සමුදුර සරසන - කොරල් | BOONDI.LK
Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පුහුල් දෝසි
සමුදුර සරසන - කොරල්
බූන්දි, 05:32:26
‘ගල්මල්’ නමින් ගැමි බසින් හඳුන්වන කොරල් [Coral] ලෙස විද්‍යාත්මකව දන්නා මුහුදු ජීව විශේෂ ලෝකයේ උණුසුම් සාගර ප්‍රදේශ සිසාරා ව්‍යාප්ත වී ඇත. ඝර්ම කලාපීය රටවල කොරල් පර බහුලය. ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු තීරවල තැනින් තැන ව්‍යාප්ත වී ඇති ගල්මල් (කොරල්) උයන් ලෙසින් සැකසී ඇත්තේ සීමිත ස්ථාන කිහිපයක පමණි. ගල්මල් උයන් නිරිත දිග වෙරළේ මීට වසර ලක්ෂයකට ඉහතදී ද පැවති බවට සාක්ෂි හමු වී ඇත. නිරිත දිග වෙරළේ පිහිටි හික්කඩුව, පොල්හේන, වැලිගම,-

අකුරල, රාවණා කොටුව ආදිය අපේ රටේ ඇති ගල්මල් උයන් කිහිපයකි.

වසරකට ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් විදේශයන්ගෙන් මෙරටට ඇද ගැනිමට මෙම සුන්දර පරිසර පද්ධති සමත්ය. මුහුදු තීරයේ ඇති සංචාරක නිකේතන, හෝටල්, කිමිදුම් ස්ථාන, කඩ සාප්පු බොහොමයක් ගල්මල් උයන් ආශ්‍රීතව පිහිටුවා ඇත. තවද එම හෝටල් අශ්‍රීතව තවත් ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් උපයා දෙන ප්‍රවාහනය, කර්මාන්ත, වෙළදාම්, බෝට්ටු සේවා ද ඒ සමඟම බැඳී ඇත. මෙතරම් ධනයක් වාර්ෂිකව ලබාදෙන ගල්මල් උයන් ආරක්ෂා කර ගැනිම අපේ ජාතික වගකීමකි.

කොරල් පර සැදිමට දායක වන්නේ Cnidaria වංශයේ Anthozoa වර්ගයේ බුහුබාවන්ය. මොවුන් නිපදවන බහිස්‍රාවීය ද්‍රව්‍ය වන NH3 ජලයේ වූ CO2 සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර (NH4)2CO2 සාදයි(NH4)2CO2 ජලයේ Ca සමඟ සම්බන්ධ වී CaCO3 සාදයි. CaCO3 වලින් සැදි සැකිල්ලක ජීවි බුහුබාවා ගිලී සිටී. එක් ගල් මලක ජීවී බුහුබාවන් දස ලක්ෂ ගණනින් වෙසේ. ග්‍රාහිකාවලින් ජලයේ පාවෙන ප්ලවාංග අධිග්‍රහණය කරමින් යැපෙන කොරල් බුහුබාවා සඳහා සාමාන්‍යයෙන් 30C උෂ්ණත්වයක් ද පරිසර දූෂණයට භාජනය නොවූ ප්‍රදේශයක් ද තිබි යුතුය. නිරන්තරව සංසරණ වන මුහුදු ජලය ද, හොදින් හිරු එළිය වැටෙන තැන් ද සක්‍රිය ගල්මල් උයන් ඇති වීමට අවැසි පිටුබලය ලැබ දෙයි.

කොරල් ජනපදයක දස දහස් ගණනින් වෙසෙන මෙම බුහුබාවන් පරම්පරා ගණනාවක් තම ඇටසැකිලි එක මත එක තැම්පත්කර විශාල කොරල්පර නිර්මාණය කරයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරයේ දිග 2000Km පමණ වේ. එමගින් වසා ගන්නා මුහුදු ප්‍රදේශය 207000Km පමණවේ.

ලෝකයේ පවතින කොරල් පර වර්ග තුනකි. ඒවා නම් ගැට-පර, බාධක-පර හා Atholl වර්ගයේ පරයි. ගැට පරය යනු ගොඩබිමට මඳක් ඇතින් වෙරලාශ්‍රීත ජලයේ පිහිටන පරයකි. Atholl යනු වක්‍රාකාරව වැඩී යාම නිසා එහි මැද වර්ධනය වු පරයයි. මාලදිවයින් Atholl වර්ගයේ පරයකින් නිර්මාණය වි ඇත.

කොරල් පරයක් යනු අතිශය ජෛව විවිධත්වයකින් හෙබි පරිසර පද්ධතියකි. විවිධ හැඩති කොරල් ද ඒවා ඇසුරෙහි දඩබිම සකසා ගත් වෛවර්ණ මසුන් ද අනේකාකාර හැඩයෙන් යුත් සිරුරුවලින් හෙබි සතුන් ද ඊට අයත් වෙති.

අම්බලන්ගොඩ සිට දෙවුන්දර තුඩුව දක්වා මුහුදු තීරය ගතහොත්, අම්බලන්ගොඩ සිට 1Km පමණ උතුරින් ‘ගෙදවාන’ නම් ගැඹුරු දියේ ගල් පර්වතයක් වටා වැඩුණු කොරල් උයනක් දැකිය හැක. අකුරල ප්‍රදේශයේ නොගැඹුරු දියෙහිද මෑත කාලයේ හටගත් ගල්මල් උයනක් දැකිය හැක. මෙරට පිහිටි සුන්දරම ගල්මල් උයන හික්කඩුවේ වාල් දුපත් හා ගොඩබිම් අතර මුහුදු තීරයේ දක්නට ලැබේ.

පැයෙන් පැය, දිනෙන් දින තියණු ලෙස එල්ලවන විනාශකාරි ක්‍රියා නිසා ගල්මල් උයන් වේගයෙන් විනාශ වෙමින් පවතී. මෙය කොතරම් දරුණු ද යත් අද පොල්හේනේ දැකිය හැක්කේ නටබුන් වු උයනකි.



(ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරය)


(හික්කඩුව කොරල් පරයේ දසුන්)


(විවිධ කොරල් ජීවී ප්‍රභේද)


කොරල් උයන්වලට මිනිස් කටයුතු තර්ජනාත්මකව එල්ල වන ක්‍රම කිහිපයක් ඇත. කොරල් කැබලි එකතු කර නිශ්චිත මිල ගණන්වලට විකිණිය හැකි නිසා එමහින් දිවි ගෙවන්නෝ නිරිත දිග වෙරලේ සුලභය. කිමිදුම්කරුවන්ගේ පාද වල හැපීම හා තෙරපීම නිසා දිනකට විනාශ වන කොරල් ප්‍රමානය අති විශාලය. මෑතක සිට සමුද්‍ර ජීවී සම්පත විනාශ කරන එක් ක්‍රමයක් වන්නේ අලංකාර මසුන් පිටරට යැවිම සදහා අල්ලා ගැනිමයි. කොරල් පර ආශ්‍රීතව ජීවත් වන මසුන් අල්ලනු ලබන්නේ කිමිදුම් කරුවන් විසිනි. කොරල් පරය මත කිමිදෙන කිමිදුම් කරු අත යකඩ උලකුත්, කුඩා දැලකුත් වේ. දඩයම්කරුගෙන් බේරිමට මත්ස්‍යයා ස්භාවික කොරල් බිලකට වැදේ. ඌ එළියට ගැනිමට කොරල් පරය හාරා දැමිය යුතුය. අවසානයේ අලංකාර මත්ස්‍යයා විසිත්ත කාමර සැරසිම සඳහා පිටරට පටවන අතර කොරල් පරය යකුන් නැටු පිටියක් බවට පත්වේ.

ගල්මල් උයන් වෙනම ආරක්ෂිත කලාප ලෙස වෙන් කොට සීමා පනවා පවත්වා ගැනිම අත්‍යාවශ්‍යය. ලංකාවේ හික්කඩුව ආශ්‍රීත ප්‍රදේශ වල මෙම ක්‍රියා මාර්ග ගෙන ඇතත් එය කෙතෙක් දුරට සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේදැයි සැක සහිතය.

කොරල් පරයක් යනු සජීවී වස්තුවක් බව දන්නේ කීයෙන් කී දෙනාද? සේවා කර්මාන්ත ආශ්‍රීත අය ද මුහුදින් ආදායම් උපයන අයද මේ පිලිබඳ උනන්දු නොවුවහොත් දශක දෙක තුනකින් කොරල් පර සදහටම නැතිවී යනු නොඅනුමානය.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Coral Reef, Sri Lankan Coral Reefs, Hikkaduwa
පැරණි මාදිලියෙන් ලැබුණු ප්‍රතිචාර-
lalith මෙහෙම කියනවා :
lowa lassanama pata athe muhuda yata

කිවුව වෙලාව- 2010-07-16 10:45:42
dinesh මෙහෙම කියනවා :
වැදගත් ලිපියක්.ස්තුතියි දැනුවත් කිරීමට.

Posted by dinesh to දෝසි|DOSI at 1 July 2010 17:26


කිවුව වෙලාව- 2010-07-01 23:23:26
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
චාමිනී සෙව්වන්දිගෙන් තවත් වියමන්
පුහුල් දෝසි
මෙන්න Mathemagics...! Mr. Nine සමග
තවත් පුහුල් දෝසි
ක්ලෝනීයකරණයෙන් උපන් ඩොලී
ෆ්ලැමින්ගෝ වගතුග
මිනිසා හඳට යයි...! (එදා දිනමිණ- මිනිසා සඳ මත පා තැබූ පුවත රටට කී හැටි)
චීනයේ රතු ලන්තෑරුම් උත්සවය සහ මකර-සිරස උත්සවය
කඩදාසියේ කතාව
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් කියයි.
ඔබට ඔබේ පුංචි දරුවා බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට සුරංගනා කතා කියා දෙන්න. ඔබට ඒ දරුවා තවත් බුද්ධිමත් කිරීමට අවශ්‍යද? දරුවාට තව තවත් සුරංගනා කතා කියා... [More]
What's New | අලුතෙන්ම
කවි| බෝධිසත්ව ගබ්සාව

15-Secs

(කුමාර හෙට්ටිආරච්චි) නිල් මල් බිසව් උකුලේ බිම් මල් පිපුණී
පන්දම් වැටේ සල් මල් ඔසරිය රැඳුණී
නේරංජනා ගඟ දෑසින් ඇද වැටුණී
පස් මහ බැලුම් නොබලා කුස පිළිසිඳුණී

සඳුන් සුවඳ මල් ගෝමර ළැම තොරණේ... [More]
පොත්| ලිස්සන පපුව මැද නොලිස්සන ගැහැනු සලකුණ

7-Mins

(හර්ෂිනී පුෂ්පමාලා ආරච්චිගේ) සාහිත්‍ය නිර්මාණ අතර භාවික ගුණයෙන් වඩා වැඩි සාහිත්‍යාංගය කවිය යයි සිතමි. තේමාත්මක ගැඹුරත්, කාව්‍යෝචිත බසත්, බහු විධ අරුත් සපයන භාෂා... [More]
කවි| දුම්මල ගලට ගිය අම්මා

20-Secs

(නන්දන වීරසිංහ) දුම්මල ගල ඉමේ මහ මූකලානේ
අඳෝනාව ඇඟ හීගඩු නඟන්නේ
කන්දේ් පරවේණී උළලේනියන්නේ
රෑ සමයමේ ඇයි මා බය කරන්නේ

අපෙ අම්මා දුම්මල ගලවන්න ගියා... [More]
කරන්ට්ස්| විප්ලවවාදියකුගේ නඩු විභාගය

39-Secs

(පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු) I.
(පාසලේ රපෝර්තුව)

උගන්වන සියලු දේ සැක කරයි
ප්‍රශ්න කරයි
අසම්මත ලෙස සිතයි... [More]
කවි| වස්සානය

45-Secs

(රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ) ඔය දෑල දොඩමලු ය, සුවඳ බැරුවා ඉන්ට
නිල් වතුර තුරුලු කර කෙසේ අතහැර යම් ද?
කෙකටියා පඳුර සුදු මල් පොකුර වඩාගෙන
සොඳුර, නුඹ වාගේ ම හිනැහේය මා එක්ක

කුඹුක් අතු වතුර අතගගා නැමිලා දියට... [More]
කතා-බස්| ඇත්තටම කවුද මේ ප‍්‍රදීප් මැතිව්?

5-Mins

(කසුන් සමරතුංග) ‘මිස්ටර් කරුණාසේනගේ අක්මාව හොඳටම නරක් වෙලා.’

‘ඒ වුණාට මගේ පපුව හොඳයි!’

විහිළුවයි හිනාවයි අන්තිම අසරණ බව මටම දැනුණා. දොස්තරට ගාණක් නෑ. තුණ්ඩුවක්... [More]
ඔත්තු| ගඟේ නොයන තරුණ දේශපාලනයක්- අගෝ. 21

15-Secs

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ විසින් ලියන ලද එළියකන්ද වධකාගාරයේ සත්‍ය සිදුවීම් පසුබිම් කරගත් 1989 කැරැල්ල පිළිබඳ... [More]
කවි| ඉතා කුඩා විශාල වෙනස

2-Secs

(සමර විජේසිංහ) අපට නම්
පහසුකම් ඇත
දුකට බොන
ඛෙහෙත් ඇත

ඛෙහෙත් ටිකක්වත්... [More]
කතා-බස්| ඇමෙරිකානු ව්‍යාපෘතියේ පාපිෂ්ට කාලසටහන! (ජෙනරාල් වෙස්ලි ක්ලාර්ක් සමග)

31-Mins

(අජිත් සී හේරත්) ජෙනරාල් වෙස්ලි ක්ලාර්ක් සමග ඒමි ගුඩ්මාන් විසින් කරන ලද මෙම සම්මුඛ සාකච්ඡාව ලෝක ආධිපත්‍යය සඳහා වන ඇමෙරිකානු ව්‍යාපෘතියේ පාපිෂ්ට... [More]
කවි| මඳ නල

5-Secs

(ආරියවංශ රණවීර) කඳු වලල්ලට හොරෙන්
ආවා ඔබ මා ළගට
මල් පවා බලා සිටියා
ගත් සුසුම
නොහෙලා පහළට
පුදුමව.... [More]
පරිවර්තන| කියන්නද මා නුඹට, නුඹ සොඳුරුයැයි ගිම්හානයේ දිනක් තරමටම?

52-Secs

(විලියම් ශේක්ස්පියර් | මහේෂි බී. වීරකෝන්) කියන්නද මා නුඹට...,
නුඹ සොඳුරුයැයි ගිම්හානයේ දිනක් තරමටම?
එනමුත් නුඹ ඊටත් වඩා වැඩියෙන් මුදුයි, සුන්දරයි මට.
රළු පවන් වෙසක් මස සිඟිති මල් පෙළන කල,
සිසිර කල දහවලත් බොහෝ දිගු කරන විට,
දෙව්ලොවේ ඇස අරා සැඩ රැසින් ලොව පෙළයි.... [More]
කවි| තුරු වන්දනය

51-Secs

(ලාල් හෑගොඩ) මහා අරණ තුල දෑස අබියස
මේ දැන් පහළවුවාසේ පෙනෙන දසුනෙන්
කිවි තෙමේ වික්ෂිප්ත විය.

ළා හරිත චත්‍රයක් වන් උඩුවියන තුළ
විසිරුණු ආලෝකයෙන්... [More]
කතන්දර| සෙන්ටෙනියල් දෝණි

4-Mins

(සරද සමරසිංහ) දෝණි දොර ඇරගෙන ගෙට ගොඩවෙනකොට අම්මයි රාජ් අන්කලුයි සාලයේ සෝපාවේ තුරුළු වෙලා ඉඳගෙන ෆෝන් එකේ මොකක්දෝ බලනවා. දෙන්නම ඩිංගක් තිගැස්සෙනව.... [More]
පොත්| යුතෝපියාව- සුන්දර ගම්මානය පිළිබඳ ප්‍රතිවික්ටෝරියානු කියවීමක් සඳහා

4-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) ලිඛිත කලා මාධ්‍යයන් අතර කෙටිකතාවට හිමි වන්නේ සුවිශේෂී තැනකි. එය පමණක් නොව, ඉදිරියට කෙටි යන විශේෂණය සහිත සෑම කලා මාධ්‍යයක්... [More]
කවි| සිනාසෙන ඔබෙ මූණ

36-Secs

(ලක්ශාන්ත අතුකෝරල) සිනාසෙන ඔබෙ මූණ
බොහෝ කලකින් මා ගමට ආ
මේ අහඹු කාලකණ්ණිදා
පටු මගෙහි පවුරු මත
පොල් ගසෙක - කඩ පිළෙක
සිනාසී එබීගෙන ඔඛෙ මූණ... [More]
කතා-බස්| ඒ මිනිස් අරගලයට මම හිස නමනවා! -මො.ල. සෙනෙවිරත්න

2-Mins

(කසුන් සමරතුංග) 'හික්මවීම පිණිස මේ දඬුවම ඉවසන්න' නම් වූ ස්වකීය කුළුඳුල් කාව්‍ය සංග්‍රහයේ කතෘ සටහන වෙනුවෙන් එහි කතුවර මො.ල. සෙනෙවිරත්න මෙසේ ලියයි.

"ලබා... [More]
වෙසෙස්| ජෝතිපාල ලංකාවේ ජනප්‍රිය ම ගායකයා වීමේ දේශපාලන ආර්ථීකය

18-Mins

(සමන් එම්. කාරියකරවන) එච්. ආර්. ජෝතිපාල යනු ලංකාවේ එදා මෙදා තුර අනභියෝගී ව රැඳී සිටින ජනප්‍රිය ම ගායකයා වේ. ඔහුගේ මරණය සිදුවූයේ 1987... [More]
ඔත්තු| කැටිපෙගෙන් 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' - ජුලි 24

16-Secs

විමල් කැටිපෙආරච්චි විසින් රචිත පළමු කාව්‍ය සංග්‍රහය 'හමුවෙන්න තවම හැකි කොම්රේඩ්' 2018 ජූලි 24 දා... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook