ලේ
චරස් චරස් අඩි පැන පැන
දර නෙළනා බාල නගෝ... [More]
සිත්තර| ගුවෙර්නිකා යථාර්ථය!

1-Mins

(කසුන් සමරතුංග) මේ පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ 'ගුවෙර්නිකා' නම් සුප්‍රසිද්ධ සහ අති සූක්‍ෂම තෙළි වික්‍රමය යි. යුද්ධයත් කලාකරුවාත් අතර පරාසයේ ඉසියුම් සංවේදනා සහ සංකීර්ණතා... [More]
අදහස්| මරණ දඬුවම සහ සුළුතරයේ හෘද සාක්ෂිය!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) බරපතල අපරාධ කිහිපයකට මරණ දඬුවම යලි ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගෙනා යෝජනාව පිලිබඳ සංවාදය දැන් කෙමෙන් නිවීගොස් ඇත. එහෙත් ඒ මාතෘකාව පිලිබඳ... [More]
වෙසෙස්| ආගිය අතක් නැති වූ 'මහසෝනා'

2-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) "මගේ සීයා හොඳ කට්ටඬියෙක්. එයා ඔය යක්ෂයො ගැන පුදුම විදිහට විස්තර දන්නවා. කොටින්ම එයා මැරුණෙත් ගුරුකම් වැඩක් කරලා රෑ තනියම... [More]
පොත්| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට- විමසුමක්

3-Mins

(අනිල් හේරත්) ෆේස්බුක්. අද කාලයේ වඩාත්ම ආකර්ශණීය සංජානන මාධ්‍යය විය යුතු ය. බොහෝ දෙනා බොහෝ දෑ ලියන. කවි කෙටිකතා විචාර ඈ විවිධ... [More]
කවි| මා බිරිඳ උවැසියක වී

10-Secs

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) දැල් තිර අතරින්
පෙනෙයි ඈ
ඔබ යනු, මොබ එනු
තෙල් මල් ගෙන, සුවඳ දුම් ගෙන

මල්, දෝතක්... [More]
ඔත්තු| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට - සැප්. 07

10-Secs

තුෂාරිකා ඇන්තනි ගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය, 'උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට' 2018 සැප්තැම්බර් 07... [More]
කතන්දර| සැප්තැම්බරයේ දවසක්

10-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) පණිවිඩයක් අරන් ඇවිත් හිටි විජයගෙ රාජ සේවකයා මං දිහා බලා හිටියෙ පිළිතුරු ලිපියක් යවනවා ද නැද්ද නැත්නම් මං යන්නද වගේ... [More]
වෙසෙස්| පාවුලෝ කොයියෝ හෙවත් පිස්සෙකු ගේ කතාව

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) පිස්සෙකුට පොත් ලියන්න පුළුවන්ද? පොඞ්ඩක් ඉන්න, සටහන ආරම්භයේ ම පිහියකින් ඇන්න වගේ එහෙම ප‍්‍රශ්නයක් ඇහුව ම මට දැනෙනවා නිකං මොකක්දෝ... [More]
කවි| නගා මැරූ අල....

33-Secs

(කේ.කේ. සමන් කුමාර [සර්පයා]) නුඹ පිච්ච කැකුළකි
පිළිකන්නක පිපි.
ඉඳුල් වතුරින් නුඹව නහවනා
උන්ටද සිනා සළනා.
කිඩාරං මලකැයි කියනා
උන්ටද සුවඳ දී... [More]
කවි| උතුරින් දකුනට

22-Secs

(දර්ශන මේදිස් ) (උප මාතෘකාව: පීඩිත ජාතියේ පීඩිතයෙකුගෙන් පීඩක ජාතියේ පීඩිතයෙකුට)

සබඳ අපි කඳු නොවෙමු
උනුන් පරයා නැගෙන
සුනිල දිය කඳුරු වෙමු
එකම කන්දෙන් වැටෙන... [More]
කවි| බෝධිසත්ව ගබ්සාව

15-Secs

(කුමාර හෙට්ටිආරච්චි) නිල් මල් බිසව් උකුලේ බිම් මල් පිපුණී
පන්දම් වැටේ සල් මල් ඔසරිය රැඳුණී
නේරංජනා ගඟ දෑසින් ඇද වැටුණී
පස් මහ බැලුම් නොබලා කුස පිළිසිඳුණී

සඳුන් සුවඳ මල් ගෝමර ළැම තොරණේ... [More]
පොත්| ලිස්සන පපුව මැද නොලිස්සන ගැහැනු සලකුණ

7-Mins

(හර්ෂිනී පුෂ්පමාලා ආරච්චිගේ) සාහිත්‍ය නිර්මාණ අතර භාවික ගුණයෙන් වඩා වැඩි සාහිත්‍යාංගය කවිය යයි සිතමි. තේමාත්මක ගැඹුරත්, කාව්‍යෝචිත බසත්, බහු විධ අරුත් සපයන භාෂා... [More]
කවි| දුම්මල ගලට ගිය අම්මා

20-Secs

(නන්දන වීරසිංහ) දුම්මල ගල ඉමේ මහ මූකලානේ
අඳෝනාව ඇඟ හීගඩු නඟන්නේ
කන්දේ් පරවේණී උළලේනියන්නේ
රෑ සමයමේ ඇයි මා බය කරන්නේ

අපෙ අම්මා දුම්මල ගලවන්න ගියා... [More]
කරන්ට්ස්| විප්ලවවාදියකුගේ නඩු විභාගය

39-Secs

(පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු) I.
(පාසලේ රපෝර්තුව)

උගන්වන සියලු දේ සැක කරයි
ප්‍රශ්න කරයි
අසම්මත ලෙස සිතයි... [More]
කවි| වස්සානය

45-Secs

(රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ) ඔය දෑල දොඩමලු ය, සුවඳ බැරුවා ඉන්ට
නිල් වතුර තුරුලු කර කෙසේ අතහැර යම් ද?
කෙකටියා පඳුර සුදු මල් පොකුර වඩාගෙන
සොඳුර, නුඹ වාගේ ම හිනැහේය මා එක්ක

කුඹුක් අතු වතුර අතගගා නැමිලා දියට... [More]
කතා-බස්| ඇත්තටම කවුද මේ ප‍්‍රදීප් මැතිව්?

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) ‘මිස්ටර් කරුණාසේනගේ අක්මාව හොඳටම නරක් වෙලා.’

‘ඒ වුණාට මගේ පපුව හොඳයි!’

විහිළුවයි හිනාවයි අන්තිම අසරණ බව මටම දැනුණා. දොස්තරට ගාණක් නෑ. තුණ්ඩුවක්... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook