Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
වෙසෙස් බූන්දි
ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- ඉතිහාසයේ මිනිස් මුහුණුවර සොයමින් නොබෙල් තෑග්ග දක්වා
බූන්දි, 00:05:09
බෙලරුසියන් ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදිනියක වන, ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවා ය.

ස්වීඩන ඇකඩමිය 2015 සාහිත්‍ය ත්‍යාගය නිවේදනය කළේ, ස්වෙට්ලානාගේ බුහුවිධ ලිවීම් සමුදාය අපේ කාලයේ විඳවීම් සහ ධෛර්යය මූර්තිමත් කෙරෙන සිහිවටනයක් වීය යන ඇගයීමත් සමගයි. මෙම ගෞරවනීය ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලද 14 වැනි කාන්තාව ඇයයි. ඇයට පෙර කාන්තාවක විසින් මේ ත්‍යාගය දිනා ඇත්තේ 2013 වසරේදී. ඒ කැනඩාවේ ඇලිස් මුන්රෝ විසින්.

ත්‍යාගය පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් ඈ පවසා සිටියේ එමගින් ඈ තුළ සංකීර්ණ හැඟීමක් ඇති කළ බවයි. "එක්වරම මට සිහි කැඳවූයේ ඉවාන් බුනින්, බොරිස් පැස්ටනක් බඳු මහා නම්." ස්වෙට්ලානා පැවසූවේ මින් පෙර නොබෙල් ත්‍යාගය දිනූ රුසියානු ලේඛකයන් සිහිගන්වමින්. "මේක එක අතකට හරිම අපූරු හැඟීමක්. නමුත් එය එක විදිහක පුංචි කරදරයක්!" ස්වීඩන් ක්‍රෝනා අට මිලියනයක තෑග්ග විසින් සිය නිදහස මිලට ගනීවිදැයි ඇය සැක පහළ කළාය.


Photograph: Vasily Fedosenko/Reuters

Photograph: Sergei Gapon/AFP/Getty Images
ත්‍යාගය දිනූ පුවත දැන ගැනීමෙන් පසු ස්වෙට්ලානා මාධ්‍ය අමතමින්.

බෙලරුසියානු පියෙකුටත් යුක්‍රේනියානු මවකටත් දාව, 1948 දී බටහිර යුක්‍රේනයේදී උපන් ස්වෙට්ලානා, හැදී වැඩුනේ බෙලරුසියාවේ. මූලික අධ්‍යාපනය හමාර කිරීමෙන් පසු, පුවත්පත් වාර්තාකාරිනියක ලෙස සේවය කළ ඈ, 1972 දී බෙලරුසියානු රාජ්‍ය සරසවියෙන් උපාධිය ලැබුවාය. ඉන්පසු, පූර්ණකාලීනව පුවත්පත් කලාවෙහි නිරත වූ ඇය වඩාත් ප්‍රකට වූයේ සිය රට මුහුණ දුන් දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය, සෝවියට්-ඇෆ්ඝන් යුද්ධය, සෝවියට් රුසියාවේ බිඳ වැටීම සහ චර්නෝබිල් ඛේදවාචකය බඳු ඉතිහාසයේ වඩාත් නාට්‍යාකාර සිදුවීම් ගවේෂණය කරමින් සිදු කළ සම්මුඛ සාකච්ඡා තුළින්.

'යුරෝපයේ අවසන් ඒකාධිපති රාජ්‍යය' ලෙස හැඳින්වෙන බෙලරූස්හි, ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුකෂෙන්කෝ රෙජීමයේ උදහසට ලක් වූ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, 2000 වසරේදී රට හැර ගිය අතර, ඉන් පසු ඈ ජීවත් වූයේ පැරීසියේ, ස්වීඩනයේ සහ බර්ලිනයේ. ඇය නැවත සිය රට පැමිණියේ 2011 දී.

කෙටිකතා සහ පුවත් වාර්තා රචනයේ නියැලුනු නමුත් තම හඬ ඇය සොයාගෙන ඇත්තේ "සාමූහික නවකතා" හෝ "නවල්-ඔරටෝරියෝ" නමින් හැඳින්වෙන සාහිත්‍ය ෂානරය නිපදවූ බෙලරුසියානු ලේඛක ඇලෙස් ඇඩමොවිච්ගේ ආභාෂයෙන්. ස්වෙට්ලානාගේ ශෛලිය ප්‍රබන්ධමය නොවන එහෙත් ඊට ආසන්න ලක්ෂණ සහිත වූවක්. ප්‍රබන්ධමය නොවන කෘති රචකයින්ට නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මාන පිරිනැමී ඇත්තේ ද විරල වශයෙන්. මින් පෙර එකී ගෞරවය ලද්දවුන් අතර බර්ට්‍රන්ඩ් රසල්, ජීන් පෝල් සාත්‍ර සහ වින්ස්ටන් චර්චිල් ද වෙති.


තරුණ ස්වෙට්ලානා [alexievich.info]

ස්වීඩන ඇකඩමියේ ලේකම් සාරා ඩේනියස් පවසන්න්නේ ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් යනු සුවිශේෂ ලේඛිකාවක් බවයි.

"ගෙවුණු වසර තිහක හෝ හතළිහක කාල සීමාව පුරා ඇය සෝවියට් සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගල චරිත යා කරමින් ඉන්නවා. එහෙත් ඒ හුදු සිදුවීම් වල ඉතිහාසය සොයා යාමක් වශයෙන් නොවේ; එය මිනිස් හැඟීම්වල ඉතිහාසය සොයා යාමක්. ඇය අපට පිළිගන්වන්නේ භාවවිෂයක ලෝකයක්. ඈ ඇගෙ පොත් හරහා ආවරණය කරන ඉතිහාස සිදුවීම්; උදාහරණයකට චර්නොබිල් ව්‍යසනය (Voices from Chernobyl), සෝවියට් ඇෆ්ඝන් යුද ගැටුම් (Zinky Boys) බඳු සිදුවීම්, සෝවියට් පුද්ගලභාවය සහ පශ්චාත් සෝවියට් පුද්ගලභාවය ගවේෂණය පිණිස ඉවහල් කර ගන්නවා. ළමුන්, ස්ත්‍රීන් සහ පිරිමින් සමග දස දහස් ගණනක් සම්මුඛ සාකච්ඡා ඇය විසින් පවත්වා තිබෙනවා. එමගින් ඈ මනුෂ්‍ය හැඟීම් සහ ආත්මයන්ගේ ඉතිහාසය අප හමුවේ තබා තිබෙනවා." සාරා පවසන්නීය.

"මම සමාජවාදය ගැන මිනිසුන්ගෙන් අහන්නෙ නැහැ. මම අහන්නෙ ආදරය ගැන, ඊර්ෂ්‍යාව ගැන, ළමා විය, මහළු විය ගැන." සිය Second-hand Time කෘතියට පෙරවදන සපයමින් ස්වෙට්ලානා ලියා තිබේ. "සංගීතය, නැටුම්, කොණ්ඩා මෝස්තර..! වැළලුණු ජීවන විලාසයන්ගේ, ගිණිය නොහැකි තරම් සුළු විස්තර.... අගණිත සංඛ්‍යාවක් මිනිස් සැබෑවන් තිබෙනවා. ඉතිහාසය වද වෙන්නේ 'කරුණු' ගැනයි; 'හැඟීම්' ඇත්තේ එහි බලපෑම් පෙදෙසින් එපිටයි. හැඟිම් ඉතිහාසය තුළට වද්දා ගැනීම නොසුදුසුයැයි සැලකෙනවා. මම ලෝකය දකින්නේ ලේඛිකාවක් ලෙසයි; ඉතිහාසඥයෙකු ලෙස නොවේ. මා වශී වන්නේ මිනිසුන්ගෙන්..!"


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්- නොබෙල් තෑග්ග දිනූ පසු

ඇගේ මුල්ම කෘතිය වූ U voyni ne zhenskoe litso (යුද්ධයට ස්ත්‍රී මුහුණක් නැත!) සඳහා පාදක වී ඇත්තේ, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධයට සහභාගී වූ කාන්තාවන් සිය ගණනකගේ අත්දැකීම්. සාරා ඩේනියස් පවසන්නේ, එම කෘතියට කලින්, දෙවන ලෝක මහා යුද්ධය පිළිබඳව එබඳු පර්යාලෝකයකින් කළ කිසිදු ගවේෂණයක් නොමැති බවයි.

"දෙවන ලෝක යුද්ධයට සම්බන්ධව යුද පෙරමුණුවල සිටි කාන්තාවන්ගේ කතාන්දර ගණනාවක් මේ පොතෙන් කියවෙනවා. සෝවියට් කාන්තාවන් මිලියනයක් පමණ යුද්ධයට සම්බන්ධ වූ බව ඉතිහාසය විසින් අමතක කරනු ලැබ තිබෙනවා. මේ පොත සෝවියට් සංගමය තුළ අධි සාර්ථක වූ අතර පිටපත් මිලියන දෙකක් අලෙවි වී තිබෙනවා." සාරා පැහැදිලි කළාය.

Fitzcarraldo සංස්කාරක Jacques Testard ඇගේ කෘති ගැන පළ කරන්නේ මෙබඳු අදහසක්.

"එය වාචික ඉතිහාසයක්. අතීත සෝවියට් සංගමය ගැන නොස්ටැල්ජියාවක් ඒවායේ තිබෙනවා. සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටීමෙන් පසු ඈ මිනිසුන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා පවත්වමින් රට පුරා ගියේ පශ්චාත් සොවියට් සාමූහික ආත්මය හඳුනාගැනීමේ අරමුණින්. සිය කෘති මගින් ඈ කූරු ගාන්නේ, තව දුරටත් නොපවතින රටක් තුළ තම ආත්මය සොයා යෑමේ අනන්‍යතා අර්බුදයක කතාන්දරයක්. එය විසිවන සියවසේ දෙවන කාර්තුවේ සිට පුටින් යුගය දක්වා දිවෙන රුසියාව පිළිබඳ ක්ෂුද්‍ර-ඉතිහාසවිෂයක සමීක්ෂණයක්."

ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච් සමග මෙවර නොබෙල් සාහිත්‍ය සම්මානයට නාම යෝජනා වී තිබුණු ලේඛකයන් අතර ජපන් ජාතික හරුකි මුරකාමි, කෙන්යානු ජාතික Ngũgĩ wa Thiong’o සහ නෝවීජියානු නාට්‍ය රචක Jon Fosse ද වූහ.


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්, කාබුල්හිදී, 1988
Photograph: Archive of Svetlana Alexievich


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ කෘති වලින් ගත් උපුටන කිහිපයක්-

1. War’s Unwomanly Face
2. Zinky Boys: Soviet Voices from the Afghanistan War
3. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -1
4. Voices from Chernobyl : the Oral History of a Nuclear Disaster -2


ස්වෙට්ලානා ඇලෙක්සේවිච්ගේ Voices from Chernobyl පාදක කර ගනිමින්, අයිරිෂ් ජාතික Juanita Wilson විසින් තැනූ කෙටි චිත්‍රපටය- මෙය 2010 ඔස්කාර් සම්මාන සඳහා නිර්දේශ විය. [Youtube Link]

ඇසුර- Guardian.com, Wall Street Journal, alexievich.info, Quarts, Wikipedia
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Svetlana Alexievich, Belarusian writer, Ales Adamovich, Swedish Academy, Sara Danius, Haruki Murakami
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
තවත් වෙසෙස් බූන්දි
තෝල්ස්තෝයි අදට වලංගු ද?
නවකතාවේ නිදහස: අරාජික සිංහල නවකතා කිහිපයක් ඇසුරින් [අවසන් කොටස]
නවකතාවේ නිදහස: අරාජික සිංහල නවකතා කිහිපයක් ඇසුරින් [දෙවන කොටස]
සීමිත ලොවකට අසීමිත කවි තබා ගිය දිලිසෙන පියවර, සමර
ගේබ්‍රියෙල් නම් සුරදූතයා
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
මාර්කේස්ගේ සමුගැනීමේ ලිපියෙන්.
අප සියළු දෙනාට ම අවශ්‍යව ඇත්තේ සාර්ථකත්වය නම් වූ ගිරි-ශිඛරයට ළං වීමටයි. එහෙත් ජීවිතයේ සැබෑ තෘප්තිය ළඟාකර ගත හැක්කේ එතැනට ළඟාවීමෙන් නොව එතැනට යාමට අප... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
කවි| මාතෘ වාට්ටුව ඉදිරිපිට මල් පිපුණු සල් ගස

30-Secs

(පද්මිණි ශ්‍රියාලතා ) මායා මව් බිහිකරන විට ලොවට බුදු පුතෙක්
අතු නමා පාත් කර සැනසුවේ සල් ගහක්
මල් නෙළන්නට කියා එක වසරෙ ‍පෙළ පොතක්
කාලයක් දරුවනට පෙන්නුවෙත් සල් ගහක්

මේ මෙතන තිඹිරිගෙයි ඉදිරිපිට රෝහලේ... [More]
අදහස්| ගබ්සාව සහ දෙවියන් වහන්සේගේ සැලැස්ම!

3-Mins

(තාරක වරාපිටිය) "දරුවෙක් උපදිනවා කියල කියන්නේ, දෙවියන් වහන්සේගේ සැලැස්මෙනුයි ජීවිතය උදා වෙන්නේ. එක දරුවෙක්වත් දේව සැලැස්මෙන් පිට ඉපදෙන්නේ නැහැ." යෝජිත ගබ්සා නීති... [More]
ගී කිය(ව)මු| සඳ, හොරෙන්- හොරෙන්- හොරෙන්- බලමු!

4-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ප්‍රේමයට රාත්‍රිය මහෝපකාරීවන්නේ යම් සේ ද ශෘංගාරෝද්දීපනයට සඳ සතු කාර්යභාර්ය ද එසේ ම වේ. ළමා ලපටියන් සඳ දකිනුයේ සිය කුටුම්බ... [More]
කතන්දර| සරසවි ශිෂ්‍යයාගේ මරණය

6-Mins

(සහන් කසීර වික්‍රමසිංහ) ප්‍රවෘත්ති සංස්කාරක තුමනි,
සති දෙකකට උඩදි ගෙලවැල ලාගෙන සියදිවි නසාගත් 'කසුන් හේරත්' නම් සරසවි ශිෂ්‍යයාගේ (ශිෂ්‍ය සංගම් නායකයෙක් ලෙස ද... [More]
කවි| ප්‍රේමයක් ඇති වුණේ නෑ!

45-Secs

(භාතිෂ අකලංක සිල්වා) එක ගමේ, ළඟ ගෙවල්,
එක වයස, ඒ වුනත්
කළු කෙල්ලෙ නුඹේ ගැන
කිසිදාක මගෙ හිතේ
ප්‍රේමයක් ඇති වුණේ නෑ!... [More]
කතන්දර| "එඩිසන්ගෙ අම්මා"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

12-Secs

තෝමස් අල්වා එඩිසන් කියන මහා විද්‍යාඥයා ගැන චූටි ටීචර් කියන අපූරු කතාවක්-

Voiced by- Masha Suwani and Nayomi Gunasiri
Script and Animated... [More]
අදහස්| විභාගය ගොඩ යාමට ඥාන පූජාව!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ස්ථානය- වේයන්ගොඩ, පත්තලගෙදර බෝධිමංගලාරාමය විහාරස්ථානය
නිමිත්ත- ශිෂ්‍යත්ව විභාගය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සිසු-සිසුවියන් හට උසස් ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීම උදෙසා පවත්වනු ලබන විශේෂ... [More]
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- සිරිසේන මහත්තයාට ලියා ඔප්පු කරන වග නම්...,

2-Mins

සෑර්,

සෑර් කැකිරාව පැත්තේ ඇවිල්ල කුඹුරු ටිකක් එහෙම හාලා දීලා, මදිවට වගා සංග්‍රාමයක් එහෙමත් පටන් ගන්නව කියල ආරංචියක් ආව. ආසාවේ උහුලගන්ඩ... [More]
කවි| පටාචාරා

1-Mins

(ප්‍රියලාල් කොග්ගලගේ) සැවැත් නුවරත් නොවෙයි, සිටු කුලේකත් නොවෙයි පටාචාරා ඉපදුණේ
බුදුන් වැඩියත් රජුන් නොවඩින ඈත දුර මහියංගණේ
ඈ කැටුව ආ දාසයා වෙමි ඉපිද ඈ පිළිබඳ සෙනේ
අතු පැහීමයි ගෙඩි කැඩීමයි දත් එකම ශිල්පය වුණේ

පුතෙකු වැදුවා, දුවක වැදුවා මමත් පොඩි අතුපැලක් හැදුවා... [More]
රංග| දෙවියන් බුදුන් මැරී බොහෝ කල්ය! -"මායා බන්ධන"- විචාරාත්මක විමර්ශනයක්

10-Mins

(ප‍්‍රනීත් චානක මුරමුදලිගේ) වත්මන

පරමාදර්ශී කලාවන්ට කණකොකා හඬන 2017 වැනි යුගයක, තරුණ නාට්‍යකරුවන්ට සෙත්ශාන්තියක් මෙන් වූ ජාතික තරුණ සේවා සභා නාට්‍ය තරඟාවලිය මෙවරත් යම්... [More]
පරිවර්තන| අඳුරු ගොම්මනක කතාව

16-Secs

(ෆතීක් අබූබකර් | මාලතී කල්පනා ඇම්බ්‍රෝස්) මැටි බඳුන
පිරී යයි
මා හෙවත්
පිරියම් නො කළ
වදනින් ...
සිත්තම් කරමි... [More]
කවි| නෙළුමෙහි කුහුඹු මිනිසාට

24-Secs

(දුලන්ජන් විතාරම) වළාකුළු සිඹී ඉහළට නැගුනාම
බලා නෙත් අහස මුදුනේ රැඳුනාම
රවා බලන ඉර තරහින් බැලුවාම
නිවා විඩා දුරලා නුඹ ගනු කෝම

පියාඹන කාක පෙරහැර නිරන්තරේ... [More]
කතන්දර| "සිංහයාට දත් කැක්කුමක්"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

29-Secs

Sanjiv Jaiswal 'Sanjay' ලියා, Ajit Narayan සිත්තම් කළ "The Royal Toothache" සිඟිති කතන්දරය ඇසුරින් හැදූ කාටූනය.

Sinhala Translation of the... [More]
කවි| මායිම් ගම්මානයේ ටීචර්

21-Secs

(අනුෂ්ක තිලකරත්න) ඒ ටීචර් ඔච්චර ම හිනාවෙන්නේ මොකද?
මොකද නෙමෙයි කොහොමද?
දන්නේ නැද්ද තවමත්
මායිමේ ගම්මානයක් බව මේක

තාමත් ලයිට් නැති... [More]
BoondiLets| ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් කියයි.
ඔබට ඔබේ පුංචි දරුවා බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට සුරංගනා කතා කියා දෙන්න. ඔබට ඒ දරුවා තවත් බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට තව තවත් සුරංගනා කතා කියා... [More]
කතන්දර| "කපටි නරිහාමිට ඔන්න යස පාඩම"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

34-Secs

"Foxy Joxy Plays a Trick" සිඟිති කතන්දරය ඇසුරින් හැදූ කාටූනය.

Sinhala Translation of the Kids Story "Foxy Joxy Plays a... [More]
වෙසෙස්| එක ම ගඟට දෙවරක් නොබට මිනිසා, හෙරක්ලීටස්

4-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) අපරදිග ලෝකයේ බටහිර දර්ශනය බිහිවීමට තුඩුදුන් ප්‍රධාන භූගෝලීය මර්මස්ථානය වූ ග්‍රීසිය අයෝනියන්වාදීන්, ඊලියානුවාදීන්, පෛතගෝරස්වාදීන්, විතණ්ඩාවාදීන් හා සෙසු දාර්ශනිකයන්ගෙන් සුසැදි ඥාන... [More]
පොත්| කැත මත ලස්සන සෙවීම- සරද සමරසිංහ ප්‍රබන්ධ ප්‍රවේශය

4-Mins

(මංජුල වෙඩිවර්ධන) සමාජ ජීවිතය අපසාරී වෙමින් ද, ව්‍යුක්ත වෙමින් ද පවතින දේශපාලන මොහොතක අභීසාරී මෙන් ම සංයුක්ත ජීවන යථාර්තයක් වෙත පර්යාලෝකයක් එල්ල... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook