Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
රංග බූන්දි
මරණය සහ කන්‍යාවිය මැවූ ඒරියල් ඩෝෆ්මන්
බූන්දි, 18:55:49
ශ්‍රී ලාංකික වේදිකා නාට්‍ය කලාවට ආගන්තුක නොවන නමුත්, විශාල වශයෙන් සංවාදයට බඳුන් නොවුණු, නූතන ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙසට ඒරියල් ඩෝෆ්මන් හඳුන්වා දිය හැක. නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙසට ලොව සුපතළ නාමයක් ඔහු සතු නොවුව ද ඔහු සාහිත්‍යකරණයේ විශිෂ්ටයෙකි. ඔහු නවකතා රචකයෙකු, නිබන්ධකයෙකු, ශාස්ත්‍රඥයෙකු, සිනමාකරුවෙකු හා මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස තවමත් ක්‍රියාශීලි භූමිකාවක් නිරූපණය කරමින් සිටියි. ඔහු අතින් රචිත සීමිත නාට්‍ය සංඛ්‍යාව ලොව පුරා නාට්‍යලෝලී ප්‍රේක්ෂක ආදරය දිනා ගැනීමට සමත් වී ඇත.

සිය පියා (ආජන්ටිනාවේ ප්‍රසිද්ධ ආර්ථීක විද්‍යා මහාචාර්යවරයෙකු වූ ඇඩොල්ෆ් ඩොෆ්මන්) මව් රට හැරදා යාමට ගත් තීරණයත් සමඟ ඒරියල් ඩෝෆ්මන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පැමිණෙන අතර, නැවත 1954 දී චිලී රාජ්‍යයට සංක්‍රමණය විය. මූලික අධ්‍යාපනයෙන් පසුව ප්‍රථම උපාධිය සඳහා ඩෝෆ්මන් චිලී රජයේ විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. චිලී ජාතික ඇන්ජලිකා මාලිනාරිච් සමඟ විවාහ වු ඩෝෆ්මන්ට 1967 දී චිලී රාජ්‍යයේ පුරවැසිභාවය ලැබිණි.


Death And The Maiden- චිත්‍රපටයෙන් (Sigourney Weaver, Ben Kingsley)

1970-1973 කාල සීමාව තුළ ඩෝෆ්මන්ට ජනාධිපති සැල්වදෝර් අයියන්දේගේ සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ උපදේශකවරයා වශයෙන් කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාව උදා විය. මෙකල ඔහු ආර්මන්ඩ් මැටලර්ට් සමඟ එක්ව 'ඩොනල්ඩ් ඩක් කියවන්නේ කෙසේද?' (How to Read Donald Duck) නමින් උතුරු අමරිකානු සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදය විවේචනයට ලක් කරමින් ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කළේය. 1973 දී ඒකාධිපති ඔගස්ටෝ පිනොශේ විසින් ජනපති අයියන්දේ ඝාතනය කිරීමත් සමඟම ඩෝෆ්මන් දිවිරැක ගැනීමේ අටියෙන් පැරීසියට පළා ගියේය. 1985 දී ඩෝෆ්මන් ඩියුක් විශ්වවිද්‍යාලයේ, සාහිත්‍යය සහ ලතින් අමරිකානු අධ්‍යයනය පිලිබඳ මහාචාර්යවරයකු ලෙස සේවයට එක්විය. ඔහු රටින් පලා යාමෙන් පසු තමන් භුක්ති විඳි සංස්කෘති දෙක අතර තම ජීවන රටාව විස්තර කරමින් ලියූ 'Heading South, Looking North' ග්‍රන්ථය විචාරකයින් රැසකගේ නොමඳ පැසසුමට ලක් විය.

ඩොෆ්මන් සිය සාහිත්‍ය කටයුතු උදෙසා පෞද්ගලික අත්දැකීම් මැනවින් උපයෝගී කොටගත්තේය. ත්‍රාසය සහ භීතිය පිරුණු දුෂ්ට, දුර්දාන්ත ඒකාධිපති පාලන තන්ත්‍රයේ අමිහිරි ජීවන අත්දැකීම් ඔහුගේ කෘති තුළින් හෙළිවිය. වරෙක ඔහු සිය ලේඛන කාර්යය පිළිබඳව Bomb සඟරාවට මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය. "අතුරුදහන්වීම් හෝ වද දීම් වැනි ලොව බොහෝ දෙනාට තේරුම් ගත නොහැකි සිදුවීම් මනාව තේරුම් ගැනීමට හැකිවන පරිදි කියා පෑම මගේ වෑයමයි, එසේම මා කරන විස්තරය ජීවිත හා බද්ධ කර ගැනීමට හැකි නම් මගේ අරමුණ එයයි."


Death And The Maiden- වේදිකාව මත

ඔහුගේ විශිෂ්ටතම නාට්‍ය රචනය ලෙස ගැනෙන 'Death And The Maiden' තුළින් විස්තර වන්නේ තමාව වධයට පමුණුවන ලද වධකයා සමඟ සිටින තරුණියක මුහුණපාන අත්දැකීම්ය. නමුත් මෙකී රචනයේ යටි පෙළ තුල ඔහු සාකච්ඡාවට ලක් කරන්නේ චිලී රාජ්‍යය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් බවට පරිවර්තනය වීමය. මෙම කෘතිය පසුව සිනමා නිර්මාණයක් ලෙසින් රෝමන් පොලොන්ස්කි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබීය. මරණය සහ කන්‍යාවිය නමින් ලාංකේය වේදිකාව මත ප්‍රතිනිර්මාණය වූයේ ද මේ කෘතියයි.

ඔහු 1968 දී හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ අභූතරූපී රංගය පිළිබඳව සිදුකරන ලද ගවේෂණයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අභුතරුපි රංගය පිළිබඳ නිබන්ධනයක් (The absurd within four walls: the theater of Harold Pinter) ස්පාඤ්ඤ බසින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. පසු කාලීනව හැරල්ඩ් ඔහුගේ සමීපතමයෙකු බවට පත්වූ අතර, එය ඔහුගේ සාහිත්‍ය කටයුතු සහ දේශපාලනික චින්තනයේ වර්ධනයට විශාල වශයෙන් බලපෑවේය.


ඒරියල් ඩෝෆ්මන්

ඩොෆ්මන්ගේ කෘති මේ වනවිට රටවල් සියයකට අධික සංඛ්‍යාවක් තුළ භාෂා 40කට පමණ පරිවර්තන වී ඇත. (නවකතා- Hard Rain, Widows, The Last Song Of Manuel Sendero, Mascara, Konfidenz, The Nanny and the Iceberg, Blake’s Therapy / කෙටිකතා- My House Is on Fire / සිනමා රචනා- Blood and Honey, A Promise to the Dead ( The Exile Journey Of Ariel Dorman (Documentary) My House Is On Fire (Short) / සෙසු කෘති- The Empire’s Old Clothes, What The Lone Ranger, Babara) ඩොෆ්මන් නිර්මාණය කරන ලද Speak Truth to Power: Voices from Beyond the Dark ඔහුගේ විශිෂ්ට නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ. ඔහු විසින් මුල් කාලයේ රචිත කෘති රැසක් පසුකාලයේදී සිනමා කෘති වශයෙන් නිර්මාණය කොට තිබේ.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Vladimiro Ariel Dorfman, Novelist, Playwright, Essayist, Human rights activist, Death and the Maiden, Salvador Allende, Armand Mattelart, How to Read Donald Duck, Augusto Pinochet, Roman Polanski
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
සංජීව නුවන් ගුණරත්නගෙන් තවත් වියමන්
රංග
ඇරිස්ටොෆනීස් -සම්භාව්‍ය කොමඩියේ පියා- සහ ඔහුගේ කෘති
තවත් රංග බූන්දි
ග්‍රීක නාට්‍යයන්හි ගැබ්වන සියුස් බල විරෝධය
දේශපාලන සංස්කෘතියේ අඳුරු ප‍්‍රපාතයක් වෙත එබී බලන, "ප‍්‍රපාතය ළඟ වනස්පතිය"
හිනාව ගිලිහුණු සමාජයට "හිනාවෙලා මිනිත්තුවක්"
දෙවියන් බුදුන් මැරී බොහෝ කල්ය! -"මායා බන්ධන"- විචාරාත්මක විමර්ශනයක්
මහගම සේකරගේ නාට්‍ය සාහිත්‍යය සහ ජීවන දෘෂ්ටිය
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
සරච්චන්ද්‍ර ලියයි.
පුතු සෙනේ මස් නහර හම සිඳ
ඇට සොයා ගොස් ඇට තුළට වැද
ඇට මිදුලු මත රඳා සිට දුක්
දෙයි නිබන්දා

-සිංහබාහු
What's New | අලුතෙන්ම
වෙසෙස්| දත්තවාදී යුගයේ විප්ලවවාදින් හඳුනාගනිමු!

6-Mins

(සරද සමරසිංහ) ඉතිහාස හා සමාජ විද්‍යා විශේෂඥයෙකු වන යුවෙල් නෝව් හරාරි (Yuval Noah Harari) විසින් රචිත Homo Deus නොහොත් 'මීළඟ හතළිස් වසරේ... [More]
කතා-බස්| "පියවරු සහ පුත්තු"- සුමති සිවමෝහන් සමග කතාබහක්

8-Mins

(සමන් එම්. කාරියකරවන) මේ වසරේ මාර්තු මාසයේ දී ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද්හි පැවති ඉන්දියානු ලෝක සිනමා උලෙළේ දී හොඳ ම චිත්‍රපටයට හිමි ජූරි සම්මානය දිනා... [More]
කතන්දර| "අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!" [ළමා කාටූන් වීඩියෝව]

42-Secs

"අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!"- පොඩිත්තන්ට විනෝදාත්මක කතන්දරයක් [කාටූන්]- Sanjiv Jaiswal 'Sanjay' ලියා, Ajit Narayan සිත්තම් කළ 'Playtime' ඉන්දියානු ළමා කතන්දරයේ... [More]
පරිවර්තන| මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ

59-Secs

(විලියම් ශේක්ස්පියර් | චින්තා පවිත්‍රානි) මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ
පබළු ඇගේ දෙතොලේ රතට වඩා බොහෝ රතු පාටයි
හිම සුදු වී නම් ඇගේ පියයුරු අවපැහැ මන්ද?

කෙස් වයර් වී නම් ඇගේ හිසේ කළු වයර් වැවේ
මා රෝස, රතු හා සුදු පෑ රෝස මල් දැක තිබේ,... [More]
කවි| සටහන්ය; සුන්දර ගමක; මළගෙයක...

11-Secs

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) සුදු රැළි පාලම්ය මග
කිඳුරා නිදිය සාලයෙහි

විඩාබර වූ ඉකියකි
අම්මෙකි
ආදරේ බර ඉල්ලාගෙන... [More]
කවි| ගරු අධිකරණයෙන් අවසරයි..!

46-Secs

(ජනිත් විතාරණගේ) අත තබා දිවුරන්න පුළුවන් ස්වාමිනි බොරු නෙවෙයි කියලා
මැරෙන්නට හිත හදාගෙන මම රේල් පාරෙත් ලැගන් ඉඳලා
කෝච්චිය දුර ඈත එනකොට තාත්තගේ බොන බෙහෙත් මැවිලා
කරන්නම වෙන දෙයක් නැති තැන ගියේ එතනට අම්මපල්ලා

පහන් කොච්චර එළිය දුන්නත් කැඩුන පසු කුණු ගොඩට හින්දා... [More]
වෙසෙස්| සුන්දර කළු කෙල්ල- රූපී කෞවුර්ගේ අතිශය සුන්දර ආත්මය!

2-Mins

(සදර්ශී කුසුම්වර්ෂා රණසිංහ) සමහර ගැහැණු- පිරිමි ජීවිතයේ බොහෝ මධුර දෑ සඟවාගෙන ඇවිදින පොත් බඳු ය. නැත්නම් තාලයක් ඇති කවි බඳු ය. හුදෙක් මනුස්ස... [More]
අදහස්| කුණු වී දුඟඳ හමන මජර ජනමාධ්‍ය සංස්කෘතියට එරෙහිව කුමක් කරමුද?

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) අපේ රටේ මාධ්‍ය සංස්කෘතිය පවතින්නේ කුණු වී දුඟඳ හමන තත්ත්වයක බව අමුතුවෙන් පැවසිය යුතු නැත. එය අපේ රටේ දේශපාලන සංස්කෘතිය... [More]
අදහස්| දෙසියවෙනි උපන්දිනයට කාල් මාක්ස්ට උපහාර තෑග්ගක්!

16-Mins

(ඩෙස්මන්ඩ් මල්ලිකාරච්චි) කාල් මාක්ස්ගේ 200 වෙනි උපන්දිනය කොළඔ මහවැලි කේන්ද්‍රයේදී පසුගිය 11 වෙනි දින සමරනු ලැබුවේ කාල් මාක්ස්ගේ ප්‍රාග්ධනය කෘතියේ 3 වෙනි... [More]
Cine| ස්ත්‍රී සිත් පෙන්වන වෛෂ්ණාවී පිළිබඳ පසු විපරමක්

13-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) මෙම ලිපිය ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ අදහස පරිදි සුමිත්‍රා පීරිස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන්නට යෙදී, මෑතකදි තිරගත වූ වෛෂ්ණාවී සිනමාපටය සම්බන්ධයෙනි.... [More]
Cine| Gifted Hands: The Ben Carson Story- මිනිස් බව නිර්මාණය කළ හැක්කේ මිනිසුන්ටම පමණි!

4-Mins

(වජිර කාන්ත උබේසිංහ) මල් පිපෙන එකයි මිනිස්සු හැදෙන එකයි වෙනස්. මොකද මල් කොච්චර ලස්සන වුනත් මල් පුබුදුවන්න අවශ්‍ය ජලයයි, සුර්යාලෝකයයි විතරයි. මේවා කොපමණ... [More]
කවි| සර්ධාවෙන් ලියන වග නම්

36-Secs

(අමිල නන්දසිරි) අපි පුතේ දුර ඈත වන්නි හත් පත්තුවේ
පාන්දර බස් එකෙන් පෝලිමට එක්වුනේ
වැඳ පුරුදු මුදු මීට පෙරත් මුතියංගනේ
බුදුන් වැඩි බිම බුදුන් දකින්නට පෝලිමේ

අස්වැන්න කැපෙන මහ ගමට එන ලොරි කඩේ... [More]
කවි| යෞවනය!

25-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) යෞවනය! ඇති තරම් හිනහා වී ඔබ ඉන්න
මැදිවිය බර වැඩී කෙනෙකුට
දරන්නට බෑ ඒ තනියම
දහක් අතරෙත් තනි වියහැකි බැවිනි.

පාට තවරා ගත්තු ගහකොළ... [More]
සිත්තර| "දූපතෙන් එහා කලාව ගැන අවදියෙන් ඉන්න වෙනවා!"- ප්‍රගීත් රත්නායක

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) චිත්‍රයක් යනු නිහඬ කවියක් යැයි කියනු ලැබේ. එනයින් ගෙන බලන කල ප්‍රගීත් රත්නායක යනු කැන්වසය මත, අපේ පරපුරේ නිහඬ කවි... [More]
කතන්දර| "කුකුළු පැටියයි තාර පැටියයි"- සෝවියට් ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

14-Secs

මෙන්න තවත් ලස්සන සෝවියට් රුසියානු කතන්දරයක් [පොඩිත්තන්ට කාටූන්] වී. සුතේයෙව් ලියා සිත්තම් කළ "කුකුළු පැටියයි තාර පැටියයි" ළමා කතන්දරයේ සිංහල... [More]
වෙසෙස්| සමාජවාදයේ සහ ධනවාදයේ දත්තවාදී කියවීම

5-Mins

(සරද සමරසිංහ) මානව සමාජයේ ඉතා සුවිශේෂ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයන් දෙකක් වන සමාජවාදය සහ ධනවාදය දත්තවාදී දෘෂ්ටිකෝණයෙන් කියවාගත යුතු බව ඉතිහාස හා සමාජ විද්‍යා... [More]
කතන්දර| විරාම ලකුණු

7-Mins

(යශෝධා සම්මානි ප්‍රේමරත්න) "රායා, ඔයාට තේරෙනවද මම කියන දේ?" මම එකපාරටම පොළොවට වැටුනා. පොළව තිබුනේ බිම් මට්ටමට තට්ටු විසි එකක් උඩින්, කලබල නගරයක... [More]
කවි| හැරයාම

13-Secs

(තරින්ද්‍ර ගලහේන) නටුවකින් ගිලිහී වැටෙන
දුඹුරු පතක වන්
සොඳුරුවූ දුක්මුසු බවක් ඇත
ක්ෂය වෙමින් යන
සෑම ආදරයකටම...... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook