Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පොත් බූන්දි
කැත මත ලස්සන සෙවීම- සරද සමරසිංහ ප්‍රබන්ධ ප්‍රවේශය
බූන්දි, 17:46:25
සමාජ ජීවිතය අපසාරී වෙමින් ද, ව්‍යුක්ත වෙමින් ද පවතින දේශපාලන මොහොතක අභීසාරී මෙන් ම සංයුක්ත ජීවන යථාර්තයක් වෙත පර්යාලෝකයක් එල්ල කරලන්නට කෙටිකතාවට හැකි යැයි මම විශ්වාස කරමි. නමුත් එසේ කරන්නට හැකි වන්නේ කෙටිකතාව නම් සාහිත්‍යයික ජොන්රයේ සමස්ථ ව්‍යුහ ලක්ෂණ තමන් තුළට අවශෝෂණය කරගෙන, එය, තමන් කෙරෙන් මතු කර, තමන් ගොඩ නගන කෙටිකතාව තුළ රඳවන්නට සමත්වන්නේ නම් පමණි. එය ප්‍රතිභාව මත හෝ කතිකාව මත පමණක් රඳන කාරණාවක් නොවේ. ප්‍රබන්ධකරණයේ ‘ගද්‍ය’ යනු හුදෙක් භාෂා ගොඩනැවීමක් මත පමණක් සිද්ධවන්නක් නොවේ. සාහිත්‍යයික බස යනු ‘භාෂා’ ඥානය යයි පටලවා ගන්නෝ භාෂා විකුම් පෑමට ගොස් සරලමතික සාහිත්‍යකරුවන් බවට පත්වෙති.

හූලියෝ කොර්තාසාර් කෙටිකතාව නවකතාවෙන් වෙන් කර පෙන්වන්නේ සටන් ක්‍රීඩා-කලා වපසරියක තබමිනි. එම අබිමුඛ කිරීම තුළ සැබැවින් ම කෙටිකතාව තේරුම්ගන්නට පහසු ය. කොර්තාසාර්ට අනුව නවකතාව ජය ගනුයේ ලකුණු රැස්කිරීම මත පදනම්ව ය. නමුත් කෙටිකතාවේ දී ජය පදනම් වන්නේ ‘නොකවුටය’ හෙවත් ප්‍රතිවාදියා මුළුමනින්ම ‘හාන්සි කර දැමීම’ මත ය. එහි වේගය හා තාක්ෂණවේදය එයාකාර ය. ජය යනු සාර්ථකත්වය යැයි ගතහොත් කෙටි කතාවක් සාර්ථක වීමට නම් සහෘදයා සමඟ හුරතල් වීමට ලියන්නාට කාලයක් හෝ අවකාශයක් ලැබෙන්නේ නැත. මොහොතින් මොහොත පුදුම ඵලවනසුළු දෑ සිදුවිය යුතු ය. නොහිතූ විරූ දෑ සිදු විය යුතුය. අවසානය නොකවුටයක් විය යුතුය. කොල්තාසාර් අන්තැනක කෙටිකතාවේ සන්දර්භය අපට අබිමුඛ කරන්නේ ද නොකවුටයක් පරිද්දෙනි. කතාව තුළට අන් යමක් නොව, කතාව පමණක්ම ඇතුල් කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ තුච්ඡභාවය නිසා යැයි තමන්ට සිතෙන බව කොල්තාසාර් පවසයි. හිත හිත කෙටිකතා ලිවව හැකි වුව කතාව තුළ හිත හිත ඉන්නට ඉඩ නැත. බරසාර කෙටිකතාකරුවකු වූ ඔහු කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරණය ගැන ස්වකීය භාවිතය තුළම අත්පත් කරගත් සිය මතය, තව දුරටත් ප්‍රසාරණය කරමින් පවසන්නේ කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවාට, ක්‍රමාණුකූලව ගොඩනැඟෙමින් ඉදිරියට යාමේ හැකියාවක් නොමැති බවත්, කාලය ඔහුට පක්ෂපාතී සහායකයෙකු නොවන බවත් කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා දැනසිටිය යුතු බවයි. කොල්තාසාර්ට අනුව කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා සතු එකම විසඳුම වන්නේ තිරස්ව ක්‍රියා කරමින් සාහිත්‍යමය අවකාශයක ඉහළ පහළ යාමයි.

මා ඉදිරියෙහි වන ‘කැත ගැහැණියකගේ සිහිනය’ කියවීමට ලක්විය යුත්තේ, මා ද අනුදත් කොල්තාසාරියානු කෙටිකතාද ප්‍රවාද ඔස්සේ යැයි මම හිතමි. කෙටි කතා සප්තකයකින් සමන්විත මෙම කෘතිය රචකයාගේ මංගල ප්‍රයත්නය වෙයි. කතා සියල්ල ම අතිශය සංක්ෂිප්තකර මුහුණුවරක රැඳේ. ඇතැම් කතාවක් මම, ‘ඉතා කෙටිකතා’ ලෙස නම් කරන සාහිත්‍යයික ජොන්රයට ආසක්ත වන පෙනේ. ඔහුගේ සෙසු කෙටිකතා ද අත්පත් කරගන්නේ මෙකී සංක්ෂිප්තභාවයට ලැදි තාක්ෂණවේදයක් ම වුව කොල්තාසාර් කීවාක් මෙන් සරද සමරසිංහ කතාව තුළ කතාව පමණක් ම රඳවයි. එය මෙහෙයවෙනු ලබෙන්නේ කවරක් විසින් දැයි දැන් පැහැදිලි ය. කතා සම්ච්චයේ කතා අතර සැරිසැරීමෙන් එය වඩාලාත් තහවුරු කර ගන්නට සහෘද මනසට අවකාශ ලැබේ.

සරද මිටි මොළොවන විශ්වය අතිශය සංකීර්ණ ය. ‘වීරයා’ ගේ සන්තානය තුළ ම ‘ප්‍රතිවීරයා’ ස්ථානගත කරන්නට නම් කතාකරුවකු තුළ අතිශයින් සූක්ෂ්ම, ඉසියුම් නිරීක්ෂණ විභවයක් පැවතිය යුතු ය. සරද තුළ එය පවතින බව පවසන්නට පැකිලිය යුතු නැති. ඔහු තනා ගන්නා සාහිත්‍ය බස ද සරලභාවය ම දෘඪතර වස්තූන් මත ආරෝපනය කරවයි.

"ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කහපාටයි. ඒකට ප්‍රාජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කියල කවුරුත් කියන්නේ නෑ. ඒත් හැමෝම ඒක දිහා බැලුවෙ හරිම ප්‍රාජාතන්තරවාදී හැඟීමකින්."
(-‘ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය’ කෙටිකතාව)

ගම-නගර ධ්‍රැවීකරණයේ සංසද්ධීන් බොහෝ අද්දැකීම් පතුළතින් ගලා යන ‘සර්ජනයක්’ මෙනි. වස්තු විෂයයෙහි පමණක් නොව භාෂාකෘතික භාවිතයහිද පෙන්වන අනන්‍ය ලකුණු, සරද, පළ කිරීමේ සුරතාන්තය තුළ නොගැළුණු නිර්මාණකරුවකු අප අභියස ස්ථානගත් කිරීමකි. ‘වීරයා’ තුළ ම වුව, සංක්ෂිප්තව හදන ‘සංසාර’ පසුබිම මෙකී භාෂාකෘතික ප්‍රතිපදාවත් රැකගනී. කතාවේ තානම ද, ‘වසා’ගේ අම්මාගේ තානම ම ය. යටින් එළූ දැළ, දැනට තියෙන්නෙ වතුර යට ය. මාළු පැටලීදැයි නැද්දැයි මතුපිට ඇසට නොපෙනේ. ‘වසා’ මෙන් කිමිදීමෙහි ලාලසාව වඩවාගන්නේ නම් පමණක් ‘සාහිත්‍යයික කොටහ’ වැඩි කරගත හැකි බව සරද අපට කියයි. බෝට්ටුවක් ගැනීමේ පළමු පියවර ඒ තුළ වේ. අවසන බෝට්ටු හය, හතක හිමිකරුවකු වන්නටද ඔහුට මෙන් ම අපිට ද බැරි කමක් නැති. ‘වසා’, වසන්තය අත්පත් කර ගන්නවා මෙනි.

‘කැත ගැහැණිය’ තුළ ඇත්තේ සමකාලින සමජයේ විවිධ පැතිකඩ ය. මේ මොහොතේ සමාජ ජීවිතය මෙයාකර ය. මේ විකල්ප ජීවිත නෙවේ, ඇත්ත ජීවිත ය. මේ විකල්ප සම්බන්ධකම් නෙවේ, ඇත්ත සම්බන්ධකම් ය. කොටින් ම මේ ප්‍රබන්ධ ජීවිත නොවේ, ඇත්ත ජීවිත යැයි කියන්නට ද බාධාවක් නැති.

සරද කතා සමුච්චය අහවර කරන්නෙ අලුත් සහශ්‍රකයෙ ජීවිත වල සංකීර්ණක ඉඟි කරමිනි. සෙන්ටෙනියල් පරම්පරාවෙ ස්වභාවය සමඟ සමාජ ජීවිතය වඩා සංකීර්ණ වනු ඇත. වික්ටෝරියානු ආකෘතිය තුළ ස්ථානගත කරන ලද ජීවිතය, කවර තාක්ෂණික සන්දර්භයක් ඇතුළත දී වුව, තමන්ගේ ආත්මගත පැවැත්ම හොයාගන්න ගැනීමට නියමිත ය. ඉදින්, ඊනියා ‘වික්ටෝරියානු ආත්ම’ මේ කතා වලට බය වෙන්නට පිළිවන් ය. නමුත් සාහිත්‍යයිකව අප කළ යුත්තේ ජීවන හා සමාජ යථාර්ථය ඥානනය කිරීම ය. ඒ සඳහා පමා වී වුව සරද අත්පත්කර ගන්නේ ඉතා පැහැදිලි ප්‍රවේශයකි. ඒ වනාහී මේ සහශ්‍රකය පුරා අරන් යා යුතු සංකීර්ණ ජීවන විලාශයේ සරල හරස්කඩකි.

මෙබඳු පළමු පොත් පළ කරන්නට පරක්කු වෙන එක හොඳ ය. ලියන සියල්ල ම පළ කළ යුතු යැයි නියමක් නොවේ. කීපවරක්වත් ස්වයං සංස්කරණයකට ලක් කර, ඉක්බිත්තේ පැත්තකට දැමිය යුතු පොත්, මුද්‍රණය කෙරන අවදියක සරදගෙ ‘කැත ගැහැණිය’ මට ‘ලස්සන’ වෙන්නේ මේකී අර්ථ සමුදායෙනි.

සරද සමරසිංහ හා මා අතර වන මිත්‍රත්වය අනූව දශකයේ ආරම්භය කරා ම විහිදෙයි. අපි එකම අවකාශයක ජනමාධ්‍ය ඉගෙන ගත්තෝ වීමු. ඉක්බිති මම ද ඔහු ද භෞතිකවම ජනමාධ්‍යකරණයේ නිරතවන්නෝ වූයෙමු. ඔහු ලංකාදීපයේත්, ලේක් හවුසියේත් වැඩ කරමින් සිටි අතර කලෙක නිහඬ වූ බවක් හැඟිණ. කොහොමත් සරද නිශ්ශබ්ද විලියම් කෙනෙකි. නමුත් කතා කරන විට ඇත්තේ කල්පයකින් කතා කළද එකවර මතක් වන සුළු කටහඬකි. පසු කාලීනව බූන්දිය බඳු අන්තර්ජාල අවකාශ වල ඔහු ලියන මාධ්‍යමය ලියවිලි කියනවන විට ඔහු තුළ වූ මාධ්‍යවේදියා එලෙසින්ම සිටින වග පෙනී මම මහත් සතුටට පත්වීමි. එහෙත් ඔහු ප්‍රබන්ධමය කතාකරුවකු බව දශක දෙකහමාරක් ඉක්මවූ අපේ මිත්‍ර ඉතිහාසය තුළ මා දැන සිටියේ නැත. දැන් ඔහු මා හමුවේ එය අනාවරණය කර ඇත. මිත්‍රත්වයන් හේතුවෙන් ලියන්නන් විශාලනයට ලක්කරන පුරුද්දක් නැති මා, කොර්තාසාරියානු ප්‍රවේශයකින් ඔහුගේ කතා කලාව වෙත පිවිසුණේ, එකී ප්‍රබන්ධ ලියවිලි වලින් මා අද්දකින ‘කෙටිකතාමය’ සහ ‘ඉතා කෙටිකතාමය’ නිමේෂ ගැන පහදාගන්නට ය. මා කියන දේ සත්‍යයක්දැයි අසත්‍යයක්දැයි පසක් කර ගන්නට සහෘද ඔබට බාධාවක් නැති.
වෙනත් සබැඳි |
සරද සමරසිංහ @ Boondi
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Katha Gahaniyage Heenaya (2017), Sarada Samarasinghe, Collection of Sinhala Short Stories, Sinhala Keti Katha, Julio Cortázar
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
මංජුල වෙඩිවර්ධනගෙන් තවත් වියමන්
කවි
ඒ මුහුණ
කවි
සුළඟට අවනතව
කරන්ට්ස්
මම තොප නොහඳුනමි
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 7] අවාළු පැහැය විනිවිදිමිනි..
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 6] ස්මරණ නටඹුන් මත
තවත් පොත් බූන්දි
සවන් දෙන්න! මේ අමිහිරි මතක අතීතයක සිට එන "අන්තිම දුම්රිය"යි!
අක්කරෙයිපත්තු අක්ෂර- අත්‍යවශ්‍ය හදිසි කියැවීමක්!
කාංචනාලගෙ පොකුණට ආපු පාත්ත මෙනවිය
සමහර කමටහන් සහ සමහර රජත
ලියෝ තෝල්ස්තෝයිගේ ඇනා කැරනිනා නවකථාව සහ ද්විත්ව කථා වින්‍යාසය පිළිබඳ විමසුමක්
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
ප්ලූටාර්ක් කියයි
Painting is silent poetry, and poetry is painting that speaks.| සිත්තමක් යනු නිහඬ කවියකි. කවියක් යනු කතා කරන සිත්තමකි!
What's New | අලුතෙන්ම
ඔත්තු| කැටිපෙගෙන් 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' - ජුලි 24

16-Secs

විමල් කැටිපෙආරච්චි විසින් රචිත පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' 2018 ජූලි 24 දා... [More]
කවි| මල් බදාගෙන ගස් මැරෙන්නේ අන්න ඒකයි ශාන්තී

36-Secs

(සඳිනි ප්‍රාර්ථනා තෙන්නකෝන්) අන්න කෙළවර මලක් පිපිලා,
ඔබත් දැක්කද ශාන්තී,
ගමේ මුදුනෙම අහස කිට්ටුව,
හිනා නගනව ශාන්තී

තල මලක් නම් මළ ගෙයක්,... [More]
කවි| ඒ මුහුණ

31-Secs

(මංජුල වෙඩිවර්ධන) ඒ මුහුණ අහිංසක වෙන්න බැරිකමක් නෑ
ඒත් ඒ ආදරේ අහිංසක නෑ.

කටහඬත් නිවී ඇති බව ඇත්ත
පපුව ඇතුළට ඇවිත්
හෘද සන්තානයේ අඩි තබා ඇවිදිද්දි... [More]
කවි| ෂැන්ග්‍රිලා....

25-Secs

(දමිත් වැලිකල) නොයන්න සැංඟිලා
ඉන්න බැරිද මාත් එක්ක ළං වෙලා...
අත් අල්ලං කතා කරමු හිනැහිලා..
දකින දකින හැම හීනෙම ෂැන්ග්‍රිලා..
උඹ හිටියා මං යන මං අවුරලා..... [More]
පරිවර්තන| අදේශපාලනික බුද්ධිමතුන්

30-Secs

(ඔටෝ රෙනෙ කැස්ටිලෝ | මහේෂ් මුණසිංහ) එක් දිනෙක
මගේ රටෙහි වෙසෙන
අදේශපාලනික බුද්ධිමතුන් ව
ප්‍රශ්න කරාවි
සාමාන්‍ය මිනිසුන් පැමිණ
එදිනෙදා දිවි ගැටගහන... [More]
කවි| ඇනා සර්ගෙව්යනාගේ කවිය

24-Secs

(මොනිකා රුවන් පතිරණ) ජීවිතයෙ ගැල ඇදුණු වසර යුග
ගිම් නොනිමි එකම දිගු ගමනක් ය
තැවුල් ගිනි පුළිඟු හද සිදුරු කළ
කිහිරඟුරු විසුළ මරු කතරක්ය

නිල දිදුල කදෝ පැණි එළියෙහි ද... [More]
කතන්දර| ගල් වඩුවා ('හූමිටි කතා')

2-Mins

(ආර්. කුෂ්නේරෝවිච් | දැදිගම වී. රුද්‍රිගු) එකෝමත් එක රටක ගල් වඩුවෙක් ගල් කඩමින් හිටියා. හිටි හැටියේම අසුන් පිට නැග ගත් මිනිසුන් කෑ ගහන හැටි ඇසුණා;

"දණ... [More]
රංග| 'පක්ෂීහු'- ඇරිස්ටොෆනීස්ගේ යුතෝපියානු සිහිනය

3-Mins

(චින්තා පවිත්‍රානි) ඇරිස්ටොෆනීස්ගේ නාට්‍ය නිර්මාණ අතුරින් ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය ප්‍රයෝගයන්ගෙන් අනූන වූත් වඩාත් නිර්මාණාත්මක වූත් නාට්‍යය හැටියට පිළිගැනෙන්නේ The Birds (පක්ෂීහු) නාට්‍යයයි.... [More]
වෙසෙස්| අපි තමයි නියම විප්ලවකාරයෝ..!

6-Mins

(කසුන් සමරතුංග) මට 'ඇය' මුණ ගැසුණේ අහම්බයකිනි. මගේ මිතුරෙකුගේ මැදිහත්වීමෙනි.

"ඔය ඉතින් ඔයත් මං දිහා බලන්නේ අමුතු විදියට. එතකොට ඉතින් අනිත් මිනිස්සු ගැන... [More]
වෙසෙස්| දත්තවාදී යුගයේ විප්ලවවාදින් හඳුනාගනිමු!

6-Mins

(සරද සමරසිංහ) ඉතිහාස හා සමාජ විද්‍යා විශේෂඥයෙකු වන යුවෙල් නෝව් හරාරි (Yuval Noah Harari) විසින් රචිත Homo Deus නොහොත් 'මීළඟ හතළිස් වසරේ... [More]
කතා-බස්| "පියවරු සහ පුත්තු"- සුමති සිවමෝහන් සමග කතාබහක්

8-Mins

(සමන් එම්. කාරියකරවන) මේ වසරේ මාර්තු මාසයේ දී ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද්හි පැවති ඉන්දියානු ලෝක සිනමා උලෙළේ දී හොඳ ම චිත්‍රපටයට හිමි ජූරි සම්මානය දිනා... [More]
කතන්දර| "අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!" [ළමා කාටූන් වීඩියෝව]

42-Secs

"අලි සෙල්ලං හා ලෙල්ලං!"- පොඩිත්තන්ට විනෝදාත්මක කතන්දරයක් [කාටූන්]- Sanjiv Jaiswal 'Sanjay' ලියා, Ajit Narayan සිත්තම් කළ 'Playtime' ඉන්දියානු ළමා කතන්දරයේ... [More]
පරිවර්තන| මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ

59-Secs

(විලියම් ශේක්ස්පියර් | චින්තා පවිත්‍රානි) මගේ බිරිඳගේ ඇස් හිරු වගේ නෑ
පබළු ඇගේ දෙතොලේ රතට වඩා බොහෝ රතු පාටයි
හිම සුදු වී නම් ඇගේ පියයුරු අවපැහැ මන්ද?

කෙස් වයර් වී නම් ඇගේ හිසේ කළු වයර් වැවේ
මා රෝස, රතු හා සුදු පෑ රෝස මල් දැක තිබේ,... [More]
කවි| සටහන්ය; සුන්දර ගමක; මළගෙයක...

11-Secs

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) සුදු රැළි පාලම්ය මග
කිඳුරා නිදිය සාලයෙහි

විඩාබර වූ ඉකියකි
අම්මෙකි
ආදරේ බර ඉල්ලාගෙන... [More]
කවි| ගරු අධිකරණයෙන් අවසරයි..!

46-Secs

(ජනිත් විතාරණගේ) අත තබා දිවුරන්න පුළුවන් ස්වාමිනි බොරු නෙවෙයි කියලා
මැරෙන්නට හිත හදාගෙන මම රේල් පාරෙත් ලැගන් ඉඳලා
කෝච්චිය දුර ඈත එනකොට තාත්තගේ බොන බෙහෙත් මැවිලා
කරන්නම වෙන දෙයක් නැති තැන ගියේ එතනට අම්මපල්ලා

පහන් කොච්චර එළිය දුන්නත් කැඩුන පසු කුණු ගොඩට හින්දා... [More]
වෙසෙස්| සුන්දර කළු කෙල්ල- රූපී කෞවුර්ගේ අතිශය සුන්දර ආත්මය!

2-Mins

(සදර්ශී කුසුම්වර්ෂා රණසිංහ) සමහර ගැහැණු- පිරිමි ජීවිතයේ බොහෝ මධුර දෑ සඟවාගෙන ඇවිදින පොත් බඳු ය. නැත්නම් තාලයක් ඇති කවි බඳු ය. හුදෙක් මනුස්ස... [More]
අදහස්| කුණු වී දුඟඳ හමන මජර ජනමාධ්‍ය සංස්කෘතියට එරෙහිව කුමක් කරමුද?

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) අපේ රටේ මාධ්‍ය සංස්කෘතිය පවතින්නේ කුණු වී දුඟඳ හමන තත්ත්වයක බව අමුතුවෙන් පැවසිය යුතු නැත. එය අපේ රටේ දේශපාලන සංස්කෘතිය... [More]
අදහස්| දෙසියවෙනි උපන්දිනයට කාල් මාක්ස්ට උපහාර තෑග්ගක්!

16-Mins

(ඩෙස්මන්ඩ් මල්ලිකාරච්චි) කාල් මාක්ස්ගේ 200 වෙනි උපන්දිනය කොළඔ මහවැලි කේන්ද්‍රයේදී පසුගිය 11 වෙනි දින සමරනු ලැබුවේ කාල් මාක්ස්ගේ ප්‍රාග්ධනය කෘතියේ 3 වෙනි... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook