Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පොත් බූන්දි
කැත මත ලස්සන සෙවීම- සරද සමරසිංහ ප්‍රබන්ධ ප්‍රවේශය
බූන්දි, 17:46:25
සමාජ ජීවිතය අපසාරී වෙමින් ද, ව්‍යුක්ත වෙමින් ද පවතින දේශපාලන මොහොතක අභීසාරී මෙන් ම සංයුක්ත ජීවන යථාර්තයක් වෙත පර්යාලෝකයක් එල්ල කරලන්නට කෙටිකතාවට හැකි යැයි මම විශ්වාස කරමි. නමුත් එසේ කරන්නට හැකි වන්නේ කෙටිකතාව නම් සාහිත්‍යයික ජොන්රයේ සමස්ථ ව්‍යුහ ලක්ෂණ තමන් තුළට අවශෝෂණය කරගෙන, එය, තමන් කෙරෙන් මතු කර, තමන් ගොඩ නගන කෙටිකතාව තුළ රඳවන්නට සමත්වන්නේ නම් පමණි. එය ප්‍රතිභාව මත හෝ කතිකාව මත පමණක් රඳන කාරණාවක් නොවේ. ප්‍රබන්ධකරණයේ ‘ගද්‍ය’ යනු හුදෙක් භාෂා ගොඩනැවීමක් මත පමණක් සිද්ධවන්නක් නොවේ. සාහිත්‍යයික බස යනු ‘භාෂා’ ඥානය යයි පටලවා ගන්නෝ භාෂා විකුම් පෑමට ගොස් සරලමතික සාහිත්‍යකරුවන් බවට පත්වෙති.

හූලියෝ කොර්තාසාර් කෙටිකතාව නවකතාවෙන් වෙන් කර පෙන්වන්නේ සටන් ක්‍රීඩා-කලා වපසරියක තබමිනි. එම අබිමුඛ කිරීම තුළ සැබැවින් ම කෙටිකතාව තේරුම්ගන්නට පහසු ය. කොර්තාසාර්ට අනුව නවකතාව ජය ගනුයේ ලකුණු රැස්කිරීම මත පදනම්ව ය. නමුත් කෙටිකතාවේ දී ජය පදනම් වන්නේ ‘නොකවුටය’ හෙවත් ප්‍රතිවාදියා මුළුමනින්ම ‘හාන්සි කර දැමීම’ මත ය. එහි වේගය හා තාක්ෂණවේදය එයාකාර ය. ජය යනු සාර්ථකත්වය යැයි ගතහොත් කෙටි කතාවක් සාර්ථක වීමට නම් සහෘදයා සමඟ හුරතල් වීමට ලියන්නාට කාලයක් හෝ අවකාශයක් ලැබෙන්නේ නැත. මොහොතින් මොහොත පුදුම ඵලවනසුළු දෑ සිදුවිය යුතු ය. නොහිතූ විරූ දෑ සිදු විය යුතුය. අවසානය නොකවුටයක් විය යුතුය. කොල්තාසාර් අන්තැනක කෙටිකතාවේ සන්දර්භය අපට අබිමුඛ කරන්නේ ද නොකවුටයක් පරිද්දෙනි. කතාව තුළට අන් යමක් නොව, කතාව පමණක්ම ඇතුල් කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ තුච්ඡභාවය නිසා යැයි තමන්ට සිතෙන බව කොල්තාසාර් පවසයි. හිත හිත කෙටිකතා ලිවව හැකි වුව කතාව තුළ හිත හිත ඉන්නට ඉඩ නැත. බරසාර කෙටිකතාකරුවකු වූ ඔහු කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරණය ගැන ස්වකීය භාවිතය තුළම අත්පත් කරගත් සිය මතය, තව දුරටත් ප්‍රසාරණය කරමින් පවසන්නේ කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවාට, ක්‍රමාණුකූලව ගොඩනැඟෙමින් ඉදිරියට යාමේ හැකියාවක් නොමැති බවත්, කාලය ඔහුට පක්ෂපාතී සහායකයෙකු නොවන බවත් කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා දැනසිටිය යුතු බවයි. කොල්තාසාර්ට අනුව කෙටිකතා ප්‍රබන්ධකරුවා සතු එකම විසඳුම වන්නේ තිරස්ව ක්‍රියා කරමින් සාහිත්‍යමය අවකාශයක ඉහළ පහළ යාමයි.

මා ඉදිරියෙහි වන ‘කැත ගැහැණියකගේ සිහිනය’ කියවීමට ලක්විය යුත්තේ, මා ද අනුදත් කොල්තාසාරියානු කෙටිකතාද ප්‍රවාද ඔස්සේ යැයි මම හිතමි. කෙටි කතා සප්තකයකින් සමන්විත මෙම කෘතිය රචකයාගේ මංගල ප්‍රයත්නය වෙයි. කතා සියල්ල ම අතිශය සංක්ෂිප්තකර මුහුණුවරක රැඳේ. ඇතැම් කතාවක් මම, ‘ඉතා කෙටිකතා’ ලෙස නම් කරන සාහිත්‍යයික ජොන්රයට ආසක්ත වන පෙනේ. ඔහුගේ සෙසු කෙටිකතා ද අත්පත් කරගන්නේ මෙකී සංක්ෂිප්තභාවයට ලැදි තාක්ෂණවේදයක් ම වුව කොල්තාසාර් කීවාක් මෙන් සරද සමරසිංහ කතාව තුළ කතාව පමණක් ම රඳවයි. එය මෙහෙයවෙනු ලබෙන්නේ කවරක් විසින් දැයි දැන් පැහැදිලි ය. කතා සම්ච්චයේ කතා අතර සැරිසැරීමෙන් එය වඩාලාත් තහවුරු කර ගන්නට සහෘද මනසට අවකාශ ලැබේ.

සරද මිටි මොළොවන විශ්වය අතිශය සංකීර්ණ ය. ‘වීරයා’ ගේ සන්තානය තුළ ම ‘ප්‍රතිවීරයා’ ස්ථානගත කරන්නට නම් කතාකරුවකු තුළ අතිශයින් සූක්ෂ්ම, ඉසියුම් නිරීක්ෂණ විභවයක් පැවතිය යුතු ය. සරද තුළ එය පවතින බව පවසන්නට පැකිලිය යුතු නැති. ඔහු තනා ගන්නා සාහිත්‍ය බස ද සරලභාවය ම දෘඪතර වස්තූන් මත ආරෝපනය කරවයි.

"ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කහපාටයි. ඒකට ප්‍රාජාතන්තරවාදී ඩෝසරය කියල කවුරුත් කියන්නේ නෑ. ඒත් හැමෝම ඒක දිහා බැලුවෙ හරිම ප්‍රාජාතන්තරවාදී හැඟීමකින්."
(-‘ප්‍රජාතන්තරවාදී ඩෝසරය’ කෙටිකතාව)

ගම-නගර ධ්‍රැවීකරණයේ සංසද්ධීන් බොහෝ අද්දැකීම් පතුළතින් ගලා යන ‘සර්ජනයක්’ මෙනි. වස්තු විෂයයෙහි පමණක් නොව භාෂාකෘතික භාවිතයහිද පෙන්වන අනන්‍ය ලකුණු, සරද, පළ කිරීමේ සුරතාන්තය තුළ නොගැළුණු නිර්මාණකරුවකු අප අභියස ස්ථානගත් කිරීමකි. ‘වීරයා’ තුළ ම වුව, සංක්ෂිප්තව හදන ‘සංසාර’ පසුබිම මෙකී භාෂාකෘතික ප්‍රතිපදාවත් රැකගනී. කතාවේ තානම ද, ‘වසා’ගේ අම්මාගේ තානම ම ය. යටින් එළූ දැළ, දැනට තියෙන්නෙ වතුර යට ය. මාළු පැටලීදැයි නැද්දැයි මතුපිට ඇසට නොපෙනේ. ‘වසා’ මෙන් කිමිදීමෙහි ලාලසාව වඩවාගන්නේ නම් පමණක් ‘සාහිත්‍යයික කොටහ’ වැඩි කරගත හැකි බව සරද අපට කියයි. බෝට්ටුවක් ගැනීමේ පළමු පියවර ඒ තුළ වේ. අවසන බෝට්ටු හය, හතක හිමිකරුවකු වන්නටද ඔහුට මෙන් ම අපිට ද බැරි කමක් නැති. ‘වසා’, වසන්තය අත්පත් කර ගන්නවා මෙනි.

‘කැත ගැහැණිය’ තුළ ඇත්තේ සමකාලින සමජයේ විවිධ පැතිකඩ ය. මේ මොහොතේ සමාජ ජීවිතය මෙයාකර ය. මේ විකල්ප ජීවිත නෙවේ, ඇත්ත ජීවිත ය. මේ විකල්ප සම්බන්ධකම් නෙවේ, ඇත්ත සම්බන්ධකම් ය. කොටින් ම මේ ප්‍රබන්ධ ජීවිත නොවේ, ඇත්ත ජීවිත යැයි කියන්නට ද බාධාවක් නැති.

සරද කතා සමුච්චය අහවර කරන්නෙ අලුත් සහශ්‍රකයෙ ජීවිත වල සංකීර්ණක ඉඟි කරමිනි. සෙන්ටෙනියල් පරම්පරාවෙ ස්වභාවය සමඟ සමාජ ජීවිතය වඩා සංකීර්ණ වනු ඇත. වික්ටෝරියානු ආකෘතිය තුළ ස්ථානගත කරන ලද ජීවිතය, කවර තාක්ෂණික සන්දර්භයක් ඇතුළත දී වුව, තමන්ගේ ආත්මගත පැවැත්ම හොයාගන්න ගැනීමට නියමිත ය. ඉදින්, ඊනියා ‘වික්ටෝරියානු ආත්ම’ මේ කතා වලට බය වෙන්නට පිළිවන් ය. නමුත් සාහිත්‍යයිකව අප කළ යුත්තේ ජීවන හා සමාජ යථාර්ථය ඥානනය කිරීම ය. ඒ සඳහා පමා වී වුව සරද අත්පත්කර ගන්නේ ඉතා පැහැදිලි ප්‍රවේශයකි. ඒ වනාහී මේ සහශ්‍රකය පුරා අරන් යා යුතු සංකීර්ණ ජීවන විලාශයේ සරල හරස්කඩකි.

මෙබඳු පළමු පොත් පළ කරන්නට පරක්කු වෙන එක හොඳ ය. ලියන සියල්ල ම පළ කළ යුතු යැයි නියමක් නොවේ. කීපවරක්වත් ස්වයං සංස්කරණයකට ලක් කර, ඉක්බිත්තේ පැත්තකට දැමිය යුතු පොත්, මුද්‍රණය කෙරන අවදියක සරදගෙ ‘කැත ගැහැණිය’ මට ‘ලස්සන’ වෙන්නේ මේකී අර්ථ සමුදායෙනි.

සරද සමරසිංහ හා මා අතර වන මිත්‍රත්වය අනූව දශකයේ ආරම්භය කරා ම විහිදෙයි. අපි එකම අවකාශයක ජනමාධ්‍ය ඉගෙන ගත්තෝ වීමු. ඉක්බිති මම ද ඔහු ද භෞතිකවම ජනමාධ්‍යකරණයේ නිරතවන්නෝ වූයෙමු. ඔහු ලංකාදීපයේත්, ලේක් හවුසියේත් වැඩ කරමින් සිටි අතර කලෙක නිහඬ වූ බවක් හැඟිණ. කොහොමත් සරද නිශ්ශබ්ද විලියම් කෙනෙකි. නමුත් කතා කරන විට ඇත්තේ කල්පයකින් කතා කළද එකවර මතක් වන සුළු කටහඬකි. පසු කාලීනව බූන්දිය බඳු අන්තර්ජාල අවකාශ වල ඔහු ලියන මාධ්‍යමය ලියවිලි කියනවන විට ඔහු තුළ වූ මාධ්‍යවේදියා එලෙසින්ම සිටින වග පෙනී මම මහත් සතුටට පත්වීමි. එහෙත් ඔහු ප්‍රබන්ධමය කතාකරුවකු බව දශක දෙකහමාරක් ඉක්මවූ අපේ මිත්‍ර ඉතිහාසය තුළ මා දැන සිටියේ නැත. දැන් ඔහු මා හමුවේ එය අනාවරණය කර ඇත. මිත්‍රත්වයන් හේතුවෙන් ලියන්නන් විශාලනයට ලක්කරන පුරුද්දක් නැති මා, කොර්තාසාරියානු ප්‍රවේශයකින් ඔහුගේ කතා කලාව වෙත පිවිසුණේ, එකී ප්‍රබන්ධ ලියවිලි වලින් මා අද්දකින ‘කෙටිකතාමය’ සහ ‘ඉතා කෙටිකතාමය’ නිමේෂ ගැන පහදාගන්නට ය. මා කියන දේ සත්‍යයක්දැයි අසත්‍යයක්දැයි පසක් කර ගන්නට සහෘද ඔබට බාධාවක් නැති.
වෙනත් සබැඳි |
සරද සමරසිංහ @ Boondi
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Katha Gahaniyage Heenaya (2017), Sarada Samarasinghe, Collection of Sinhala Short Stories, Sinhala Keti Katha, Julio Cortázar
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
මංජුල වෙඩිවර්ධනගෙන් තවත් වියමන්
කවි
ඒ මුහුණ
කවි
සුළඟට අවනතව
කරන්ට්ස්
මම තොප නොහඳුනමි
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 7] අවාළු පැහැය විනිවිදිමිනි..
කවි
[සන්තාන ගීතිකා - 6] ස්මරණ නටඹුන් මත
තවත් පොත් බූන්දි
ඉණෙන් හැලෙන කලිසමක් රදවා ගන්න තතනමින්...
උමතු වාට්ටුවට අප්පචිචී ඇවිත්!
සෞන්දර්යය වෙනුවට කටු අතු- අපේ යුගයේ උරුමය!
"මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය
මී පුප් සේ රස 'හෑල්ල'
BoondiLets
පියදෝර් දොස්තෝව්ස්කි කියයි.
පව්කාරයෙකුට චෝදනා කොට පිළිකෙව් කිරීම තරම් පහසු අන් කිසිවක් නැත. එපරිදිම, පව්කාරයෙකු තේරුම් ගැනීම තරම් අපහසු අන් කිසිවක් ද නැත!
What's New | අලුතෙන්ම
Cine| අසන්ධිමිත්තා- වෘත්තයෙන් ආපස්සට

3-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) සාහිත්‍යය හෝ සිනමාපට තවදුරටත් සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියම නොපතයි. රසවිඳින්නන්ව සාමාන්‍ය කතාවකින් නළවාදැමීමට නොහැකිය. තවදුරටත් ඔවුහුද හුරුපුරුදු නිර්මාණ ස්වභාවයම නොපතති. නිර්මාණකරුවකු... [More]
Cine| රාමු තුළ යළි රාමු වුණු "දැකල පුරුදු කෙනෙක්"

6-Mins

(විකුම් ජිතේන්ද්‍ර) මේ යුගය ඡායාරූප හා කැමරා යුගයක් වන අතර වෘත්තීය හෝ අර්ධවෘත්තීය කැමරා භාවිත කරන ආධුනිකයා පවා අධි සුන්දරත්වයෙන් යුතු ඡායාරූප... [More]
අදහස්| To Sir, With Love!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) To Sir With Love යනු මීට වසර 28 කට පමණ ඉහතදී කළු සුදු ටෙලිවිෂන් තිරයකින් මා බැලු චිත්‍රපටයකි. එය එතෙක්... [More]
වෙසෙස්| මැදියම් රැයේ වාහනවලට අතවනන සුදු හැඳි ගැහැනිය

5-Mins

(තිලක් සේනාසිංහ ) අද මෙන් මහජනයා හෝ රථවාහන බහුල නොවූ මීට දශක හය හතකට පෙර ඇතැම් දිනවල මැදියම් රැය ආසන්නයේ දී කොළඹ බොරැල්ලේ... [More]
ඔත්තු| හෙල්මලී ගුණතිලකගෙන් 'සහස් පියවර'

5-Secs

හෙල්මලී ගුණතිලක විසින් රචිත පළමු කෙටිකතා එකතුව වන 'සහස් පියවර' කෘතිය මුද්‍රණද්වාරයෙන් එළි දක්වා තිබේ.... [More]
පොත්| ඉණෙන් හැලෙන කලිසමක් රදවා ගන්න තතනමින්...

2-Mins

(රෝහණ පොතුලියැද්ද) පුද්ගල නාමයක්, වාසගමක් දුටු කල්හි ඔහුගේ ජාතිය/ ආගම/ කුලය/ ලිංගය/ ග්‍රාමීය, නාගරිකබව සිතියම් ගත කිරීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක්. නමුත් "ඩොමිනික් චන්ද්‍රසාලි"... [More]
කෙටියෙන්| මොන එල්ලුං ගස් ද?

10-Secs

(සුරත්) කුඩුකාරයෝ ටික විජහට එල්ලාලා
බේරා ගනිමු රට ඒකයි හදිස්සිය
මෙත්පල් මැතිඳු මුර ගානා හැටි දැකලා
ගිරවා මගේ දුන්නා එල ටෝක් එකක්

"එල්ලිය යුතු එවුන් දා ගෙන රෙදි අස්සේ... [More]
පොත්| උමතු වාට්ටුවට අප්පචිචී ඇවිත්!

6-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) 'උඹට එහෙම යන්න බැහැ උඹ ඉන්න ඕනෙ මම ළඟ. මගේ හෙවණැල්ලෙන් මිදෙන්න උඹට බැහැ.'
(-41 පිට)

'මම ගල් ගැහී අප්පච්චී දෙස බලාගෙන... [More]
රත්තරං ටික| මෙන්න බත් කූරෙක්!

28-Secs

මත්සුවා බැෂෝ යනු කෘතහස්ත ජපන් කවියෙකි. බැෂෝගෙ කවිකාර කම දැක දිනක් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ද කවියක්... [More]
කවි| ජානූ! පේ‍්‍රමයෙන් විතැන් විය හැකි දැයි මට කියන්න

24-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) එකින් එක මතක අහුලමි
මංජුසාවකි හදවත මතක අහුරමි
සීත හිමයේ මිදුණු හිමකැටිති යට
ඔබට කවි ලියා සඟවමි
ජානූ!
පසුපස සෙවණැල්ල සේ ඇදෙමි... [More]
පොත්| සෞන්දර්යය වෙනුවට කටු අතු- අපේ යුගයේ උරුමය!

13-Mins

(චූලානන්ද සමරනායක) කිවිඳියකගෙ කාව්‍ය ග‍්‍රන්ථයක් එළිදක්වන මොහොතක ඇගේ කවියට ප‍්‍රවේශ වෙන්න වඩාම සුදුසු මාවත මොකක්ද? මේක ටිකක් විසඳගන්න අමාරු ප‍්‍රශ්ණයක්. මොකද අද... [More]
ඔත්තු| 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්'- දෙසැ. 01

11-Secs

මාලතී කල්පනා ඇම්බ්‍රෝස්ගේ 'නො පවතිනු වස් ප්‍රේමය ව පවතිමි' සහ 'පියා නො හැඹූ පියාපත්' කාව්‍ය... [More]
වෙසෙස්| වාලම්පුරි- වාසනාව, විහිළුව සහ මිත්‍යාව

1-Mins

(තාරක වරාපිටිය) ලංකාවේ ඉහළ "අලෙවි වටිනාකමක්" ඇති, ‘අනුහස් ඇති’ ගුප්ත වස්තුවකි වාලම්පුරිය. මෙම ‘වටිනාකම’ තීරණය වන්නේ එහි ඇති ද්‍රව්‍යමය වටිනාකම හෝ වෙනත්... [More]
පොත්| "මතක වන්නිය" හෙවත් උතුරේ ශේෂ පත්‍රය

3-Mins

(සුරෝෂන ඉරංග) කලා කෘතියකින් භාවමය කම්පනයක් ඇතිකළ හැකි නම් එයට කිසියම් සමාජ බලපෑමක් සිදුකළ හැකිය. එසේ කම්පනයත්, පශ්චාත්තාපයත් ජනිත කළ, දමිළ බසින්... [More]
අදහස්| විද්‍යාවේ සියවසක පිම්ම!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) පසුගිය සියවසේ මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරය මුහුණපෑ ප්‍රධාන මාරක අභියෝග තුන වුයේ වසංගත, සාගත හා සංග්‍රාමයන්ය. ඒ සියවස තුල එසේ ඉන් මියැදුන... [More]
කරන්ට්ස්| "අඟ"

19-Secs

(උපුල් සේනාධීරිගේ) අංඟ පුලාවකට නැති මිනිස්සු
තම හිස අත ගෑහ
අඟක්... ඔව් අඟක්
රයිනෝසිරසක හැඩගත් අඟක්
මොළයක් නැති සිරසක්
තෙතක් නැති හදවතක්... [More]
වෙසෙස්| ඇනා කැරනිනා සහ ඇනා ස්ටෙපානොව්නා

7-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ලියෝ තෝල්ස්තෝයි විරචිත ඇනා කැරනිනා නවකතාවේ ප්‍රධාන කථා නායිකාව වන ඇනා අර්කෙඩියෙව්නා කැරනිනා නමැති චරිතය ගොඩනැංවීම සඳහා තෝල්ස්තොයිට කාන්තාවන් කිහිප... [More]
පරිවර්තන| යෑම සහ ඒම අතර

20-Secs

(ඔක්තාවියෝ පාස් | නිලූක කදුරුගමුව) තම විනිවිද පෙනෙනබව සමඟ
ආලයෙන් බැඳුණු දහවල
අවිනිශ්චිතව ටැග්ගැහෙයි
යෑම සහ නැවතීම අතරමැද.
මුළු ලෝකයම නිසලව නැලැවෙන
මුහුදු බොක්කකිය දැන් වටකුරු පස්වරුව.... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook