Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
අදහස් බූන්දි
සිනමා ශිෂ්‍යයා සහ සිනමා අපචාර
බූන්දි, 22:17:30
සාමාන්‍යයෙන් මම හිතන දෙයක් තමයි ලංකාවේ සිනමාවට අවශ්‍යයි කියල හිතන සියලුම හැදෑරීම් ව්‍යාපෘති ටික තාක්ෂණික සුරාන්තයකින් අවසන් වීම නම් ස්වභාවය. මේ තාක්ෂණය පිලිබදව අපි කරන ඇදැහිල්ල ගැන තියෙන දිශානතිය ගැන 2007 චිත්‍රපට සංස්ථාවේ ඉඳන් කරපු සිනමාව ගැන හැදෑරීම් හැම එකකටම පැහැදිලි බලපෑම් එල්ල උනා. තාක්ෂණය කියන තැනදී ඇත්තටම ඒ කාලේ ඉඳන් මෙ ලිපිය ලියන මොහොත වෙද්දිත් සියලු ශිල්පීය ආයතන තුලින් සිදු වෙමින් පවතිනවා. තාක්ෂණික දෙවිවරු වශයෙන් රැස් විහිදුවමින් ඉන්න ගුරුවරු කිහිප දෙනෙක් තවමත් ලංකාවේ මේ තත්වයට වගකියන්න ඕන චරිත විදියට මම නාමකරණයක් කලත් ඒක ඒ මිනිස්සු භාරගන්නෙ නැහැයි කියන නිගමනය නිසාම මම ඒ වැඩේ මේ ලිපියෙන් අයින් කරනවා.

මේ තාක්ෂණික වැඩමුලු සියල්ලම එක්තරා දුරක් අපිව ගෙනියන්න සමත් වුනත් ඉතාමත් අවාසනාවන්ත විදියට අපි අනවරතම අපේම ජීවිතවලින් අහන ප්‍රශ්නය තමයි "කෝ බං සිනමාව" කියන ප්‍රශ්ණය. මං හිතන්නෙ මේක ආයතනික ව්‍යුහයන්ගේ ඇති ප්‍රශ්නයක් සමග ගැට ගහන්න යන එක ඉතාමත් නිෂ්ඵල දෙයක්. හේතුව එහෙම ගැට ගහපු ගමන්ම ඔය කියන ආයතන ව්‍යුහයන් ගෙන් නිශ්චිත පිළිතුරක් ඒකට ලබා ගන්න බැරි නිශ්ධිතත්වය. එතනට විසඳුමක් විදියට තමයි "තේ එකක් බොන ගමන්" කතා කරමු වැනි අධ්‍යාපනයකට පිවිසෙන්න අදාළ සිනමා පණ්ඩිතවේදියාට සිදුවෙන්නෙ. එහෙම ගත්තහම ඔය ගොඩක් සිනමාකරුවෝ, මහා සිනමාකරුවෝ වීමේ රහස පිටිපස්සේ ලොකූ වහල් ශ්‍රමයක් වගේම තේ බීපු වාරගණන ලයිස්තු ගත කරාම එන පිළිතුරේ ඓක්‍යයට ඔවුන්ගේම සිනමාව බොහෝ දුරට සමාන කරන්න හැකි වෙනවා. ඇත්තටම ඔය ආයතනික ව්‍යුහ වලින් ලැබෙන උදව්ව උපරිමයෙන් එපමණයි. නමුත් මේ සඳහා සිනමා ශිෂ්‍යයා ලක්ෂගණන් මුදලක් ඒ තාක්ෂණික දෙවිවරුන් සඳහා පුදලා හමාරයි.

නමුත් මේ ඉතා කුඩා සිනමා බැඳියාව ඇති කරගන්න ලක්ෂ ගණනින් මුදල් වැය කරනව කියන එක දිහා බැලුවම පැහැදිලිවම පේන දෙයක් තමයි මේ සිනමා අධ්‍යාපනය කියන එක කොයිතරම් ව්‍යාපාරික ඌණනයකට නතු වෙනවද කියන එක. ඇත්තටම සිනමා දේහයක් ඒ ආකාරයෙන් ඩිමාන්ඩ් වෙද්දි සිනමා මිතුරන් වැනි බොහෝ අයටත් මෙවැනි කැප කිරීමක් අදාළ වීම පැහැදිලිවම අප සිතා බැලිය යුතු දෙයක්.

සාමාන්‍යයෙන් සිනමාවටම ආවේණික වුන මැජිකල් ශ්‍රමය ගැන ගුප්ත සිතීමක ඉන්න මුල් කාලීන ශිෂ්‍යයා තමන්ගේ ගුප්ත අදහස නැති කරගන්න කාලය වෙද්දි ඔහුව මිතුරන් සහ ඉතා වැදගත් සිනමා දේහයන්ගේ අපචාරයට ලක් වෙලා ඉවරයි. විශේෂයෙන්ම ඔහු මේ පුරෝගාමි සිනමා දේහයන්ගෙන් කොයිතරම් අපචාරයට ලක්වෙනවාද කියන එක මතයි ඔහුගේ සිනමාත්මක අදහස පරිණත වෙන්නෙ.

ඇත්තටම මේ වෙද්දි ඒ අර්ථයෙදි නම් අර ආයතනික ව්‍යුහය විසින් සෑහෙන්න ලකූණු ප්‍රමාණයක් මේ අපචාරයට ලක් වී පරිණත වුන නව සිනමා දේහය නිසා දාගෙන ඉවරයි. නමුත් මෙතන තියෙන ප්‍රශ්නය වෙන එකක්. ආයතනික ව්‍යුහයන් විසින් මේ විදියට හදාගන්න සංකේත ප්‍රාග්ධනය තවත් මෙවැනිම වූ ක්‍රියාවලියකින් නැවත ඉතා විධිමත්ව සැකසෙන අතරෙදි, ඒ අර්ථයෙන්ම ආයතනික ව්‍යුහ විසින් සිනමා සිතීම කියන දෙය "අපචාරමය" සංදර්භයක පිහිටුවා ගැනීම.

එහෙත් මම මීලඟට යෝජනා කරන දෙය ඔට්ටුවට දැමූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵල ගැන කිසියම් වූ සාකච්ඡාවක් කර බලමු.

ඇත්තටම දැන් අවශ්‍ය වෙන්නෙ මේ ශිෂ්‍යයාව සිනමා දැනුම ගැන තියෙන මැජිකල් ස්වභාවයේ තාක්ෂණික හරඹයන්ගේ සුරාන්තයක සිට කෙලින්ම පොළවට බැස්සීම. නමුත් මේ ආයතන වල තියෙන ව්‍යාපාරික රාමුව නිසා එය කිසි ලෙසකින්වත් කරන්නට බැහැ. එහෙත් අපි මේ තද බදය විසඳාගත යුතුයි. ඒ සඳහා අපි මේ ආකාරයෙන් සිතීමක් කරමු.

දැන් සිනමා ශිෂ්‍යයාගෙ අවශ්‍යතාව "සිනමාව සොයාගැනීම" පිළිබඳව වූ එකක් නම් මේ සෑම ආයතනික ව්‍යුහයක්ම සිදු කල යුත්තේ සියලු තාක්ෂණික හදුන්වා දීම් නතර කිරිමයි. සිනමා සිතීම නම් වු දෙය සොයාගැනීම යන්න පිලිබඳව ඉතා පෞද්ගලිකව සොයා ගත හැක යන අභිලාශයේ සිට නිවසේ හිඳමින් චිත්‍රපට බලන, එමෙන්ම සිනමා උළෙලවල් වල රස්තියාදු ගසන පැවැත්මෙන් සිනමාව සොයාගත හැක යන ව්‍යාපෘතීයේ හිඳින "අපතයාව" ඔවුන් විසින් ඉතා නිවැරදිව හඳුනා ගත යුතු වෙනවා. මන්ද යත් මේ මොහොත වන විට ශ්‍රි ලංකාවේ සිනමාව නම් වු හඳුනා නොගත් එකක් ලෙස "හඳුනාගත් අභ්‍යවකාශ වස්තුව" පොලවෙන් සෑහෙන කාලයක කලින් ගිලීහී ගිය පොලවෙම කැබැල්ලක් වීමයි....

එහෙත් මේ සුපරික්ෂාකාරී හඳුනා ගැනීම මෙකී ව්‍යුහයන් කිසිසේත්ම සිදු කරන්නෙ නැහැ.

මුල් කාලයේදි ඇත්තෙන්ම මේ තාක්ෂණික සුරාන්තය තෙක් සිනමා ශිෂ්‍යයාව ගෙනියන ඉල්ලුම සහ සැපයුම තීරණය කරන සිනමා ගුරුවරුන් මුල් කාලයෙදි ඔවුන්ගෙ ආශාවන් සංසිඳවයි. එහෙත් ටික කලෙකින් සියල්ල අර්බුදයට යවනා තත්වයක් උද්ගත වෙයි. මන්ද යත් එම සුරාන්තය විසින්ම ඔවුන්ව අර්බුදයට යැවීමයි. ඉතාමත් වියළි පොළවක ට්‍රැක්ටරයකට හාන්නට දෙයක් නැතැයි හෙලිවෙද්දි වතුර සොයා යන්නට වීමයි.

එහෙත් දසත සිසාර බලද්දි ඔවුන්ට වතුර පොදක් ඇති මානයක් හෝ පෙනෙන්නට නැහැ. පැහැදිලිවම ගත්තොත් මේ සිනමා ශිෂ්‍යායා ගේ ඇතුළත වූ සෞභාග්‍යයේ තරම වෙනවා. එවිට ඒවා තෙත් කරන වෙනත් ක්‍රම සොයා යන්නට සිදු වෙනවා.

මෙලෙස සිනමාකරුවෙකුට වඩා තාක්ෂණ ශිල්පියෙක් ගිනි කාෂ්ටකයේ දිය සොයා යෑම පැහැදිලි ඛේදවාචකයෙක් ඉතුරු වෙනවා. මේ එවැනිවුන්ගෙන් පිටවන වදන්ය. ඇත්තටම ඒක සිනමැටික්ද? ඌ ඕක කරේ අරක කොපි කරලා? ඒක මට තේරෙන්නෙ නෑ? දර්ශනය ඉගෙන ගත්තහම දන්න කලාවත් ඉවරයි? සිනමාව කඩාගෙන වැටුනෙ විවෘත ආර්ථිකය නිසා? ෆිල්ම් කරන්න සල්ලි නෑ? අන්න ෆෝකස් අවුට් වුනා. ඒකේ පට්ට ජම්ප් තොගයක්?

මං හිතන්නෙ මේ දෙන ලද සිතියම ඔබගේ සිනමා කේන්දරය ගැන වඩා හොඳ අවබෝධයක් ලබා දෙන්නට සමත් වේවි කියලා. ඇත්තට මෙතනදි මගේ යෝජනාව වූයේ "ඇත්තටම දැන් අවශ්‍ය වෙන්නෙ මේ ශිෂ්‍යයාව සිනමා දැනුම ගැන තියෙන මැජිකල් ස්වභාවයේ තාක්ෂණික හරඹයන්ගේ සුරාන්තයක සිට කෙලින්ම පොලවට බැස්සීම." මෙතනදි තමයි අපි සිනමා අධ්‍යාපනය ගැන තියෙන මුල් පදනම වෙත ඉතාමත් ස්වභාවික විදියට "සිනමා සිතීම" කියන ප්‍රදේශයට පිවිසෙන්නේ. ඇත්තටම අපි ඒ පාඨමාලාවලින් අහන්න අවශ්‍ය "මගේ සිනමා සිතීම වැඩි දියුණු කරන තරමට මේ පාසැලෙන් සහතිකයක් නොදෙන්නේ නම් මගේ මුදල් ආපසු දෙනවද?" කියන ප්‍රශ්නයයි.

ඉතිං මේ වෙද්දි අපිට ඉන්න සිනමා ශිෂ්‍යයා කියන්නෙ ඉතාමත් පහසුවෙන් ආයතනයක ව්‍යාපාරික ඉලක්කයක් වෙනවට වඩා යමකට සහභාගී වන්නෙක්. ඒත් මේ සහභාගීවීම පිලිබඳ ඉතාමත් විවෘතව බලන්න පුලුවන් "කැරලිකරුවෙක්" ගේ අවශ්‍යතාවය මෙතනින් බලාපොරොත්තු වෙන එක අමතර දෙයක්. නමුත් වඩාත්ම වැදගත් දෙය වන්නෙ "සිනමා කැරැල්ලක්" වෙනුවෙන් වූ සාමූහිකත්වයයි. එය අනිවාර්ය ලෙසම සෝමරත්න දිසානයක වර්ගයේ ජාතික පරිමාණයේ සිනමා දේහයන්ට අභිමුඛ විය යුතු ද වෙනවා. ඒත් මේ තරම් ක්‍රියාවලික පුරෝගාමියෙක් වෙන්නවත් අද ඉන්න සිනමා ශිෂ්‍ය විකාරය කොහොමටවත් එකඟ නෑ. ඔවුන් සෑම මොහොතකම සිටින්නෙ පරිණත සිනමා දේහයක ගොදුරක් වෙන්න බලාගෙන.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Cinematography Education in Sri Lanka, Film Academies in Sri Lanka
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
ශ්‍රීනාත් චතුරංගගෙන් තවත් වියමන්
අදහස්
"හිම කැටයක් වගේ ඔබ ඇවිත්... දිය වෙලා යනවා නම්..." ලිපියට ප්‍රතිචාරයක්
තවත් අදහස් බූන්දි
හිත් මත බර අඩි තබමින් "සහෝදරයා" නික්ම ගිය පසු...
ආදරණීය රෝහණට හෙවත් ඉස්සර රෝහණට
නයනහාරී නිමේෂ
මල්තුහින නොවේ මේ යාපනේ - இவைகள் யாழின் பனித்துளிகள் அல்ல
ඔටුවන් එක්ක නිදිවදින "බල්ලොත් එක්ක" බෑ.....!
BoondiLets
ඉගිල්ලෙන මාළුවෝ චිත්‍රපටයෙන්
"බුදු වෙන්න හිතාගෙන වුනත් සිද්ධාර්ථ කුමාරයා යසෝදරා දේවිව දාල ගිය බව මම දන්නව. ඒ අය අපි වගේ නෙමෙයි. ආත්ම ගණන් පෙරුම් පුරපු අය."
****

"දන්නවද? සිද්ධාර්ථ කුමාරයා... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
Cine| අසන්ධිමිත්තා- වෘත්තයෙන් ආපස්සට

3-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) සාහිත්‍යය හෝ සිනමාපට තවදුරටත් සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියම නොපතයි. රසවිඳින්නන්ව සාමාන්‍ය කතාවකින් නළවාදැමීමට නොහැකිය. තවදුරටත් ඔවුහුද හුරුපුරුදු නිර්මාණ ස්වභාවයම නොපතති. නිර්මාණකරුවකු... [More]
Cine| රාමු තුළ යළි රාමු වුණු "දැකල පුරුදු කෙනෙක්"

6-Mins

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) මේ යුගය ඡායාරූප හා කැමරා යුගයක් වන අතර වෘත්තීය හෝ අර්ධවෘත්තීය කැමරා භාවිත කරන ආධුනිකයා පවා අධි සුන්දරත්වයෙන් යුතු ඡායාරූප... [More]
අදහස්| To Sir, With Love!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) To Sir With Love යනු මීට වසර 28 කට පමණ ඉහතදී කළු සුදු ටෙලිවිෂන් තිරයකින් මා බැලු චිත්‍රපටයකි. එය එතෙක්... [More]
වෙසෙස්| මැදියම් රැයේ වාහනවලට අතවනන සුදු හැඳි ගැහැනිය

5-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) අද මෙන් මහජනයා හෝ රථවාහන බහුල නොවූ මීට දශක හය හතකට පෙර ඇතැම් දිනවල මැදියම් රැය ආසන්නයේ දී කොළඹ බොරැල්ලේ... [More]
ඔත්තු| හෙල්මලී ගුණතිලකගෙන් 'සහස් පියවර'

5-Secs

හෙල්මලී ගුණතිලක විසින් රචිත පළමු කෙටිකතා එකතුව වන 'සහස් පියවර' කෘතිය මුද්‍රණද්වාරයෙන් එළි දක්වා තිබේ.... [More]
පොත්| ඉණෙන් හැලෙන කලිසමක් රදවා ගන්න තතනමින්...

2-Mins

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) පුද්ගල නාමයක්, වාසගමක් දුටු කල්හි ඔහුගේ ජාතිය/ ආගම/ කුලය/ ලිංගය/ ග්‍රාමීය, නාගරිකබව සිතියම් ගත කිරීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක්. නමුත් "ඩොමිනික් චන්ද්‍රසාලි"... [More]
කෙටියෙන්| මොන එල්ලුං ගස් ද?

10-Secs

(සුරත්) කුඩුකාරයෝ ටික විජහට එල්ලාලා
බේරා ගනිමු රට ඒකයි හදිස්සිය
මෙත්පල් මැතිඳු මුර ගානා හැටි දැකලා
ගිරවා මගේ දුන්නා එල ටෝක් එකක්

"එල්ලිය යුතු එවුන් දා ගෙන රෙදි අස්සේ... [More]
පොත්| උමතු වාට්ටුවට අප්පචිචී ඇවිත්!

6-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) 'උඹට එහෙම යන්න බැහැ උඹ ඉන්න ඕනෙ මම ළඟ. මගේ හෙවණැල්ලෙන් මිදෙන්න උඹට බැහැ.'
(-41 පිට)

'මම ගල් ගැහී අප්පච්චී දෙස බලාගෙන... [More]
රත්තරං ටික| මෙන්න බත් කූරෙක්!

28-Secs

මත්සුවා බැෂෝ යනු කෘතහස්ත ජපන් කවියෙකි. බැෂෝගෙ කවිකාර කම දැක දිනක් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ද කවියක්... [More]
කවි| ජානූ! පේ‍්‍රමයෙන් විතැන් විය හැකි දැයි මට කියන්න

24-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) එකින් එක මතක අහුලමි
මංජුසාවකි හදවත මතක අහුරමි
සීත හිමයේ මිදුණු හිමකැටිති යට
ඔබට කවි ලියා සඟවමි
ජානූ!
පසුපස සෙවණැල්ල සේ ඇදෙමි... [More]
පොත්| සෞන්දර්යය වෙනුවට කටු අතු- අපේ යුගයේ උරුමය!

13-Mins

(චූලානන්ද සමරනායක) කිවිඳියකගෙ කාව්‍ය ග‍්‍රන්ථයක් එළිදක්වන මොහොතක ඇගේ කවියට ප‍්‍රවේශ වෙන්න වඩාම සුදුසු මාවත මොකක්ද? මේක ටිකක් විසඳගන්න අමාරු ප‍්‍රශ්ණයක්. මොකද අද... [More]
ඔත්තු| 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්'- දෙසැ. 01

11-Secs

මාලතී කල්පනා ඇම්බ්‍රෝස්ගේ 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්' කාව්‍ය... [More]
වෙසෙස්| වාලම්පුරි- වාසනාව, විහිළුව සහ මිත්‍යාව

1-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ලංකාවේ ඉහළ "අලෙවි වටිනාකමක්" ඇති, ‘අනුහස් ඇති’ ගුප්ත වස්තුවකි වාලම්පුරිය. මෙම ‘වටිනාකම’ තීරණය වන්නේ එහි ඇති ද්‍රව්‍යමය වටිනාකම හෝ වෙනත්... [More]
පොත්| "මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) කලා කෘතියකින් භාවමය කම්පනයක් ඇතිකළ හැකි නම් එයට කිසියම් සමාජ බලපෑමක් සිදුකළ හැකිය. එසේ කම්පනයත්, පශ්චාත්තාපයත් ජනිත කළ, දමිළ බසින්... [More]
අදහස්| විද්‍යාවේ සියවසක පිම්ම!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) පසුගිය සියවසේ මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය මුහුණපෑ ප්‍රධාන මාරක අභියෝග තුන වුයේ වසංගත, සාගත හා සංග්‍රාමයන්ය. ඒ සියවස තුල එසේ ඉන් මියැදුන... [More]
කරන්ට්ස්| "අඟ"

19-Secs

(උපුල් සේනාධීරිගේ) අංඟ පුලාවකට නැති මිනිස්සු
තම හිස අත ගෑහ
අඟක්... ඔව් අඟක්
රයිනෝසිරසක හැඩගත් අඟක්
මොළයක් නැති සිරසක්
තෙතක් නැති හදවතක්... [More]
වෙසෙස්| ඇනා කැරනිනා සහ ඇනා ස්ටෙපානොව්නා

7-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ලියෝ තෝල්ස්තෝයි විරචිත ඇනා කැරනිනා නවකතාවේ ප්‍රධාන කථා නායිකාව වන ඇනා අර්කෙඩියෙව්නා කැරනිනා නමැති චරිතය ගොඩනැංවීම සඳහා තෝල්ස්තොයිට කාන්තාවන් කිහිප... [More]
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook