Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
වෙසෙස් බූන්දි
ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- ඉතිහාසයේ මිනිස් මුහුණුවර සොයමින් නොබෙල් තෑග්ග දක්වා
බූන්දි, 00:05:09
බෙලරුසියන් ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදිනියක වන, ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවා ය.

ස්වීඩන ඇකඩමිය 2015 සාහිත්‍ය ත්‍යාගය නිවේදනය කළේ, ස්වෙට්ලානාගේ බුහුවිධ ලිවීම් සමුදාය අපේ කාලයේ විඳවීම් සහ ධෛර්යය මූර්තිමත් කෙරෙන සිහිවටනයක් වීය යන ඇගයීමත් සමගයි. මෙම ගෞරවනීය ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලද 14 වැනි කාන්තාව ඇයයි. ඇයට පෙර කාන්තාවක විසින් මේ ත්‍යාගය දිනා ඇත්තේ 2013 වසරේදී. ඒ කැනඩාවේ ඇලිස් මුන්රෝ විසින්.

ත්‍යාගය පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් ඈ පවසා සිටියේ එමගින් ඈ තුළ සංකීර්ණ හැඟීමක් ඇති කළ බවයි. "එක්වරම මට සිහි කැඳවූයේ ඉවාන් බුනින්, බොරිස් පැස්ටනක් බඳු මහා නම්." ස්වෙට්ලානා පැවසූවේ මින් පෙර නොබෙල් ත්‍යාගය දිනූ රුසියානු ලේඛකයන් සිහිගන්වමින්. "මේක එක අතකට හරිම අපූරු හැඟීමක්. නමුත් එය එක විදිහක පුංචි කරදරයක්!" ස්වීඩන් ක්‍රෝනා අට මිලියනයක තෑග්ග විසින් සිය නිදහස මිලට ගනීවිදැයි ඇය සැක පහළ කළාය.


Photograph: Vasily Fedosenko/Reuters

Photograph: Sergei Gapon/AFP/Getty Images
ත්‍යාගය දිනූ පුවත දැන ගැනීමෙන් පසු ස්වෙට්ලානා මාධ්‍ය අමතමින්.

බෙලරුසියානු පියෙකුටත් යුක්‍රේනියානු මවකටත් දාව, 1948 දී බටහිර යුක්‍රේනයේදී උපන් ස්වෙට්ලානා, හැදී වැඩුනේ බෙලරුසියාවේ. මූලික අධ්‍යාපනය හමාර කිරීමෙන් පසු, පුවත්පත් වාර්තාකාරිනියක ලෙස සේවය කළ ඈ, 1972 දී බෙලරුසියානු රාජ්‍ය සරසවියෙන් උපාධිය ලැබුවාය. ඉන්පසු, පූර්ණකාලීනව පුවත්පත් කලාවෙහි නිරත වූ ඇය වඩාත් ප්‍රකට වූයේ සිය රට මුහුණ දුන් දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය, සෝවියට්-ඇෆ්ඝන් යුද්ධය, සෝවියට් රුසියාවේ බිඳ වැටීම සහ චර්නෝබිල් ඛේදවාචකය බඳු ඉතිහාසයේ වඩාත් නාට්‍යාකාර සිදුවීම් ගවේෂණය කරමින් සිදු කළ සම්මුඛ සාකච්ඡා තුළින්.

'යුරෝපයේ අවසන් ඒකාධිපති රාජ්‍යය' ලෙස හැඳින්වෙන බෙලරූස්හි, ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුකෂෙන්කෝ රෙජීමයේ උදහසට ලක් වූ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, 2000 වසරේදී රට හැර ගිය අතර, ඉන් පසු ඈ ජීවත් වූයේ පැරීසියේ, ස්වීඩනයේ සහ බර්ලිනයේ. ඇය නැවත සිය රට පැමිණියේ 2011 දී.

කෙටිකතා සහ පුවත් වාර්තා රචනයේ නියැලුනු නමුත් තම හඬ ඇය සොයාගෙන ඇත්තේ "සාමූහික නවකතා" හෝ "නවල්-ඔරටෝරියෝ" නමින් හැඳින්වෙන සාහිත්‍ය ෂානරය නිපදවූ බෙලරුසියානු ලේඛක ඇලෙස් ඇඩමොවිච්ගේ ආභාෂයෙන්. ස්වෙට්ලානාගේ ශෛලිය ප්‍රබන්ධමය නොවන එහෙත් ඊට ආසන්න ලක්ෂණ සහිත වූවක්. ප්‍රබන්ධමය නොවන කෘති රචකයින්ට නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මාන පිරිනැමී ඇත්තේ ද විරල වශයෙන්. මින් පෙර එකී ගෞරවය ලද්දවුන් අතර බර්ට්‍රන්ඩ් රසල්, ජීන් පෝල් සාත්‍ර සහ වින්ස්ටන් චර්චිල් ද වෙති.


තරුණ ස්වෙට්ලානා [alexievich.info]

ස්වීඩන ඇකඩමියේ ලේකම් සාරා ඩේනියස් පවසන්න්නේ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් යනු සුවිශේෂ ලේඛිකාවක් බවයි.

"ගෙවුණු වසර තිහක හෝ හතළිහක කාල සීමාව පුරා ඇය සෝවියට් සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගල චරිත යා කරමින් ඉන්නවා. එහෙත් ඒ හුදු සිදුවීම් වල ඉතිහාසය සොයා යාමක් වශයෙන් නොවේ; එය මිනිස් හැඟීම්වල ඉතිහාසය සොයා යාමක්. ඇය අපට පිළිගන්වන්නේ භාවවිෂයක ලෝකයක්. ඈ ඇගෙ පොත් හරහා ආවරණය කරන ඉතිහාස සිදුවීම්; උදාහරණයකට චර්නොබිල් ව්‍යසනය (Voices from Chernobyl), සෝවියට් ඇෆ්ඝන් යුද ගැටුම් (Zinky Boys) බඳු සිදුවීම්, සෝවියට් පුද්ගලභාවය සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගලභාවය ගවේෂණය පිණිස ඉවහල් කර ගන්නවා. ළමුන්, ස්ත්‍රීන් සහ පිරිමින් සමග දස දහස් ගණනක් සම්මුඛ සාකච්ඡා ඇය විසින් පවත්වා තිබෙනවා. එමගින් ඈ මනුෂ්‍ය හැඟීම් සහ ආත්මයන්ගේ ඉතිහාසය අප හමුවේ තබා තිබෙනවා." සාරා පවසන්නීය.

"මම සමාජවාදය ගැන මිනිසුන්ගෙන් අහන්නෙ නැහැ. මම අහන්නෙ ආදරය ගැන, ඊර්ෂ්‍යාව ගැන, ළමා විය, මහළු විය ගැන." සිය Second-hand Time කෘතියට පෙරවදන සපයමින් ස්වෙට්ලානා ලියා තිබේ. "සංගීතය, නැටුම්, කොණ්ඩා මෝස්තර..! වැළලුණු ජීවන විලාසයන්ගේ, ගිණිය නොහැකි තරම් සුළු විස්තර.... අගණිත සංඛ්‍යාවක් මිනිස් සැබෑවන් තිබෙනවා. ඉතිහාසය වද වෙන්නේ 'කරුණු' ගැනයි; 'හැඟීම්' ඇත්තේ එහි බලපෑම් පෙදෙසින් එපිටයි. හැඟිම් ඉතිහාසය තුළට වද්දා ගැනීම නොසුදුසුයැයි සැලකෙනවා. මම ලෝකය දකින්නේ ලේඛිකාවක් ලෙසයි; ඉතිහාසඥයෙකු ලෙස නොවේ. මා වශී වන්නේ මිනිසුන්ගෙන්..!"


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- නොබෙල් තෑග්ග දිනූ පසු

ඇගේ මුල්ම කෘතිය වූ U voyni ne zhenskoe litso (යුද්ධයට ස්ත්‍රී මුහුණක් නැත!) සඳහා පාදක වී ඇත්තේ, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධයට සහභාගී වූ කාන්තාවන් සිය ගණනකගේ අත්දැකීම්. සාරා ඩේනියස් පවසන්නේ, එම කෘතියට කලින්, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය පිළිබඳව එබඳු පර්යාලෝකයකින් කළ කිසිදු ගවේෂණයක් නොමැති බවයි.

"දෙවන ලෝක යුද්ධයට සම්බන්ධව යුද පෙරමුණුවල සිටි කාන්තාවන්ගේ කතාන්දර ගණනාවක් මේ පොතෙන් කියවෙනවා. සෝවියට් කාන්තාවන් මිලියනයක් පමණ යුද්ධයට සම්බන්ධ වූ බව ඉතිහාසය විසින් අමතක කරනු ලැබ තිබෙනවා. මේ පොත සෝවියට් සංගමය තුළ අධි සාර්ථක වූ අතර පිටපත් මිලියන දෙකක් අලෙවි වී තිබෙනවා." සාරා පැහැදිලි කළාය.

Fitzcarraldo සංස්කාරක Jacques Testard ඇගේ කෘති ගැන පළ කරන්නේ මෙබඳු අදහසක්.

"එය වාචික ඉතිහාසයක්. අතීත සෝවියට් සංගමය ගැන නොස්ටැල්ජියාවක් ඒවායේ තිබෙනවා. සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීමෙන් පසු ඈ මිනිසුන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා පවත්වමින් රට පුරා ගියේ පශ්චාත් සොවියට් සාමූහික ආත්මය හඳුනාගැනීමේ අරමුණින්. සිය කෘති මගින් ඈ කූරු ගාන්නේ, තව දුරටත් නොපවතින රටක් තුළ තම ආත්මය සොයා යෑමේ අනන්‍යතා අර්බුදයක කතාන්දරයක්. එය විසිවන සියවසේ දෙවන කාර්තුවේ සිට පුටින් යුගය දක්වා දිවෙන රුසියාව පිළිබඳ ක්ෂුද්‍ර-ඉතිහාසවිෂයක සමීක්ෂණයක්."

ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් සමග මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයට නාම යෝජනා වී තිබුණු ලේඛකයන් අතර ජපන් ජාතික හරුකි මුරකාමි, කෙන්යානු ජාතික Ngũgĩ wa Thiong’o සහ නෝවීජියානු නාට්‍ය රචක Jon Fosse ද වූහ.


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, කාබුල්හිදී, 1988
Photograph: Archive of Svetlana Alexievich


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ කෘති වලින් ගත් උපුටන කිහිපයක්-

1. War’s Unwomanly Face
2. Zinky Boys: Soviet Voices from the Afghanistan War
3. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -1
4. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -2


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ Voices from Chernobyl පාදක කර ගනිමින්, අයිරිෂ් ජාතික Juanita Wilson විසින් තැනූ කෙටි චිත්‍රපටය- මෙය 2010 ඔස්කාර් සම්මාන සඳහා නිර්දේශ විය. [Youtube Link]

ඇසුර- Guardian.com, Wall Street Journal, alexievich.info, Quarts, Wikipedia
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Svetlana Alexievich, Belarusian writer, Ales Adamovich, Swedish Academy, Sara Danius, Haruki Murakami
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
තවත් වෙසෙස් බූන්දි
පාවුලෝ කොයියෝ හෙවත් පිස්සෙකු ගේ කතාව
සුන්දර කළු කෙල්ල- රූපී කෞවුර්ගේ අතිශය සුන්දර ආත්මය!
අරාබි සාහිත්‍යයේ ඛලීල් සලකුණ
තෝල්ස්තෝයි අදට වලංගු ද?
නවකතාවේ නිදහස: අරාජික සිංහල නවකතා කිහිපයක් ඇසුරින් [අවසන් කොටස]
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
හරුකි මුරකාමි ලියයි.
මිනිසුන්ගේ ස්මරණයන්, ඔවුන් විසින් ජීවත් ව සිටීම පිණිස දවන ඉන්ධන බඳුය. ජීවිතය පවත්වාගැනීම පිණිස එකී ස්මරණයන් සැබැවින් ම වැදගත් ද යන්න අදාළ නොවේ. ඒ... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
පොත්| මී පුප් සේ රස 'හෑල්ල'

2-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) "තිත්ත ම තිත්ත කසායටත් සීනි මී පැණි අවශ්‍ය වන්නා සේ යකඩම යකඩ තැපැල් පෙට්ටියටත් මී පැණි පටල පිටින් ලැබීමෙන්, සතුරන්... [More]
කවි| පෙට්ටියක් දිනා ඇත!

44-Secs

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) නිමිත්ත- ගුවන්විදුලි නාලිකාවකින් පැමිණ පැවැත් වූ තරඟයකින් පිටිසරබද ගැමියෙක් නවීන රූපවාහිනියක් දිනා ඇත.

අරඹෙ ඈත ගස් ගොල්ලේ
කෝටු කඩන ඉපනැල්ලේ
චරස් චරස් අඩි පැන පැන
දර නෙළනා බාල නගෝ... [More]
සිත්තර| ගුවෙර්නිකා යථාර්ථය!

1-Mins

(කසුන් සමරතුංග) මේ පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ 'ගුවෙර්නිකා' නම් සුප්‍රසිද්ධ සහ අති සූක්‍ෂම තෙළි වික්‍රමය යි. යුද්ධයත් කලාකරුවාත් අතර පරාසයේ ඉසියුම් සංවේදනා සහ සංකීර්ණතා... [More]
අදහස්| මරණ දඬුවම සහ සුළුතරයේ හෘද සාක්ෂිය!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) බරපතල අපරාධ කිහිපයකට මරණ දඬුවම යලි ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගෙනා යෝජනාව පිලිබඳ සංවාදය දැන් කෙමෙන් නිවීගොස් ඇත. එහෙත් ඒ මාතෘකාව පිලිබඳ... [More]
වෙසෙස්| ආගිය අතක් නැති වූ 'මහසෝනා'

2-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) "මගේ සීයා හොඳ කට්ටඬියෙක්. එයා ඔය යක්ෂයො ගැන පුදුම විදිහට විස්තර දන්නවා. කොටින්ම එයා මැරුණෙත් ගුරුකම් වැඩක් කරලා රෑ තනියම... [More]
පොත්| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට- විමසුමක්

3-Mins

(අනිල් හේරත්) ෆේස්බුක්. අද කාලයේ වඩාත්ම ආකර්ශණීය සංජානන මාධ්‍යය විය යුතු ය. බොහෝ දෙනා බොහෝ දෑ ලියන. කවි කෙටිකතා විචාර ඈ විවිධ... [More]
කවි| මා බිරිඳ උවැසියක වී

10-Secs

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) දැල් තිර අතරින්
පෙනෙයි ඈ
ඔබ යනු, මොබ එනු
තෙල් මල් ගෙන, සුවඳ දුම් ගෙන

මල්, දෝතක්... [More]
ඔත්තු| උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට - සැප්. 07

10-Secs

තුෂාරිකා ඇන්තනි ගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය, 'උතුරා යන්න ගඟ මම කැමති පොකුණට' 2018 සැප්තැම්බර් 07... [More]
කතන්දර| සැප්තැම්බරයේ දවසක්

10-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) පණිවිඩයක් අරන් ඇවිත් හිටි විජයගෙ රාජ සේවකයා මං දිහා බලා හිටියෙ පිළිතුරු ලිපියක් යවනවා ද නැද්ද නැත්නම් මං යන්නද වගේ... [More]
වෙසෙස්| පාවුලෝ කොයියෝ හෙවත් පිස්සෙකු ගේ කතාව

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) පිස්සෙකුට පොත් ලියන්න පුළුවන්ද? පොඞ්ඩක් ඉන්න, සටහන ආරම්භයේ ම පිහියකින් ඇන්න වගේ එහෙම ප‍්‍රශ්නයක් ඇහුව ම මට දැනෙනවා නිකං මොකක්දෝ... [More]
කවි| නගා මැරූ අල....

33-Secs

(කේ.කේ. සමන් කුමාර [සර්පයා]) නුඹ පිච්ච කැකුළකි
පිළිකන්නක පිපි.
ඉඳුල් වතුරින් නුඹව නහවනා
උන්ටද සිනා සළනා.
කිඩාරං මලකැයි කියනා
උන්ටද සුවඳ දී... [More]
කවි| උතුරින් දකුනට

22-Secs

(දර්ශන මේදිස් ) (උප මාතෘකාව: පීඩිත ජාතියේ පීඩිතයෙකුගෙන් පීඩක ජාතියේ පීඩිතයෙකුට)

සබඳ අපි කඳු නොවෙමු
උනුන් පරයා නැගෙන
සුනිල දිය කඳුරු වෙමු
එකම කන්දෙන් වැටෙන... [More]
කවි| බෝධිසත්ව ගබ්සාව

15-Secs

(කුමාර හෙට්ටිආරච්චි) නිල් මල් බිසව් උකුලේ බිම් මල් පිපුණී
පන්දම් වැටේ සල් මල් ඔසරිය රැඳුණී
නේරංජනා ගඟ දෑසින් ඇද වැටුණී
පස් මහ බැලුම් නොබලා කුස පිළිසිඳුණී

සඳුන් සුවඳ මල් ගෝමර ළැම තොරණේ... [More]
පොත්| ලිස්සන පපුව මැද නොලිස්සන ගැහැනු සලකුණ

7-Mins

(හර්ෂිනී පුෂ්පමාලා ආරච්චිගේ) සාහිත්‍ය නිර්මාණ අතර භාවික ගුණයෙන් වඩා වැඩි සාහිත්‍යාංගය කවිය යයි සිතමි. තේමාත්මක ගැඹුරත්, කාව්‍යෝචිත බසත්, බහු විධ අරුත් සපයන භාෂා... [More]
කවි| දුම්මල ගලට ගිය අම්මා

20-Secs

(නන්දන වීරසිංහ) දුම්මල ගල ඉමේ මහ මූකලානේ
අඳෝනාව ඇඟ හීගඩු නඟන්නේ
කන්දේ් පරවේණී උළලේනියන්නේ
රෑ සමයමේ ඇයි මා බය කරන්නේ

අපෙ අම්මා දුම්මල ගලවන්න ගියා... [More]
කරන්ට්ස්| විප්ලවවාදියකුගේ නඩු විභාගය

39-Secs

(පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු) I.
(පාසලේ රපෝර්තුව)

උගන්වන සියලු දේ සැක කරයි
ප්‍රශ්න කරයි
අසම්මත ලෙස සිතයි... [More]
කවි| වස්සානය

45-Secs

(රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ) ඔය දෑල දොඩමලු ය, සුවඳ බැරුවා ඉන්ට
නිල් වතුර තුරුලු කර කෙසේ අතහැර යම් ද?
කෙකටියා පඳුර සුදු මල් පොකුර වඩාගෙන
සොඳුර, නුඹ වාගේ ම හිනැහේය මා එක්ක

කුඹුක් අතු වතුර අතගගා නැමිලා දියට... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook