Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
වෙසෙස් බූන්දි
ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- ඉතිහාසයේ මිනිස් මුහුණුවර සොයමින් නොබෙල් තෑග්ග දක්වා
බූන්දි, 00:05:09
බෙලරුසියන් ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදිනියක වන, ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවා ය.

ස්වීඩන ඇකඩමිය 2015 සාහිත්‍ය ත්‍යාගය නිවේදනය කළේ, ස්වෙට්ලානාගේ බුහුවිධ ලිවීම් සමුදාය අපේ කාලයේ විඳවීම් සහ ධෛර්යය මූර්තිමත් කෙරෙන සිහිවටනයක් වීය යන ඇගයීමත් සමගයි. මෙම ගෞරවනීය ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලද 14 වැනි කාන්තාව ඇයයි. ඇයට පෙර කාන්තාවක විසින් මේ ත්‍යාගය දිනා ඇත්තේ 2013 වසරේදී. ඒ කැනඩාවේ ඇලිස් මුන්රෝ විසින්.

ත්‍යාගය පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් ඈ පවසා සිටියේ එමගින් ඈ තුළ සංකීර්ණ හැඟීමක් ඇති කළ බවයි. "එක්වරම මට සිහි කැඳවූයේ ඉවාන් බුනින්, බොරිස් පැස්ටනක් බඳු මහා නම්." ස්වෙට්ලානා පැවසූවේ මින් පෙර නොබෙල් ත්‍යාගය දිනූ රුසියානු ලේඛකයන් සිහිගන්වමින්. "මේක එක අතකට හරිම අපූරු හැඟීමක්. නමුත් එය එක විදිහක පුංචි කරදරයක්!" ස්වීඩන් ක්‍රෝනා අට මිලියනයක තෑග්ග විසින් සිය නිදහස මිලට ගනීවිදැයි ඇය සැක පහළ කළාය.


Photograph: Vasily Fedosenko/Reuters

Photograph: Sergei Gapon/AFP/Getty Images
ත්‍යාගය දිනූ පුවත දැන ගැනීමෙන් පසු ස්වෙට්ලානා මාධ්‍ය අමතමින්.

බෙලරුසියානු පියෙකුටත් යුක්‍රේනියානු මවකටත් දාව, 1948 දී බටහිර යුක්‍රේනයේදී උපන් ස්වෙට්ලානා, හැදී වැඩුනේ බෙලරුසියාවේ. මූලික අධ්‍යාපනය හමාර කිරීමෙන් පසු, පුවත්පත් වාර්තාකාරිනියක ලෙස සේවය කළ ඈ, 1972 දී බෙලරුසියානු රාජ්‍ය සරසවියෙන් උපාධිය ලැබුවාය. ඉන්පසු, පූර්ණකාලීනව පුවත්පත් කලාවෙහි නිරත වූ ඇය වඩාත් ප්‍රකට වූයේ සිය රට මුහුණ දුන් දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය, සෝවියට්-ඇෆ්ඝන් යුද්ධය, සෝවියට් රුසියාවේ බිඳ වැටීම සහ චර්නෝබිල් ඛේදවාචකය බඳු ඉතිහාසයේ වඩාත් නාට්‍යාකාර සිදුවීම් ගවේෂණය කරමින් සිදු කළ සම්මුඛ සාකච්ඡා තුළින්.

'යුරෝපයේ අවසන් ඒකාධිපති රාජ්‍යය' ලෙස හැඳින්වෙන බෙලරූස්හි, ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුකෂෙන්කෝ රෙජීමයේ උදහසට ලක් වූ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, 2000 වසරේදී රට හැර ගිය අතර, ඉන් පසු ඈ ජීවත් වූයේ පැරීසියේ, ස්වීඩනයේ සහ බර්ලිනයේ. ඇය නැවත සිය රට පැමිණියේ 2011 දී.

කෙටිකතා සහ පුවත් වාර්තා රචනයේ නියැලුනු නමුත් තම හඬ ඇය සොයාගෙන ඇත්තේ "සාමූහික නවකතා" හෝ "නවල්-ඔරටෝරියෝ" නමින් හැඳින්වෙන සාහිත්‍ය ෂානරය නිපදවූ බෙලරුසියානු ලේඛක ඇලෙස් ඇඩමොවිච්ගේ ආභාෂයෙන්. ස්වෙට්ලානාගේ ශෛලිය ප්‍රබන්ධමය නොවන එහෙත් ඊට ආසන්න ලක්ෂණ සහිත වූවක්. ප්‍රබන්ධමය නොවන කෘති රචකයින්ට නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මාන පිරිනැමී ඇත්තේ ද විරල වශයෙන්. මින් පෙර එකී ගෞරවය ලද්දවුන් අතර බර්ට්‍රන්ඩ් රසල්, ජීන් පෝල් සාත්‍ර සහ වින්ස්ටන් චර්චිල් ද වෙති.


තරුණ ස්වෙට්ලානා [alexievich.info]

ස්වීඩන ඇකඩමියේ ලේකම් සාරා ඩේනියස් පවසන්න්නේ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් යනු සුවිශේෂ ලේඛිකාවක් බවයි.

"ගෙවුණු වසර තිහක හෝ හතළිහක කාල සීමාව පුරා ඇය සෝවියට් සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගල චරිත යා කරමින් ඉන්නවා. එහෙත් ඒ හුදු සිදුවීම් වල ඉතිහාසය සොයා යාමක් වශයෙන් නොවේ; එය මිනිස් හැඟීම්වල ඉතිහාසය සොයා යාමක්. ඇය අපට පිළිගන්වන්නේ භාවවිෂයක ලෝකයක්. ඈ ඇගෙ පොත් හරහා ආවරණය කරන ඉතිහාස සිදුවීම්; උදාහරණයකට චර්නොබිල් ව්‍යසනය (Voices from Chernobyl), සෝවියට් ඇෆ්ඝන් යුද ගැටුම් (Zinky Boys) බඳු සිදුවීම්, සෝවියට් පුද්ගලභාවය සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගලභාවය ගවේෂණය පිණිස ඉවහල් කර ගන්නවා. ළමුන්, ස්ත්‍රීන් සහ පිරිමින් සමග දස දහස් ගණනක් සම්මුඛ සාකච්ඡා ඇය විසින් පවත්වා තිබෙනවා. එමගින් ඈ මනුෂ්‍ය හැඟීම් සහ ආත්මයන්ගේ ඉතිහාසය අප හමුවේ තබා තිබෙනවා." සාරා පවසන්නීය.

"මම සමාජවාදය ගැන මිනිසුන්ගෙන් අහන්නෙ නැහැ. මම අහන්නෙ ආදරය ගැන, ඊර්ෂ්‍යාව ගැන, ළමා විය, මහළු විය ගැන." සිය Second-hand Time කෘතියට පෙරවදන සපයමින් ස්වෙට්ලානා ලියා තිබේ. "සංගීතය, නැටුම්, කොණ්ඩා මෝස්තර..! වැළලුණු ජීවන විලාසයන්ගේ, ගිණිය නොහැකි තරම් සුළු විස්තර.... අගණිත සංඛ්‍යාවක් මිනිස් සැබෑවන් තිබෙනවා. ඉතිහාසය වද වෙන්නේ 'කරුණු' ගැනයි; 'හැඟීම්' ඇත්තේ එහි බලපෑම් පෙදෙසින් එපිටයි. හැඟිම් ඉතිහාසය තුළට වද්දා ගැනීම නොසුදුසුයැයි සැලකෙනවා. මම ලෝකය දකින්නේ ලේඛිකාවක් ලෙසයි; ඉතිහාසඥයෙකු ලෙස නොවේ. මා වශී වන්නේ මිනිසුන්ගෙන්..!"


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- නොබෙල් තෑග්ග දිනූ පසු

ඇගේ මුල්ම කෘතිය වූ U voyni ne zhenskoe litso (යුද්ධයට ස්ත්‍රී මුහුණක් නැත!) සඳහා පාදක වී ඇත්තේ, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධයට සහභාගී වූ කාන්තාවන් සිය ගණනකගේ අත්දැකීම්. සාරා ඩේනියස් පවසන්නේ, එම කෘතියට කලින්, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය පිළිබඳව එබඳු පර්යාලෝකයකින් කළ කිසිදු ගවේෂණයක් නොමැති බවයි.

"දෙවන ලෝක යුද්ධයට සම්බන්ධව යුද පෙරමුණුවල සිටි කාන්තාවන්ගේ කතාන්දර ගණනාවක් මේ පොතෙන් කියවෙනවා. සෝවියට් කාන්තාවන් මිලියනයක් පමණ යුද්ධයට සම්බන්ධ වූ බව ඉතිහාසය විසින් අමතක කරනු ලැබ තිබෙනවා. මේ පොත සෝවියට් සංගමය තුළ අධි සාර්ථක වූ අතර පිටපත් මිලියන දෙකක් අලෙවි වී තිබෙනවා." සාරා පැහැදිලි කළාය.

Fitzcarraldo සංස්කාරක Jacques Testard ඇගේ කෘති ගැන පළ කරන්නේ මෙබඳු අදහසක්.

"එය වාචික ඉතිහාසයක්. අතීත සෝවියට් සංගමය ගැන නොස්ටැල්ජියාවක් ඒවායේ තිබෙනවා. සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීමෙන් පසු ඈ මිනිසුන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා පවත්වමින් රට පුරා ගියේ පශ්චාත් සොවියට් සාමූහික ආත්මය හඳුනාගැනීමේ අරමුණින්. සිය කෘති මගින් ඈ කූරු ගාන්නේ, තව දුරටත් නොපවතින රටක් තුළ තම ආත්මය සොයා යෑමේ අනන්‍යතා අර්බුදයක කතාන්දරයක්. එය විසිවන සියවසේ දෙවන කාර්තුවේ සිට පුටින් යුගය දක්වා දිවෙන රුසියාව පිළිබඳ ක්ෂුද්‍ර-ඉතිහාසවිෂයක සමීක්ෂණයක්."

ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් සමග මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයට නාම යෝජනා වී තිබුණු ලේඛකයන් අතර ජපන් ජාතික හරුකි මුරකාමි, කෙන්යානු ජාතික Ngũgĩ wa Thiong’o සහ නෝවීජියානු නාට්‍ය රචක Jon Fosse ද වූහ.


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, කාබුල්හිදී, 1988
Photograph: Archive of Svetlana Alexievich


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ කෘති වලින් ගත් උපුටන කිහිපයක්-

1. War’s Unwomanly Face
2. Zinky Boys: Soviet Voices from the Afghanistan War
3. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -1
4. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -2


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ Voices from Chernobyl පාදක කර ගනිමින්, අයිරිෂ් ජාතික Juanita Wilson විසින් තැනූ කෙටි චිත්‍රපටය- මෙය 2010 ඔස්කාර් සම්මාන සඳහා නිර්දේශ විය. [Youtube Link]

ඇසුර- Guardian.com, Wall Street Journal, alexievich.info, Quarts, Wikipedia
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Svetlana Alexievich, Belarusian writer, Ales Adamovich, Swedish Academy, Sara Danius, Haruki Murakami
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
තවත් වෙසෙස් බූන්දි
තෝල්ස්තෝයි අදට වලංගු ද?
නවකතාවේ නිදහස: අරාජික සිංහල නවකතා කිහිපයක් ඇසුරින් [අවසන් කොටස]
නවකතාවේ නිදහස: අරාජික සිංහල නවකතා කිහිපයක් ඇසුරින් [දෙවන කොටස]
සීමිත ලොවකට අසීමිත කවි තබා ගිය දිලිසෙන පියවර, සමර
ගේබ්‍රියෙල් නම් සුරදූතයා
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
හරුකි මුරකාමි ලියයි.
මිනිසුන්ගේ ස්මරණයන්, ඔවුන් විසින් ජීවත් ව සිටීම පිණිස දවන ඉන්ධන බඳුය. ජීවිතය පවත්වාගැනීම පිණිස එකී ස්මරණයන් සැබැවින් ම වැදගත් ද යන්න අදාළ නොවේ. ඒ... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
BoondiLets| පියදෝර් දොස්තෝව්ස්කි කියයි.
පව්කාරයෙකුට චෝදනා කොට පිළිකෙව් කිරීම තරම් පහසු අන් කිසිවක් නැත. එපරිදිම, පව්කාරයෙකු තේරුම් ගැනීම තරම් අපහසු අන් කිසිවක් ද නැත!
කතන්දර| ලියුම්

6-Mins

(ජනිත් විතාරණගේ) "අසෝක මහත්තයො මෙන්න මේක මහත්තයාට දෙන්න කියලාමයි මං අරගෙන ආවේ.."

හාමුදුරුවන්ට වැඳලා නැගිටිනකොටම සිවුරු පොට ඇතුලෙන් ඇදලා ගත්ත බාගෙට දියවෙච්ච බ්‍රවුන්පේපර්... [More]
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- ජාත්‍යන්තර හොරුන්ගේ සංගමයෙන් බය නැති අගමැතිට ලියුමක්

2-Mins

ඡන්දයක් පවත්වන්න යනවයි කියල හාවක් හූවක් යනකොට නානාප්‍රකාර පක්ෂ, පෙරමුණු බිහිවෙන්න පටන්ගන්නවා. පක්ෂ බිහිවෙන හදිස්සියට ඒවාට දමන්න නම් හොයා දෙන,... [More]
රංග| දේශපාලන සංස්කෘතියේ අඳුරු ප‍්‍රපාතයක් වෙත එබී බලන, "ප‍්‍රපාතය ළඟ වනස්පතිය"

6-Mins

(දමිත් වැලිකල) පසුගිය යෞවන නාට්‍ය උළෙලේ ඉදිරිපත් වූ නාට්‍ය අතරින්, ඉතා සරු වියමනක් ඔස්සේ නාටකීය ධාරණාවක් ආකෘතිකමය සෞන්දර්යකින් යුතුව ඉදිරිපත් කරන්නට සමත්... [More]
කවි| බිරියෝසා හිම හඬයි!

42-Secs

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) බබයිගා යකින්නගෙ කුකුළු අඬු ගේ ගාව මං හිටියෙ මුළු ගෙය ම මුර කරන්
ගෙයි මුල්ලෙ පූසගේ නියෙන් මා සීරිලා පිට පොත්ත තදින් වැහැරී ගිහින්
කඳුකරෙන් හැමූ එක් අවාරේ හුළඟකට කේඩෑරි කොළ වැටුණ ඉකි ගසන්
යකින්නිය යකින්නියෙ වතුර උතුරක් දියන් බිරියෝසා මම පුරන් වී ගිහින්

වසිලිස්සා කෙලි පොඩ්ඩි දුව එද්දි බයවෙලා කඳුලකින් දිග ගවුම නෑවිලා... [More]
කවි| හිරු බැස යෑම නියතයකි!

17-Secs

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) ඔරලෝසු මුහුණත
කියයි
ඒ මොහොත පැමිණි බව...

තබමි සුදු පැහැ
හිස් තැනක්...... [More]
Cine| අතීත ව්‍යාධිය වෙත අනාගතයෙන් එන රෝග ලක්ෂණය (සමාප්තියක් නොවන ස්මර්ණ)

6-Mins

(විදර්ශන කන්නන්ගර) ස්මර්ණ සමාප්ති නම් වූ ටෙලි චිත්‍රපටිය රූපවාහිනියේ විකාශය වූයේ 2000 වර්ෂයේදීය. අප එම අත්දැකීම නැවත සිහිපත් කරමින් තිබෙන මෙම 2017... [More]
කතන්දර| "පොල්ලෙ බලේ"- රුසියානු ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

19-Secs

පොඩිත්තන්ට රුසියාවෙන් කතන්දරයක්- වී. සුතේයෙව් ලියා සිත්තම් කළ "කතන්දර හා පින්තූර" සෝවියට් ළමා පොතෙහි ඇතුළත් "පොල්ලෙ බලේ" ළමා කතන්දරය (අනුවාදය-... [More]
BoondiLets| ජෝන් ලෙනන් කියයි.
ජීවිතය යනු, ඔබ කලබලයෙන් වෙන වෙන සැලසුම් සාදමින් ඉන්නා විට, ඔබට සිදුවන දෙයයි!
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- කහටගස්දිගිලියෙ කුසුමාවතීගෙන් මංගල ඇමතිතුමාට!

2-Mins

අපේ මංගී මහත්තයා නොහොත් මුදල් ඇමති මංගල සමරවීර මහත්තයා මේ පාර අය වැයෙන් බියර්වල මිල අඩු කළාට පස්සේ රටේ මිනිස්සු... [More]
ඔත්තු| මාසික සිනමා දැක්ම- 'Lipstick Under My Burkha'- නොවැ. 26

7-Secs

Alankrita Shrivastavaගේ "Lipstick Under My Burkha" චිත්‍රපටය, 2017 නොවැම්බර් 26 ඉරිදා, සවස 3:00 ට, මීගමුව... [More]
අදහස්| අපේ මධ්‍යම පන්තියේ නුතන සංස්කෘතික විලාසිතාව!

3-Mins

(තාරක වරාපිටිය) අපේ රට වැනි සමාජයක සංස්කෘතික චින්තනය හෝ සාමාන්‍ය විචාර බුද්ධිය සකස් වන්නේ බොහෝ දුරට මධ්‍යම පාන්තික සමාජ ස්ථරයේ චින්තනයේ හැඩරුව... [More]
කවි| පියාපත්

8-Secs

(ධනුෂ්කා නිෂාදි කුලරත්න) දැලක පැටළුණු අය
මේ අපි කවුරුත්
නොගැලවී ඉන්න වෙර දරනවා

බත්කූරු යාළුවේ!
ගමනමයි ගැලවුම... [More]
රංග| හිනාව ගිලිහුණු සමාජයට "හිනාවෙලා මිනිත්තුවක්"

7-Mins

(සුදේශ් කවීශ්වර) උසස් කලා කෘතියක් අකුණු සැරයක් වැනි බව රෝම විචාරකයෙකු වූ ලොංජයිනස් ප්‍රකාශ කරයි. අකුණු පහර තමා අවට ඇති සියලුම දේ... [More]
පරිවර්තන| 'සැලී' උයනෙහි කෙළවර

16-Secs

(විලියම් බට්ලර් යේට්ස් | නිලූක කදුරුගමුව) හමුවීමු මා පියඹ සහ මම
'සැලී' උයනෙහි කෙළවර
හිමකුමරියකගේ පා නඟා ඈ
ඇවිද්දේ 'සැලී' උයන පසුකර.
තුරු මත කොළ වැවෙන විලසට
සෙමෙන් ආලය විඳින ලෙස... [More]
කවි| (ඔබ හිනැහෙන විට)

5-Secs

(මහගම සේකර) ඔබ හිනැහෙන විට
මුලු ලොව
ඔබ සමඟින් සිනා සෙයි

ඔබ වැලපෙන විට
මුලු ලොව... [More]
කරන්ට්ස්| ඈත සහ මෑත

23-Secs

(අමිල නන්දසිරි) "අනුරාධපුරයේ උද්‍යාන තුලදී පෙම්වතුන් යුවල 304ක් පොලිස් භාරයට."
-පුවතක්


ඈත, කුහුලින් සවල් ගහනා
මැදිවියේ නෙතු බහුලය
මෑත, විලියෙන් ජම්බු රතුවෙන... [More]
Cine| ස්වරූප නොපෙන්වීමේ සහ නොබැලීමේ විනෝදය

13-Mins

(එරික් ඉලයප්ආරච්චි) කලාත්මක අවකාශය සහාසික ලෙස විනෝදයේ අවකාශය විසින් පාගා දමනු ලබන අතරේ කලාත්මක ප්‍රදර්ශනයේ අවකාශය විනෝද ප්‍රදර්ශනයේ අවකාශය විසින් උදුරා ගනිමින්... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook