Facebook
Twitter
Google+
YouTube
Blog
RSS Feed
පුහුල් දෝසි
සමුදුර සරසන - කොරල්
බූන්දි, 05:32:26
‘ගල්මල්’ නමින් ගැමි බසින් හඳුන්වන කොරල් [Coral] ලෙස විද්‍යාත්මකව දන්නා මුහුදු ජීව විශේෂ ලෝකයේ උණුසුම් සාගර ප්‍රදේශ සිසාරා ව්‍යාප්ත වී ඇත. ඝර්ම කලාපීය රටවල කොරල් පර බහුලය. ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු තීරවල තැනින් තැන ව්‍යාප්ත වී ඇති ගල්මල් (කොරල්) උයන් ලෙසින් සැකසී ඇත්තේ සීමිත ස්ථාන කිහිපයක පමණි. ගල්මල් උයන් නිරිත දිග වෙරළේ මීට වසර ලක්ෂයකට ඉහතදී ද පැවති බවට සාක්ෂි හමු වී ඇත. නිරිත දිග වෙරළේ පිහිටි හික්කඩුව, පොල්හේන, වැලිගම,-

අකුරල, රාවණා කොටුව ආදිය අපේ රටේ ඇති ගල්මල් උයන් කිහිපයකි.

වසරකට ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් විදේශයන්ගෙන් මෙරටට ඇද ගැනිමට මෙම සුන්දර පරිසර පද්ධති සමත්ය. මුහුදු තීරයේ ඇති සංචාරක නිකේතන, හෝටල්, කිමිදුම් ස්ථාන, කඩ සාප්පු බොහොමයක් ගල්මල් උයන් ආශ්‍රීතව පිහිටුවා ඇත. තවද එම හෝටල් අශ්‍රීතව තවත් ඩොලර් මිලියන ගණනාවක් උපයා දෙන ප්‍රවාහනය, කර්මාන්ත, වෙළදාම්, බෝට්ටු සේවා ද ඒ සමඟම බැඳී ඇත. මෙතරම් ධනයක් වාර්ෂිකව ලබාදෙන ගල්මල් උයන් ආරක්ෂා කර ගැනිම අපේ ජාතික වගකීමකි.

කොරල් පර සැදිමට දායක වන්නේ Cnidaria වංශයේ Anthozoa වර්ගයේ බුහුබාවන්ය. මොවුන් නිපදවන බහිස්‍රාවීය ද්‍රව්‍ය වන NH3 ජලයේ වූ CO2 සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර (NH4)2CO2 සාදයි(NH4)2CO2 ජලයේ Ca සමඟ සම්බන්ධ වී CaCO3 සාදයි. CaCO3 වලින් සැදි සැකිල්ලක ජීවි බුහුබාවා ගිලී සිටී. එක් ගල් මලක ජීවී බුහුබාවන් දස ලක්ෂ ගණනින් වෙසේ. ග්‍රාහිකාවලින් ජලයේ පාවෙන ප්ලවාංග අධිග්‍රහණය කරමින් යැපෙන කොරල් බුහුබාවා සඳහා සාමාන්‍යයෙන් 30C උෂ්ණත්වයක් ද පරිසර දූෂණයට භාජනය නොවූ ප්‍රදේශයක් ද තිබි යුතුය. නිරන්තරව සංසරණ වන මුහුදු ජලය ද, හොදින් හිරු එළිය වැටෙන තැන් ද සක්‍රිය ගල්මල් උයන් ඇති වීමට අවැසි පිටුබලය ලැබ දෙයි.

කොරල් ජනපදයක දස දහස් ගණනින් වෙසෙන මෙම බුහුබාවන් පරම්පරා ගණනාවක් තම ඇටසැකිලි එක මත එක තැම්පත්කර විශාල කොරල්පර නිර්මාණය කරයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරයේ දිග 2000Km පමණ වේ. එමගින් වසා ගන්නා මුහුදු ප්‍රදේශය 207000Km පමණවේ.

ලෝකයේ පවතින කොරල් පර වර්ග තුනකි. ඒවා නම් ගැට-පර, බාධක-පර හා Atholl වර්ගයේ පරයි. ගැට පරය යනු ගොඩබිමට මඳක් ඇතින් වෙරලාශ්‍රීත ජලයේ පිහිටන පරයකි. Atholl යනු වක්‍රාකාරව වැඩී යාම නිසා එහි මැද වර්ධනය වු පරයයි. මාලදිවයින් Atholl වර්ගයේ පරයකින් නිර්මාණය වි ඇත.

කොරල් පරයක් යනු අතිශය ජෛව විවිධත්වයකින් හෙබි පරිසර පද්ධතියකි. විවිධ හැඩති කොරල් ද ඒවා ඇසුරෙහි දඩබිම සකසා ගත් වෛවර්ණ මසුන් ද අනේකාකාර හැඩයෙන් යුත් සිරුරුවලින් හෙබි සතුන් ද ඊට අයත් වෙති.

අම්බලන්ගොඩ සිට දෙවුන්දර තුඩුව දක්වා මුහුදු තීරය ගතහොත්, අම්බලන්ගොඩ සිට 1Km පමණ උතුරින් ‘ගෙදවාන’ නම් ගැඹුරු දියේ ගල් පර්වතයක් වටා වැඩුණු කොරල් උයනක් දැකිය හැක. අකුරල ප්‍රදේශයේ නොගැඹුරු දියෙහිද මෑත කාලයේ හටගත් ගල්මල් උයනක් දැකිය හැක. මෙරට පිහිටි සුන්දරම ගල්මල් උයන හික්කඩුවේ වාල් දුපත් හා ගොඩබිම් අතර මුහුදු තීරයේ දක්නට ලැබේ.

පැයෙන් පැය, දිනෙන් දින තියණු ලෙස එල්ලවන විනාශකාරි ක්‍රියා නිසා ගල්මල් උයන් වේගයෙන් විනාශ වෙමින් පවතී. මෙය කොතරම් දරුණු ද යත් අද පොල්හේනේ දැකිය හැක්කේ නටබුන් වු උයනකි.



(ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා බාධක පරය)


(හික්කඩුව කොරල් පරයේ දසුන්)


(විවිධ කොරල් ජීවී ප්‍රභේද)


කොරල් උයන්වලට මිනිස් කටයුතු තර්ජනාත්මකව එල්ල වන ක්‍රම කිහිපයක් ඇත. කොරල් කැබලි එකතු කර නිශ්චිත මිල ගණන්වලට විකිණිය හැකි නිසා එමහින් දිවි ගෙවන්නෝ නිරිත දිග වෙරලේ සුලභය. කිමිදුම්කරුවන්ගේ පාද වල හැපීම හා තෙරපීම නිසා දිනකට විනාශ වන කොරල් ප්‍රමානය අති විශාලය. මෑතක සිට සමුද්‍ර ජීවී සම්පත විනාශ කරන එක් ක්‍රමයක් වන්නේ අලංකාර මසුන් පිටරට යැවිම සදහා අල්ලා ගැනිමයි. කොරල් පර ආශ්‍රීතව ජීවත් වන මසුන් අල්ලනු ලබන්නේ කිමිදුම් කරුවන් විසිනි. කොරල් පරය මත කිමිදෙන කිමිදුම් කරු අත යකඩ උලකුත්, කුඩා දැලකුත් වේ. දඩයම්කරුගෙන් බේරිමට මත්ස්‍යයා ස්භාවික කොරල් බිලකට වැදේ. ඌ එළියට ගැනිමට කොරල් පරය හාරා දැමිය යුතුය. අවසානයේ අලංකාර මත්ස්‍යයා විසිත්ත කාමර සැරසිම සඳහා පිටරට පටවන අතර කොරල් පරය යකුන් නැටු පිටියක් බවට පත්වේ.

ගල්මල් උයන් වෙනම ආරක්ෂිත කලාප ලෙස වෙන් කොට සීමා පනවා පවත්වා ගැනිම අත්‍යාවශ්‍යය. ලංකාවේ හික්කඩුව ආශ්‍රීත ප්‍රදේශ වල මෙම ක්‍රියා මාර්ග ගෙන ඇතත් එය කෙතෙක් දුරට සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේදැයි සැක සහිතය.

කොරල් පරයක් යනු සජීවී වස්තුවක් බව දන්නේ කීයෙන් කී දෙනාද? සේවා කර්මාන්ත ආශ්‍රීත අය ද මුහුදින් ආදායම් උපයන අයද මේ පිලිබඳ උනන්දු නොවුවහොත් දශක දෙක තුනකින් කොරල් පර සදහටම නැතිවී යනු නොඅනුමානය.
මේ වියමන ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න-
Tags- Coral Reef, Sri Lankan Coral Reefs, Hikkaduwa
පැරණි මාදිලියෙන් ලැබුණු ප්‍රතිචාර-
lalith මෙහෙම කියනවා :
lowa lassanama pata athe muhuda yata

කිවුව වෙලාව- 2010-07-16 10:45:42
dinesh මෙහෙම කියනවා :
වැදගත් ලිපියක්.ස්තුතියි දැනුවත් කිරීමට.

Posted by dinesh to දෝසි|DOSI at 1 July 2010 17:26


කිවුව වෙලාව- 2010-07-01 23:23:26
Plus
ප්‍රතිචාර
අඩවි දත්ත
Facebook Page
Boondi Google+
Boondi RSS
චාමිනී සෙව්වන්දිගෙන් තවත් වියමන්
පුහුල් දෝසි
මෙන්න Mathemagics...! Mr. Nine සමග
තවත් පුහුල් දෝසි
ක්ලෝනීයකරණයෙන් උපන් ඩොලී
ෆ්ලැමින්ගෝ වගතුග
මිනිසා හඳට යයි...! (එදා දිනමිණ- මිනිසා සඳ මත පා තැබූ පුවත රටට කී හැටි)
චීනයේ රතු ලන්තෑරුම් උත්සවය සහ මකර-සිරස උත්සවය
කඩදාසියේ කතාව
බූන්දි නව ඊමේල් ලිපිනය- editorial@boondi.lk
BoondiLets
How did the tiger fly?
Eep: So how did the tiger fly?

Guy: She jumped on the sun. Rode it to tomorrow.

-The Croods [2013]
What's New | අලුතෙන්ම
වෙසෙස්| සමාජවාදයේ සහ ධනවාදයේ දත්තවාදී කියවීම

5-Mins

(සරද සමරසිංහ) මානව සමාජයේ ඉතා සුවිශේෂ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයන් දෙකක් වන සමාජවාදය සහ ධනවාදය දත්තවාදී දෘෂ්ටිකෝණයෙන් කියවාගත යුතු බව ඉතිහාස හා සමාජ විද්‍යා... [More]
කතන්දර| විරාම ලකුණු

7-Mins

(යශෝධා සම්මානි ප්‍රේමරත්න) "රායා, ඔයාට තේරෙනවද මම කියන දේ?" මම එකපාරටම පොළොවට වැටුනා. පොළව තිබුනේ බිම් මට්ටමට තට්ටු විසි එකක් උඩින්, කලබල නගරයක... [More]
කවි| හැරයාම

13-Secs

(තරින්ද්‍ර ගලහේන) නටුවකින් ගිලිහී වැටෙන
දුඹුරු පතක වන්
සොඳුරුවූ දුක්මුසු බවක් ඇත
ක්ෂය වෙමින් යන
සෑම ආදරයකටම...... [More]
ඔත්තු| කවි පොත් තුනක්- මැයි 26

11-Secs

ටිම්රාන් කීර්තිගේ "පෙම්බරියගෙන් වෙන් වුණ ලූලෙක් හැරෙයි ඇලකට", දිමුතු ප්‍රදීප් පෙරේරාගේ "ගඟුලක් ව නවතිමි", ඩොමිනික්... [More]
අදහස්| ඒ ඇගේ අහසයි!

4-Mins

(මහේෂි බී. වීරකෝන්) ශ්‍රී ලාංකේය සන්දර්භයේදී ස්ත්‍රීය හා ඇගේ විමුක්තිය යන කතිකාවත තුළ අඩු අවධානයක් දෙන මාතෘකාවක් වේ නම් ඒ ස්ත්‍රී ලිංගිකත්වය (Female... [More]
ගී කිය(ව)මු| ග්‍රීස් ගහේ මුදුනට ම ගියා මම- ඇය අවුරුදු කුමරිය වෙන්න ගියා!

6-Mins

(කේ.ඩී. දර්ශන) අජිත් කුමාරසිරි ගයන "ග්‍රීස් ගහේ මුදුනට ම ගියා මම" සම්මත ගීත ආකෘතිය ඉක්මවා ගිය ගීතයකි. ආකෘතිය අතින් මෙන් ම අදහස්... [More]
කතන්දර| "නුවණක්කාර කපුටුහාමි"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

10-Secs

"නුවණක්කාර කපුටුහාමි"- පොඩිත්තන්ට ඊසොප්ගේ උපමා කතාවක් [කාටූන්]

හඬ- නයෝමි ගුණසිරි, මාෂා සුවනි
පිටපත සහ සජීවීකරණය- බූන්දි වැ.දෙ.


[Sinhala Cartoon Kids Story -THIRSTY CROW-... [More]
කතන්දර| "මොනවද මේ දවල් හීන?"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

35-Secs

"මොනවද මේ දවල් හීන?"- පුංචි අපේ පුංචි හීන ගැන පුංචි කතාවක්! [කාටූන්]- Cristy Zinn ලියා, Mary-Anne Hampton සිත්තම් කළ "What... [More]
වෙසෙස්| මානව සමාජයේ මීළඟ විප්ලවය 'දත්තවාදය'ද?

4-Mins

(සරද සමරසිංහ) මානව සමාජය වැඩවසම්, සමාජවාදී, ලිබරල් සහ පශ්චාත් ලිබරල් ආදී යුගයන් පසුකර පෑමිණ, ඉතා සංකීර්ණ සමාජ හා දේශපාලන යුගයක් අබියස සිටින... [More]
Cine| ලෙස්ටර්- සිනමා අඹරේ මැකී ගිය රිදී රේඛාව

5-Mins

(චන්දන ගුණසේකර) මගේ මතකය නිවැරදි නම් ඒ අසූව දශකයේ නිකින්න විය. නිල්වන් අහස ඉතා සැඩ පරුෂව දැවුණු හිරු සිඳී ගිය වැව් මත... [More]
Cine| "තුන්දෙනෙක්|மூவர்"- මිනිස්කම අහිමි වීම පිටුපස ඇති දේශපාලන ප්‍රශ්නය නිරාවරණය කිරීමේ අභියෝගය

10-Mins

(උපාලි අමරසිංහ) අප ජීවත්වන මේ යුගයේ සමාජ ආර්ථික දේශපාලන මූලයන්ගෙන් ඉපදී එම ක්‍රමය විසින් ම පෝෂණය කරන්නාවූ යක්ෂයාගේ හෝරාව පැමිණ කළ විනාශය... [More]
කතන්දර| "පොඩි සාදුගෙ කතන්දරේ" [ළමා කාටූන් වීඩියෝව]

31-Secs

"පොඩි සාදුගෙ කතන්දරේ"- බුදු සිරිතෙන් පොඩිත්තන්ට ආදර්ශමත් කතන්දරයක් [කාටූන්]- Arvind Gupta ලියා, Debasmita Dasgupta සිත්තම් කළ 'What happened to the... [More]
කවි| සිංහයෝ උඹ ණයයි!

25-Secs

(අමිල නන්දසිරි) හදන්නට සීගිරිය මාලිගේ
කොන්ත්‍රාත් එක ගත්තෙ
මිගාරගෙ මල්ලි වුන
ගම් සභාපතිතුමයි
වැලි ගඩොල් අපි ඇද්දෙ
උඩට කර බරෙන්මයි... [More]
කවි| 'අපේක්ෂා' - ඒක ගැලපෙන නමක්!

16-Secs

(වජිර දීප්ති වීරකෝන්) "කුසුමාවතී රත්නායක"
නම කියනකොටම
මට "ඉන්නවා" කියවුනා,
මේ ඉස්කෝලෙ නෙමේ
ඉස්පිරිතාලෙ කියලා
හාංකවිසියක් අමතක වුනා..... [More]
අදහස්| හිත් මත බර අඩි තබමින් "සහෝදරයා" නික්ම ගිය පසු...

5-Mins

(චන්දන ගුණසේකර) අවසාන භෝජන සංග්‍රහය සහ ජුදාස්ගේ පාවාදීම සිදුවූ මහ සිකුරාදාවෙන් ඇරඹුණු පසුගිය සති අන්තය ජේසුතුමන්ගේ උත්ථානය සිදුවූ පාස්කු ඉරිදාවෙන් අවසන් වූයේ... [More]
අදහස්| විරහවේ නොස්ටැල්ජියාව, ආදරය සහ කවිය

3-Mins

(ක්‍රිෂාන් රත්නායක) ජීවිතය යනු බුද්ධීමය සහ භාවමය තල අතර දෝලනයකි. සෑම සංසිද්ධියක ම, සෑම ප්‍රපංචයක ම සෑම සමාජ භූමිකාවක ම පාහේ පවතින්නේ... [More]
කතන්දර| "හිපෝට හරි දාංගලේ"- ළමා කතන්දරය [වීඩියෝව]

36-Secs

"හිපෝට හරි දාංගලේ"- පොඩිත්තන්ට තවත් ලස්සන කතන්දරයක් [කාටූන්]- Sam Beckbessinger ලියා, Megan Andrews සිත්තම් කළ "Hippo Wants to Dance" ළමා... [More]
පොත්| සවන් දෙන්න! මේ අමිහිරි මතක අතීතයක සිට එන "අන්තිම දුම්රිය"යි!

8-Mins

(චන්දන ගුණසේකර) "නිලට හුරු අළු පාටට හැරී තිබුණු උතුරු ක්ෂිතිජය ලා රතු පැහැයක් ගත්තේය. ලා රත නැවත තඹ පැහැයට හැරුණි. අනතුරුව එය... [More]
Boondi Dot Lk · බූන්දියේ අපේ වැඩක් · editorial@boondi.lk
Home · Currents · Raha · Sookiri · Kavi · Dosi · Music · Plus · Facebook