Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පුහුල් දෝසි
සමුදුර සරසන - කොරල්
බූන්දි, 05:32:26
‘ගල්මල්’ නමින් ගැමි බසින් හඳුන්වන කොරල් [Coral] ලෙස විද්‍යාත්මකව දන්නා මුහුදු ජීව විශේෂ ලෝකයේ උණුසුම් සාගර ප්‍රදේශ සිසාරා ව්‍යාප්ත වී ඇත. ඝර්ම කලාපීය රටවල කොරල් පර බහුලය. ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු තීරවල තැනින් තැන ව්‍යාප්ත වී ඇති ගල්මල් (කොරල්) උයන් ලෙසින් සැකසී ඇත්තේ සීමිත ස්ථාන කිහිපයක පමණි. ගල්මල් උයන් නිරිත දිග වෙරළේ මීට වසර ලක්ෂයකට ඉහතදී ද පැවති බවට සාක්ෂි හමු වී ඇත. නිරිත දිග වෙරළේ පිහිටි හික්කඩුව, පොල්හේන, වැලිගම,-

අකුරල, රාවණා කොටුව ආදිය අපේ රටේ ඇති ගල්මල් උයන් කිහිපයකි.

වසරකට ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් විදේශයන්ගෙන් මෙරටට ඇද ගැනිමට මෙම සුන්දර පරිසර පද්ධති සමත්ය. මුහුදු තීරයේ ඇති සංචාරක නිකේතන, හෝටල්, කිමිදුම් ස්ථාන, කඩ සාප්පු බොහොමයක් ගල්මල් උයන් ආශ්‍රීතව පිහිටුවා ඇත. තවද එම හෝටල් අශ්‍රීතව තවත් ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් උපයා දෙන ප්‍රවාහනය, කර්මාන්ත, වෙළදාම්, බෝට්ටු සේවා ද ඒ සමඟම බැඳී ඇත. මෙතරම් ධනයක් වාර්ෂිකව ලබාදෙන ගල්මල් උයන් ආරක්ෂා කර ගැනිම අපේ ජාතික වගකීමකි.

කොරල් පර සැදිමට දායක වන්නේ Cnidaria වංශයේ Anthozoa වර්ගයේ බුහුබාවන්ය. මොවුන් නිපදවන බහිස්‍රාවීය ද්‍රව්‍ය වන NH3 ජලයේ වූ CO2 සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර (NH4)2CO2 සාදයි(NH4)2CO2 ජලයේ Ca සමඟ සම්බන්ධ වී CaCO3 සාදයි. CaCO3 වලින් සැදි සැකිල්ලක ජීවි බුහුබාවා ගිලී සිටී. එක් ගල් මලක ජීවී බුහුබාවන් දස ලක්ෂ ගණනින් වෙසේ. ග්‍රාහිකාවලින් ජලයේ පාවෙන ප්ලවාංග අධිග්‍රහණය කරමින් යැපෙන කොරල් බුහුබාවා සඳහා සාමාන්‍යයෙන් 30C උෂ්ණත්වයක් ද පරිසර දූෂණයට භාජනය නොවූ ප්‍රදේශයක් ද තිබි යුතුය. නිරන්තරව සංසරණ වන මුහුදු ජලය ද, හොදින් හිරු එළිය වැටෙන තැන් ද සක්‍රිය ගල්මල් උයන් ඇති වීමට අවැසි පිටුබලය ලැබ දෙයි.

කොරල් ජනපදයක දස දහස් ගණනින් වෙසෙන මෙම බුහුබාවන් පරම්පරා ගණනාවක් තම ඇටසැකිලි එක මත එක තැම්පත්කර විශාල කොරල්පර නිර්මාණය කරයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරයේ දිග 2000Km පමණ වේ. එමගින් වසා ගන්නා මුහුදු ප්‍රදේශය 207000Km පමණවේ.

ලෝකයේ පවතින කොරල් පර වර්ග තුනකි. ඒවා නම් ගැට-පර, බාධක-පර හා Atholl වර්ගයේ පරයි. ගැට පරය යනු ගොඩබිමට මඳක් ඇතින් වෙරලාශ්‍රීත ජලයේ පිහිටන පරයකි. Atholl යනු වක්‍රාකාරව වැඩී යාම නිසා එහි මැද වර්ධනය වු පරයයි. මාලදිවයින් Atholl වර්ගයේ පරයකින් නිර්මාණය වි ඇත.

කොරල් පරයක් යනු අතිශය ජෛව විවිධත්වයකින් හෙබි පරිසර පද්ධතියකි. විවිධ හැඩති කොරල් ද ඒවා ඇසුරෙහි දඩබිම සකසා ගත් වෛවර්ණ මසුන් ද අනේකාකාර හැඩයෙන් යුත් සිරුරුවලින් හෙබි සතුන් ද ඊට අයත් වෙති.

අම්බලන්ගොඩ සිට දෙවුන්දර තුඩුව දක්වා මුහුදු තීරය ගතහොත්, අම්බලන්ගොඩ සිට 1Km පමණ උතුරින් ‘ගෙදවාන’ නම් ගැඹුරු දියේ ගල් පර්වතයක් වටා වැඩුණු කොරල් උයනක් දැකිය හැක. අකුරල ප්‍රදේශයේ නොගැඹුරු දියෙහිද මෑත කාලයේ හටගත් ගල්මල් උයනක් දැකිය හැක. මෙරට පිහිටි සුන්දරම ගල්මල් උයන හික්කඩුවේ වාල් දුපත් හා ගොඩබිම් අතර මුහුදු තීරයේ දක්නට ලැබේ.

පැයෙන් පැය, දිනෙන් දින තියණු ලෙස එල්ලවන විනාශකාරි ක්‍රියා නිසා ගල්මල් උයන් වේගයෙන් විනාශ වෙමින් පවතී. මෙය කොතරම් දරුණු ද යත් අද පොල්හේනේ දැකිය හැක්කේ නටබුන් වු උයනකි.



(ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරය)


(හික්කඩුව කොරල් පරයේ දසුන්)


(විවිධ කොරල් ජීවී ප්‍රභේද)


කොරල් උයන්වලට මිනිස් කටයුතු තර්ජනාත්මකව එල්ල වන ක්‍රම කිහිපයක් ඇත. කොරල් කැබලි එකතු කර නිශ්චිත මිල ගණන්වලට විකිණිය හැකි නිසා එමහින් දිවි ගෙවන්නෝ නිරිත දිග වෙරලේ සුලභය. කිමිදුම්කරුවන්ගේ පාද වල හැපීම හා තෙරපීම නිසා දිනකට විනාශ වන කොරල් ප්‍රමානය අති විශාලය. මෑතක සිට සමුද්‍ර ජීවී සම්පත විනාශ කරන එක් ක්‍රමයක් වන්නේ අලංකාර මසුන් පිටරට යැවිම සදහා අල්ලා ගැනිමයි. කොරල් පර ආශ්‍රීතව ජීවත් වන මසුන් අල්ලනු ලබන්නේ කිමිදුම් කරුවන් විසිනි. කොරල් පරය මත කිමිදෙන කිමිදුම් කරු අත යකඩ උලකුත්, කුඩා දැලකුත් වේ. දඩයම්කරුගෙන් බේරිමට මත්ස්‍යයා ස්භාවික කොරල් බිලකට වැදේ. ඌ එළියට ගැනිමට කොරල් පරය හාරා දැමිය යුතුය. අවසානයේ අලංකාර මත්ස්‍යයා විසිත්ත කාමර සැරසිම සඳහා පිටරට පටවන අතර කොරල් පරය යකුන් නැටු පිටියක් බවට පත්වේ.

ගල්මල් උයන් වෙනම ආරක්ෂිත කලාප ලෙස වෙන් කොට සීමා පනවා පවත්වා ගැනිම අත්‍යාවශ්‍යය. ලංකාවේ හික්කඩුව ආශ්‍රීත ප්‍රදේශ වල මෙම ක්‍රියා මාර්ග ගෙන ඇතත් එය කෙතෙක් දුරට සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේදැයි සැක සහිතය.

කොරල් පරයක් යනු සජීවී වස්තුවක් බව දන්නේ කීයෙන් කී දෙනාද? සේවා කර්මාන්ත ආශ්‍රීත අය ද මුහුදින් ආදායම් උපයන අයද මේ පිලිබඳ උනන්දු නොවුවහොත් දශක දෙක තුනකින් කොරල් පර සදහටම නැතිවී යනු නොඅනුමානය.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Coral Reef, Sri Lankan Coral Reefs, Hikkaduwa
පැරණි මාදිලියෙන් ලැබුණු ප්‍රතිචාර-
lalith මෙහෙම කියනවා :
lowa lassanama pata athe muhuda yata

කිවුව වෙලාව- 2010-07-16 10:45:42
dinesh මෙහෙම කියනවා :
වැදගත් ලිපියක්.ස්තුතියි දැනුවත් කිරීමට.

Posted by dinesh to දෝසි|DOSI at 1 July 2010 17:26


කිවුව වෙලාව- 2010-07-01 23:23:26
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
චාමිනී සෙව්වන්දිගෙන් තවත් වියමන්
පුහුල් දෝසි
මෙන්න Mathemagics...! Mr. Nine සමග
තවත් පුහුල් දෝසි
ක්ලෝනීයකරණයෙන් උපන් ඩොලී
ෆ්ලැමින්ගෝ වගතුග
මිනිසා හඳට යයි...! (එදා දිනමිණ- මිනිසා සඳ මත පා තැබූ පුවත රටට කී හැටි)
චීනයේ රතු ලන්තෑරුම් උත්සවය සහ මකර-සිරස උත්සවය
කඩදාසියේ කතාව
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් කියයි.
ඔබට ඔබේ පුංචි දරුවා බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට සුරංගනා කතා කියා දෙන්න. ඔබට ඒ දරුවා තවත් බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට තව තවත් සුරංගනා කතා කියා... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
ඔත්තු| නුඹ සුළං රැල්ලක්ව- පෙබරවාරි 17

9-Secs

නිශාන්ත ෆර්නෑන්ඩුගේ පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය "නුඹ සුළං රැල්ලක්ව", 2017 පෙබරවාරි 17 වැනිදා සවස 3:00ට, මහවැලි... [More]
අදහස්| සිරිසේන සිදාදි එනවද, සිංහලේම ඉන්නවද?

2-Mins

(ඥානසිරි කොත්තිගොඩ) යහපාලන ආණ්ඩුව ඉවරද​? අගමැති වෙනස් වෙයිද​? එජාප නායකකම රනිල්ට අහිමි වේවිද​? මහින්ද අගමැති වේවිද​? මේ දිනවල ජනතාව අතර වැඩිපුර... [More]
අදහස්| පැ ර දු නේ ක වු ද ?

2-Mins

(නැදිමාලේ Miniහෙක්) මැතිවරණයක ජය පරාජය තමන් කැමති ඕනෑම රසකාරක අනුපාන හෝ තිත්ත අබිං දමා විග්‍රහ කර ගැනීම ඕනෑම පක්ෂයකට පුද්ගලයෙකුට කාගෙන්වත් බාධාවක්... [More]
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- 'මියන් කුමරා' අලි පැටියාට මියන්මාරයෙන් ලියුමක්

1-Mins

බෙල්ලන්විල හාමුදුරුවන්ව අපවත් කළ මියන්මාරයෙන් ගෙනෙන ලද ඇත් පැටියාට මියන්මාරයෙන් අවතැන් වීමට සිදුවී ඇති රෝහින්ග්‍යා සරණාගත පවුලක ළමයෙක් ලියුමක් එවලා.... [More]
කතන්දර| "ඇඳ යට කොටියෙක්"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

28-Secs

"ඇඳ යට කොටියෙක්"- පොඩිත්තන්ට විනෝදාත්මක කතන්දරයක් [කාටූන්]- Anupa Lal ලියා, Suvidha Mistry සිත්තම් කළ "Under My Bed" ළමා කතන්දරයේ සිංහල... [More]
කවි| සදාතනික සිසු විරුවාණෙනි, මම නුඹේ ප්‍රේමවන්තිය වෙමි!

34-Secs

(සාරධිකා මංජරී හේරත්) වසන්තේ මල් පිපී තිබුනලු
අවාරෙට රඟහලේ තනියට
හන්තාන අළු වෙලා බෝ කල්
පුරුදු ලෙස ගිම්හාන සුළඟට
නුඹත් මේ සඳ දකිනවා ඇති
ප්‍රේම හැඟුමන් මතෙන් නලියන... [More]
Cine| ලාංකේය සිනමාව වාණිජවාදී විනෝදායන කර්මාන්තයක් වීම හා ධර්මසේන පතිරාජගේ ප්‍රේක්ෂාගාරය

19-Mins

(ජයන්ත අමරසිංහ / සමන් එම්. කාරියකරවන ) ධර්මසේන පතිරාජ ශ්‍රී ලාංකේය සංස්කෘතිය තුළ ශක්තිමත් ව ස්ථානගත ව ඇත්තේ ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය කවියෙකු ලෙසිනි. ඔහු අතින් කාව්‍ය, නාටක, ගීත,... [More]
කතන්දර| "සිංහ කොඩියෙ කතන්දරේ" සිංහයා කියා දෙයි! [වීඩියෝව]

20-Secs

අපේ ජාතික කොඩිය සහ එහි ඉතිහාසය ගැන පොඩිත්තන්ට කියාදෙන- "සිංහ කොඩියෙ කතන්දරේ"- [කාටූන්]

හඬ- මාෂා සුවනී, නයෝමි ගුණසිරි
පිටපත සහ සජීවීකරණය- බූන්දි... [More]
කතා-බස්| "බොහෝ ලේඛකයන් බයයි ඇත්ත කථාකරන්න!"- අශෝක හඳගම සමග කතාබහක්

6-Mins

(ඩිල්ෂානි චතුරිකා දාබරේ) ප්‍රවීණ සිනමාකරුවකු වන අශෝක හඳගම විසින් රචනා කරන ලද 'අම්මා සහ සඳ එළිය' කෙටිකතා සංග්‍රහය නව මුද්‍රණයක් ලෙසින් එළි දක්වා... [More]
අදහස්| [සරදගේ ලියුං හැකින්ස්]- එඩ්වඩ් කුමාරයාගෙන් එංගලන්තේ මහරැජීනට ලියුමක්

2-Mins

ලංකාවේ නිදහස් උළෙලට සපෝට් එකක් දෙන්න මේ දවස්වල ලංකාවට ඇවිල්ල ඉන්න එංගලන්තේ මහ රාජිනීන්වහන්සේගේ දෙවෙනි පුත්‍ර රත්නය වන එඩ්වඩ් කුමාරයාණන්වහන්සේ... [More]
BoondiLets| බර්ටොල්ට් බ්‍රෙෂ්ට් කියයි.
බැංකු මංකොල්ල කන්නේ ආධුනික හොරුන්ය. නියම වෘත්තීය හොරුන් කරන්නේ අලුතෙන් බැංකුවක් පිහිටුවීමය!
කවි| සිද්ධාර්ථ සහ මරියා ගේ පේ‍්‍රමයේ මහිමය!

28-Secs

(තුෂාරි ප්‍රියංගිකා) පිනිකැට අහුලමි
ඔබ එහි ඇද්දැයි බලමි
පිරිත් පැන් කළයකට දමා
තුන් සූත‍්‍රය වඩමි

මරියා මම! ඇසින් වට... [More]
අදහස්| මේ "අහවල් FM" වහුකුණු රේඩියෝවයි!

2-Mins

(තාරක වරාපිටිය) එක්තරා FM රේඩියෝ චැනලයක් විසින් නිතර විකාශය කරන, සමාජ මානසිකත්වය රෝගී කරවන එහි වැඩසටහන් පිළිබඳව පූර්ව දැනුම්දීම් කිහිපයක් ශ්‍රවණය කිරීමට... [More]
කවි| රයිපලයට තවත් පතුරොමක් ඔබමි.

14-Secs

(ලාල් හෑගොඩ) මාස පෝය දිනක
සඳ මත සිට
පොළොව දෙස
කැක්කුම් ඇසකින් බලමි

පෙම් කවක් ලිවිය යුතු උන් සැමට... [More]
ඔත්තු| කව්සිළුමිණ සහ අබෞද්ධ දෘෂ්ටීන් සහ ආසියානු සන්නිවේදන පර්යාවලෝකයන්- ජන. 26

14-Secs

දර්ශන අශෝක කුමාර විසින් රචිත "කව්සිළුමිණ සහ අබෞද්ධ දෘෂ්ටීන්" හා "ආසියානු සන්නිවේදන පර්යාවලෝකයන්" (Asian Perspectives... [More]
අදහස්| කතිරකාරයාගේ පෙබරවාරිය- ඔබ ඇවිත් යන්න එන්න!

5-Mins

(නැදිමාලේ Miniහෙක්) මැතිවරණය එන්නේ එල්ලය බලා ජනතාවගේ බඩටය. කතිරය යන්නේ දේශපානඥයාගේ සාක්කුවටය. කතිරයෙන් ගොඩ ගිය පසු ආණ්ඩුව, සභාව හෝ දේශපාලනඥයාට කතිරයත් කතිරකාරයාත්... [More]
ඔත්තු| "දේශද්‍රෝහියාගේ නිර්මල හෘදය" නවකතාව පිළිබඳ කතාබහක්

6-Secs

තරංගනී රෙසිකා ප්‍රනාන්දුගේ "දේශද්‍රෝහියාගේ නිර්මල හෘදය" නවකතාව පිළිබඳ සංවාදයක්, 2018 ජනවාරි 27, සෙනසුරාදා, ප.ව. 2.30ට,... [More]
අදහස්| පහේ ළමයෙක් ජනාධිපති අංකල් සිරිසේනට ලියයි!

2-Mins

අපේ පුතණ්ඩියා පහේ. මිනිහා සිස්සත්තෙට පාඩම් කරන මේසෙ උඩ හතරට පහට නමපු ලියුමක් තිබ්බා. මං කොල්ලා එහෙ මෙහෙ වෙනකල් ඉඳලා... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook