Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පොත් බූන්දි
කැත මත ලස්සන සෙවීම- සරද සමරසිංහ ප්‍රබන්ධ ප්‍රවේශය
බූන්දි, 17:46:25
සමාජ ජීවිතය අපසාරී වෙමින් ද, ව්‍යුක්ත වෙමින් ද පවතින දේශපාලන මොහොතක අභීසාරී මෙන් ම සංයුක්ත ජීවන යථාර්තයක් වෙත පර්යාලෝකයක් එල්ල කරලන්නට කෙටිකතාවට හැකි යැයි මම විශ්වාස කරමි. නමුත් එසේ කරන්නට හැකි වන්නේ කෙටිකතාව නම් සාහිත්‍යයික ජොන්රයේ සමස්ථ ව්‍යුහ ලක්ෂණ තමන් තුළට අවශෝෂණය කරගෙන, එය, තමන් කෙරෙන් මතු කර, තමන් ගොඩ නගන කෙටිකතාව තුළ රඳවන්නට සමත්වන්නේ නම් පමණි. එය ප්‍රතිභාව මත හෝ කතිකාව මත පමණක් රඳන කාරණාවක් නොවේ. ප්‍රබන්ධකරණයේ ‘ගද්‍ය’ යනු හුදෙක් භාෂා ගොඩනැවීමක් මත පමණක් සිද්ධවන්නක් නොවේ. සාහිත්‍යයික බස යනු ‘භාෂා’ ඥානය යයි පටලවා ගන්නෝ භාෂා විකුම් පෑමට ගොස් සරලමතික සාහිත්‍යකරුවන් බවට පත්වෙති.

හූලියෝ කොර්තාසාර් කෙටිකතාව නවකතාවෙන් වෙන් කර පෙන්වන්නේ සටන් ක්‍රීඩා-කලා වපසරියක තබමිනි. එම අබිමුඛ කිරීම තුළ සැබැවින් ම කෙටිකතාව තේරුම්ගන්නට පහසු ය. කොර්තාසාර්ට අනුව නවකතාව ජය ගනුයේ ලකුණු රැස්කිරීම මත පදනම්ව ය. නමුත් කෙටිකතාවේ දී ජය පදනම් වන්නේ ‘නොකවුටය’ හෙවත් ප්‍රතිවාදියා මුළුමනින්ම ‘හාන්සි කර දැමීම’ මත ය. එහි වේගය හා තාක්ෂණවේදය එයාකාර ය. ජය යනු සාර්ථකත්වය යැයි ගතහොත් කෙටි කතාවක් සාර්ථක වීමට නම් සහෘදයා සමඟ හුරතල් වීමට ලියන්නාට කාලයක් හෝ අවකාශයක් ලැබෙන්නේ නැත. මොහොතින් මොහොත පුදුම ඵලවනසුළු දෑ සිදුවිය යුතු ය. නොහිතූ විරූ දෑ සිදු විය යුතුය. අවසානය නොකවුටයක් විය යුතුය. කොල්තාසාර් අන්තැනක කෙටිකතාවේ සන්දර්භය අපට අබිමුඛ කරන්නේ ද නොකවුටයක් පරිද්දෙනි. කතාව තුළට අන් යමක් නොව, කතාව පමණක්ම ඇතුල් කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ තුච්ඡභාවය නිසා යැයි තමන්ට සිතෙන බව කොල්තාසාර් පවසයි. හිත හිත කෙටිකතා ලිවව හැකි වුව කතාව තුළ හිත හිත ඉන්නට ඉඩ නැත. බරසාර කෙටිකතාකරුවකු වූ ඔහු කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරණය ගැන ස්වකීය භාවිතය තුළම අත්පත් කරගත් සිය මතය, තව දුරටත් ප්‍රසාරණය කරමින් පවසන්නේ කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවාට, ක්‍රමාණුකූලව ගොඩනැඟෙමින් ඉදිරියට යාමේ හැකියාවක් නොමැති බවත්, කාලය ඔහුට පක්ෂපාතී සහායකයෙකු නොවන බවත් කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා දැනසිටිය යුතු බවයි. කොල්තාසාර්ට අනුව කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා සතු එකම විසඳුම වන්නේ තිරස්ව ක්‍රියා කරමින් සාහිත්‍යමය අවකාශයක ඉහළ පහළ යාමයි.

මා ඉදිරියෙහි වන ‘කැත ගැහැණියකගේ සිහිනය’ කියවීමට ලක්විය යුත්තේ, මා ද අනුදත් කොල්තාසාරියානු කෙටිකතාද ප්‍රවාද ඔස්සේ යැයි මම හිතමි. කෙටි කතා සප්තකයකින් සමන්විත මෙම කෘතිය රචකයාගේ මංගල ප්‍රයත්නය වෙයි. කතා සියල්ල ම අතිශය සංක්ෂිප්තකර මුහුණුවරක රැඳේ. ඇතැම් කතාවක් මම, ‘ඉතා කෙටිකතා’ ලෙස නම් කරන සාහිත්‍යයික ජොන්රයට ආසක්ත වන පෙනේ. ඔහුගේ සෙසු කෙටිකතා ද අත්පත් කරගන්නේ මෙකී සංක්ෂිප්තභාවයට ලැදි තාක්ෂණවේදයක් ම වුව කොල්තාසාර් කීවාක් මෙන් සරද සමරසිංහ කතාව තුළ කතාව පමණක් ම රඳවයි. එය මෙහෙයවෙනු ලබෙන්නේ කවරක් විසින් දැයි දැන් පැහැදිලි ය. කතා සම්ච්චයේ කතා අතර සැරිසැරීමෙන් එය වඩාලාත් තහවුරු කර ගන්නට සහෘද මනසට අවකාශ ලැබේ.

සරද මිටි මොළොවන විශ්වය අතිශය සංකීර්ණ ය. ‘වීරයා’ ගේ සන්තානය තුළ ම ‘ප්‍රතිවීරයා’ ස්ථානගත කරන්නට නම් කතාකරුවකු තුළ අතිශයින් සූක්ෂ්ම, ඉසියුම් නිරීක්ෂණ විභවයක් පැවතිය යුතු ය. සරද තුළ එය පවතින බව පවසන්නට පැකිලිය යුතු නැති. ඔහු තනා ගන්නා සාහිත්‍ය බස ද සරලභාවය ම දෘඪතර වස්තූන් මත ආරෝපනය කරවයි.

"ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කහපාටයි. ඒකට ප්‍රාජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කියල කවුරුත් කියන්නේ නෑ. ඒත් හැමෝම ඒක දිහා බැලුවෙ හරිම ප්‍රාජාතන්තරවාදී හැඟීමකින්."
(-‘ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය’ කෙටිකතාව)

ගම-නගර ධ්‍රැවීකරණයේ සංසද්ධීන් බොහෝ අද්දැකීම් පතුළතින් ගලා යන ‘සර්ජනයක්’ මෙනි. වස්තු විෂයයෙහි පමණක් නොව භාෂාකෘතික භාවිතයහිද පෙන්වන අනන්‍ය ලකුණු, සරද, පළ කිරීමේ සුරතාන්තය තුළ නොගැළුණු නිර්මාණකරුවකු අප අභියස ස්ථානගත් කිරීමකි. ‘වීරයා’ තුළ ම වුව, සංක්ෂිප්තව හදන ‘සංසාර’ පසුබිම මෙකී භාෂාකෘතික ප්‍රතිපදාවත් රැකගනී. කතාවේ තානම ද, ‘වසා’ගේ අම්මාගේ තානම ම ය. යටින් එළූ දැළ, දැනට තියෙන්නෙ වතුර යට ය. මාළු පැටලීදැයි නැද්දැයි මතුපිට ඇසට නොපෙනේ. ‘වසා’ මෙන් කිමිදීමෙහි ලාලසාව වඩවාගන්නේ නම් පමණක් ‘සාහිත්‍යයික කොටහ’ වැඩි කරගත හැකි බව සරද අපට කියයි. බෝට්ටුවක් ගැනීමේ පළමු පියවර ඒ තුළ වේ. අවසන බෝට්ටු හය, හතක හිමිකරුවකු වන්නටද ඔහුට මෙන් ම අපිට ද බැරි කමක් නැති. ‘වසා’, වසන්තය අත්පත් කර ගන්නවා මෙනි.

‘කැත ගැහැණිය’ තුළ ඇත්තේ සමකාලින සමජයේ විවිධ පැතිකඩ ය. මේ මොහොතේ සමාජ ජීවිතය මෙයාකර ය. මේ විකල්ප ජීවිත නෙවේ, ඇත්ත ජීවිත ය. මේ විකල්ප සම්බන්ධකම් නෙවේ, ඇත්ත සම්බන්ධකම් ය. කොටින් ම මේ ප්‍රබන්ධ ජීවිත නොවේ, ඇත්ත ජීවිත යැයි කියන්නට ද බාධාවක් නැති.

සරද කතා සමුච්චය අහවර කරන්නෙ අලුත් සහශ්‍රකයෙ ජීවිත වල සංකීර්ණක ඉඟි කරමිනි. සෙන්ටෙනියල් පරම්පරාවෙ ස්වභාවය සමඟ සමාජ ජීවිතය වඩා සංකීර්ණ වනු ඇත. වික්ටෝරියානු ආකෘතිය තුළ ස්ථානගත කරන ලද ජීවිතය, කවර තාක්ෂණික සන්දර්භයක් ඇතුළත දී වුව, තමන්ගේ ආත්මගත පැවැත්ම හොයාගන්න ගැනීමට නියමිත ය. ඉදින්, ඊනියා ‘වික්ටෝරියානු ආත්ම’ මේ කතා වලට බය වෙන්නට පිළිවන් ය. නමුත් සාහිත්‍යයිකව අප කළ යුත්තේ ජීවන හා සමාජ යථාර්ථය ඥානනය කිරීම ය. ඒ සඳහා පමා වී වුව සරද අත්පත්කර ගන්නේ ඉතා පැහැදිලි ප්‍රවේශයකි. ඒ වනාහී මේ සහශ්‍රකය පුරා අරන් යා යුතු සංකීර්ණ ජීවන විලාශයේ සරල හරස්කඩකි.

මෙබඳු පළමු පොත් පළ කරන්නට පරක්කු වෙන එක හොඳ ය. ලියන සියල්ල ම පළ කළ යුතු යැයි නියමක් නොවේ. කීපවරක්වත් ස්වයං සංස්කරණයකට ලක් කර, ඉක්බිත්තේ පැත්තකට දැමිය යුතු පොත්, මුද්‍රණය කෙරන අවදියක සරදගෙ ‘කැත ගැහැණිය’ මට ‘ලස්සන’ වෙන්නේ මේකී අර්ථ සමුදායෙනි.

සරද සමරසිංහ හා මා අතර වන මිත්‍රත්වය අනූව දශකයේ ආරම්භය කරා ම විහිදෙයි. අපි එකම අවකාශයක ජනමාධ්‍ය ඉගෙන ගත්තෝ වීමු. ඉක්බිති මම ද ඔහු ද භෞතිකවම ජනමාධ්‍යකරණයේ නිරතවන්නෝ වූයෙමු. ඔහු ලංකාදීපයේත්, ලේක් හවුසියේත් වැඩ කරමින් සිටි අතර කලෙක නිහඬ වූ බවක් හැඟිණ. කොහොමත් සරද නිශ්ශබ්ද විලියම් කෙනෙකි. නමුත් කතා කරන විට ඇත්තේ කල්පයකින් කතා කළද එකවර මතක් වන සුළු කටහඬකි. පසු කාලීනව බූන්දිය බඳු අන්තර්ජාල අවකාශ වල ඔහු ලියන මාධ්‍යමය ලියවිලි කියනවන විට ඔහු තුළ වූ මාධ්‍යවේදියා එලෙසින්ම සිටින වග පෙනී මම මහත් සතුටට පත්වීමි. එහෙත් ඔහු ප්‍රබන්ධමය කතාකරුවකු බව දශක දෙකහමාරක් ඉක්මවූ අපේ මිත්‍ර ඉතිහාසය තුළ මා දැන සිටියේ නැත. දැන් ඔහු මා හමුවේ එය අනාවරණය කර ඇත. මිත්‍රත්වයන් හේතුවෙන් ලියන්නන් විශාලනයට ලක්කරන පුරුද්දක් නැති මා, කොර්තාසාරියානු ප්‍රවේශයකින් ඔහුගේ කතා කලාව වෙත පිවිසුණේ, එකී ප්‍රබන්ධ ලියවිලි වලින් මා අද්දකින ‘කෙටිකතාමය’ සහ ‘ඉතා කෙටිකතාමය’ නිමේෂ ගැන පහදාගන්නට ය. මා කියන දේ සත්‍යයක්දැයි අසත්‍යයක්දැයි පසක් කර ගන්නට සහෘද ඔබට බාධාවක් නැති.
වෙනත් සබැඳි |
සරද සමරසිංහ @ Boondi
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Katha Gahaniyage Heenaya (2017), Sarada Samarasinghe, Collection of Sinhala Short Stories, Sinhala Keti Katha, Julio Cortázar
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
මංජුල වෙඩිවර්ධනගෙන් තවත් වියමන්
කවි
සුළඟට අවනතව
කරන්ට්ස්
මම තොප නොහඳුනමි
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 7] අවාළු පැහැය විනිවිදිමිනි..
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 6] ස්මරණ නටඹුන් මත
පොත්
ඉකෙලොසීය සන්දර්භයක හකාවති කියවීම
තවත් පොත් බූන්දි
කාංචනාලගෙ පොකුණට ආපු පාත්ත මෙනවිය
සමහර කමටහන් සහ සමහර රජත
ලියෝ තෝල්ස්තෝයිගේ ඇනා කැරනිනා නවකථාව සහ ද්විත්ව කථා වින්‍යාසය පිළිබඳ විමසුමක්
'රැජින' තුලින් ඉතිහාසයට මානුෂික සංස්කරණයක්
හකාවතී- කියවල අඬන්නද? හිනාවෙන්නද?
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
කැරොලිනා මාරියා ඩි ජීසස් ලියයි.
ජනාධිපතියො, උඹ කූඩුවක ඉන්න ගිරවෙක්. ලස්සන ලස්සන කතා කියනවා. ඒත්, බඩගින්නෙ ඉන්න මිනිස්සු ව්‍යාඝ්‍රයෝ කියලා හිතා ගන්න එක හොඳයි. උන් ඉන්නෙ කෝපයෙන්. අවස්ථාව ආපු ගමන්... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
කවි| බර

13-Secs

(ලාල් හෑගොඩ) ආලිංගනයෙන් මිදී කවියා
ඔසවා ගත්තේ ඇය දෑතට
මලක් දෝතට ගන්නා සැහැල්ලුවකිනි සිතේ

එනමුත් කවටකම රුචියෙන්
කීය මෙලෙස... [More]
කතන්දර| "ඔරුව"- රුසියානු ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

14-Secs

පොඩිත්තන්ට රුසියාවෙන් කතන්දරයක්- වී. සුතේයෙව් ලියා සිත්තම් කළ "තෑග්ග" සෝවියට් ළමා පොතෙහි ඇතුළත් "ඔරුව" ළමා කතන්දරය (අනුවාදය- දැදිගම වී. රුද්‍රිගු)... [More]
පොත්| කාංචනාලගෙ පොකුණට ආපු පාත්ත මෙනවිය

5-Mins

(තාරක කල්දේරා) පාත්ත ගෑණි, පාත්ත කෙල්ල ආදී වශයෙනුත් පාත්තයාට මනුෂ්‍ය ස්වභාවයක් ආරූඪ කළ හැකිව තිබුණ ද ඇය මෙම ගැහැණු පාත්තයාට වික්ටෝරියානු ගෞරවාන්විතයක්... [More]
BoondiLets| පියදෝර් දොස්තෝව්ස්කි කියයි.
පව්කාරයෙකුට චෝදනා කොට පිළිකෙව් කිරීම තරම් පහසු අන් කිසිවක් නැත. එපරිදිම, පව්කාරයෙකු තේරුම් ගැනීම තරම් අපහසු අන් කිසිවක් ද නැත!
කතන්දර| ලියුම්

6-Mins

(ජනිත් විතාරණගේ) "අසෝක මහත්තයො මෙන්න මේක මහත්තයාට දෙන්න කියලාමයි මං අරගෙන ආවේ.."

හාමුදුරුවන්ට වැඳලා නැගිටිනකොටම සිවුරු පොට ඇතුලෙන් ඇදලා ගත්ත බාගෙට දියවෙච්ච බ්‍රවුන්පේපර්... [More]
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- ජාත්‍යන්තර හොරුන්ගේ සංගමයෙන් බය නැති අගමැතිට ලියුමක්

2-Mins

ඡන්දයක් පවත්වන්න යනවයි කියල හාවක් හූවක් යනකොට නානාප්‍රකාර පක්ෂ, පෙරමුණු බිහිවෙන්න පටන්ගන්නවා. පක්ෂ බිහිවෙන හදිස්සියට ඒවාට දමන්න නම් හොයා දෙන,... [More]
රංග| දේශපාලන සංස්කෘතියේ අඳුරු ප‍්‍රපාතයක් වෙත එබී බලන, "ප‍්‍රපාතය ළඟ වනස්පතිය"

6-Mins

(දමිත් වැලිකල) පසුගිය යෞවන නාට්‍ය උළෙලේ ඉදිරිපත් වූ නාට්‍ය අතරින්, ඉතා සරු වියමනක් ඔස්සේ නාටකීය ධාරණාවක් ආකෘතිකමය සෞන්දර්යකින් යුතුව ඉදිරිපත් කරන්නට සමත්... [More]
කවි| බිරියෝසා හිම හඬයි!

42-Secs

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) බබයිගා යකින්නගෙ කුකුළු අඬු ගේ ගාව මං හිටියෙ මුළු ගෙය ම මුර කරන්
ගෙයි මුල්ලෙ පූසගේ නියෙන් මා සීරිලා පිට පොත්ත තදින් වැහැරී ගිහින්
කඳුකරෙන් හැමූ එක් අවාරේ හුළඟකට කේඩෑරි කොළ වැටුණ ඉකි ගසන්
යකින්නිය යකින්නියෙ වතුර උතුරක් දියන් බිරියෝසා මම පුරන් වී ගිහින්

වසිලිස්සා කෙලි පොඩ්ඩි දුව එද්දි බයවෙලා කඳුලකින් දිග ගවුම නෑවිලා... [More]
කවි| හිරු බැස යෑම නියතයකි!

17-Secs

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) ඔරලෝසු මුහුණත
කියයි
ඒ මොහොත පැමිණි බව...

තබමි සුදු පැහැ
හිස් තැනක්...... [More]
Cine| අතීත ව්‍යාධිය වෙත අනාගතයෙන් එන රෝග ලක්ෂණය (සමාප්තියක් නොවන ස්මර්ණ)

6-Mins

(විදර්ශන කන්නන්ගර) ස්මර්ණ සමාප්ති නම් වූ ටෙලි චිත්‍රපටිය රූපවාහිනියේ විකාශය වූයේ 2000 වර්ෂයේදීය. අප එම අත්දැකීම නැවත සිහිපත් කරමින් තිබෙන මෙම 2017... [More]
කතන්දර| "පොල්ලෙ බලේ"- රුසියානු ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

19-Secs

පොඩිත්තන්ට රුසියාවෙන් කතන්දරයක්- වී. සුතේයෙව් ලියා සිත්තම් කළ "කතන්දර හා පින්තූර" සෝවියට් ළමා පොතෙහි ඇතුළත් "පොල්ලෙ බලේ" ළමා කතන්දරය (අනුවාදය-... [More]
BoondiLets| ජෝන් ලෙනන් කියයි.
ජීවිතය යනු, ඔබ කලබලයෙන් වෙන වෙන සැලසුම් සාදමින් ඉන්නා විට, ඔබට සිදුවන දෙයයි!
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- කහටගස්දිගිලියෙ කුසුමාවතීගෙන් මංගල ඇමතිතුමාට!

2-Mins

අපේ මංගී මහත්තයා නොහොත් මුදල් ඇමති මංගල සමරවීර මහත්තයා මේ පාර අය වැයෙන් බියර්වල මිල අඩු කළාට පස්සේ රටේ මිනිස්සු... [More]
ඔත්තු| මාසික සිනමා දැක්ම- 'Lipstick Under My Burkha'- නොවැ. 26

7-Secs

Alankrita Shrivastavaගේ "Lipstick Under My Burkha" චිත්‍රපටය, 2017 නොවැම්බර් 26 ඉරිදා, සවස 3:00 ට, මීගමුව... [More]
අදහස්| අපේ මධ්‍යම පන්තියේ නුතන සංස්කෘතික විලාසිතාව!

3-Mins

(තාරක වරාපිටිය) අපේ රට වැනි සමාජයක සංස්කෘතික චින්තනය හෝ සාමාන්‍ය විචාර බුද්ධිය සකස් වන්නේ බොහෝ දුරට මධ්‍යම පාන්තික සමාජ ස්ථරයේ චින්තනයේ හැඩරුව... [More]
කවි| පියාපත්

8-Secs

(ධනුෂ්කා නිෂාදි කුලරත්න) දැලක පැටළුණු අය
මේ අපි කවුරුත්
නොගැලවී ඉන්න වෙර දරනවා

බත්කූරු යාළුවේ!
ගමනමයි ගැලවුම... [More]
රංග| හිනාව ගිලිහුණු සමාජයට "හිනාවෙලා මිනිත්තුවක්"

7-Mins

(සුදේශ් කවීශ්වර) උසස් කලා කෘතියක් අකුණු සැරයක් වැනි බව රෝම විචාරකයෙකු වූ ලොංජයිනස් ප්‍රකාශ කරයි. අකුණු පහර තමා අවට ඇති සියලුම දේ... [More]
පරිවර්තන| 'සැලී' උයනෙහි කෙළවර

16-Secs

(විලියම් බට්ලර් යේට්ස් | නිලූක කදුරුගමුව) හමුවීමු මා පියඹ සහ මම
'සැලී' උයනෙහි කෙළවර
හිමකුමරියකගේ පා නඟා ඈ
ඇවිද්දේ 'සැලී' උයන පසුකර.
තුරු මත කොළ වැවෙන විලසට
සෙමෙන් ආලය විඳින ලෙස... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook